و همین ویژگی سبب شده است که لبنان بهمثابه کشوری که ادیان و مذاهب متعدد در آن زندگی میکنند، الگویی برای دیگر کشورها باشد.» امام به فضای تنش و آشفتگی موجود در اثر تجاوزهای اسرائیل به جنوب اشاره و برای ملاقات با نمایندگان کاتولیک و پروتستان ابراز تمایل کرد.
ب. امام صدر در گفتوگو با روزنامه جنرال انزیگر بر موارد زیر تأکید کرد:
- تسامح ورزیدن یک وظیفه دینی است که همه ادیان آسمانی به آن حکم کردهاند.
- تسامح متقابل میان فرقهها، تنها راهحل مسئله فلسطین است.
- تجاوزهای پیدرپی و فزاینده اسرائیل، موجودیت لبنان را تهدید میکند.
- لبنان دولت جنگ نیست و در سال هههه به سبب مسائل انسانی، پناهندگان فلسطینی را در خاک خود پذیرفت. اما پس از حمله به فرودگاه بیروت، لبنان خود را ملزم به دفاع از خود میداند.
امام در پاسخ به امکان برقراری صلح در خاورمیانه گفت: «صلح الهی فراتر از عقل انسان است.»
امام موسی صدر، رئیس مجلس اعلای شیعیان، به سفر خود به آلمان غربی پایان داد و دیروز سهشنبه به فرانسه عزیمت کرد. وی در مدت اقامت خویش در بیمارستان فرانکفورت دعوتنامههایی را دریافت کرد و آنها را فرصتی مناسب برای در میان نهادن مشکلات جهان عرب و در رأس آن، مسئله فلسطین با مردم آلمان یافت. امام صدر در طی ضیافتها و دیدار با مقامات رسمی و روزنامهنگاران و در سخنرانیهایش به تفصیل و به صورت منطقی از مشکل فلسطین و حق ملت فلسطین در مقاومت و نیز از تجاوزات اسرائیل و طمع این رژیم به کشورهای عربی و لبنان سخنگفت. ملت آلمان و مسئولان و روزنامهنگاران بهرغم تبلیغات گمراهکننده دائمی دشمن، در سخنان امام صدر منطق قوی و حقایق انکارناپذیری یافتند. امام صدر در همه سخنانش بر این نکته تأکید و تکرار میکرد که ما جز حق و عدالت نمیخواهیم و عجیب است که ملت آلمان جزئیات سنگهای کره ماه و نوع خاک آن را و نیز اوضاع تمدنهای هزاران سال پیش گوشهوکنار جهان را از طریق آثار موزهها به خوبی میشناسد، ولی از حقیقت اوضاع خاورمیانه اطلاع ندارد.
نکته دیگری که امام صدر یادآور میشد، این بود که حضرت مسیح از ویرانه، گنج استخراج میکرد. بنابراین، مسیحی حق ندارد در برابر تیرگیای که اسرائیلیها ساختهاند، گمراه بماند و حق را نبیند.
امام صدر در سخنان خود از منطق دینی و تاریخی و ملی بهگونهای کارآمد در طرح مشکل بهره میگرفت. کنفرانس مطبوعاتی امام صدر در دفتر اتحادیه عرب وضعیتی بسیار مهیج پیدا کرد، زیرا امام پس از تأکید بر اینکه همکاری ملت عرب و ملت آلمان به نفع دو طرف است و این همکاری جز از راه شناخت درست اوضاع دو طرف میسر نیست، اعلام کرد که آمادگی کامل دارد به هر پرسشی درباره هر موضوعی از موضوعات مرتبط با این مشکل پاسخ دهد.
امام صدر به دیدار با روحانیان اروپا که در
از آلمان کمکهایی غیرنقدی را به مردم جنوب تقدیم کردند که بهزودی با کشتی از راه میرسد. این محموله شامل 85 تن پوشاک و 2500 کیلو شیر خشک و 300 کپسول گاز و 45 تخت سیار میشود. این محموله دومین مرحله از کمکهایی است که به واسطه انجمن دوستی اعراب و آلمان به مردم جنوب تقدیم شده است. آقای منیر حداد و کشیش دکتر فؤاد بهنام و آقای هانس سییل، نماینده کلیسای پروتستان در امور زراعی، و آقای تسکار، نماینده کلیساهای کاتولیک و پروتستان در آلمان غربی و آقای پل لی، نماینده کلیساهای جهانی، و کشیش ودیع آنتوان، عضو هیئت یاری جنوب و آقای رایز اورخ، از دسدنرنبک آلمان غربی و شیخ عبدالأمیر قبلان، عضو مجلس اعلای شیعیان و عضو هیئت یاری جنوب در این سفر حضور داشتند.
محمد العلویتی، رئیس مرکز اسلامی و فرهنگی بروکسل، درباره هدفِ سفرش به کشورهای عربی گفت: «هدف من از سفر ارائه طرح ساخت مسجد و مرکز فرهنگی به سران کشورها و دولتها و افراد نیکوکار مسلمان به هدف کسب حمایت معنوی و مادی برای تحقق این پروژه است.» وی درباره فعالیتهای هیئت در دیدار کنونیاش از لبنان گفت: «ما با جناب مفتی شیخ حسن خالد و با معاون امام موسی صدر دیدار کردیم و با تأیید و تشویق آنان روبهرو شدیم و آنان پس از بازگشت امام موسی صدر، این طرح را به ایشان هم ارائه خواهند کرد. پیش از این نیز امام موسی صدر از مرکزمان در بروکسل دیدار کردند و فعالیتهای ما را تأیید و ما را تشویق کردند و با تأیید ایشان مواجه شدیم.»
مجلس اعلای شیعیان اعلام کرد که امام موسیصدر دوره درمان و نقاهت را در شهر آخن سپری کرده و در طی مدت اقامت خویش، دعوتهایی از دانشگاههای هامبورگ و برلین و فرانکفورت برای سخنرانی درباره وضع لبنان و مشکل اعراب و اسرائیل دریافت داشته است. مهمترین این برنامهها کنفرانس مطبوعاتی ایشان در مقر اتحادیه عرب در بن بوده استکه ایشان در آن درباره اوضاع جنوب لبنان و تجاوزات روزانه اسرائیل سخن گفت و ریشههای تاریخی و حقوقی و انسانی و دینی مسئله فلسطین را تبیین کرد و خواهان همکاری ملتهای عرب و ملت آلمان شد. دفتر اتحادیه عرب در بن برای آشنایی امام موسی صدر با پژوهشگران آلمانی که در مسائل جهان عرب کار میکنند، ضیافت شامی به افتخار امام صدر برگزار کرد.
الف. امام موسی صدر هنگام حضور در آلمان غربی، در بُن با نماینده وزارت خارجه آلمان، فون بروان، دیدار کرد و بر ضرورت همزیستی مشترک میان فِرَق متعدد لبنان تأکید کرد، چراکه این ویژگی لبنان را از دیگر کشورها متمایز میکند. امام صدر چگونگی توزیع نمایندگان مجلس، وزارتها و ریاست قوای سهگانه میان فِرَق مختلف لبنان را تشریح کرد و گفت: «این تقسیمبندی بر اساس میثاق ملی نانوشته است که لبنانیان از زمان استقلال به آن پایبند هستند
همگان باید از همه گرایشها و منافع خود صرفنظر کنند و کسی را انتخاب کنند که بتواند خالصانه این کشور را رهبری کند، زیرا تکتک لبنانیها، از بزرگ و کوچک، در برابر این خطر قرار دارند. لبنان در این زمینه تجربههای فراوانی دارد، زیرا هر بار که خطری بر سر راهش سبز شود، همه لبنانیها از خواستههای خود صرفنظر میکنند و در صفی واحد در مقابل خطر جبهه میگیرند.
این محوری اساسی بود که در گفتوگو با هیئت نمایندگان فالانژ بر آن تأکید کردم. من هر تلاشی را در این راه، یعنی در راه انتخاب شخصی برخوردار از شایستگی و توان حفاظت از لبنان در برابر لرزشهای سخت در آینده، تلاشی مبارک میدانم و معتقدم که نام این تلاشها را نمیتوان دخالت در سیاست نهاد. این تلاشها وظیفهای میهنی است که به مدد آن از کشورمان حفاظت میکنیم.»
روزنامهنگاران از امام صدر پرسیدند: آیا طرحی برای برگزاری جلسهای مجدد میان رهبران فرقهها با هدف اجماع بر سر نامزدی واحد مطرح نشده است؟ امام صدر در پاسخ گفت: «هر ابتکاری از این نوع گام مبارکی است. ولی باور شخصی و تعهد مذهبی من بر من حکم میکند که هرگونه دخالت مجامع دینی حداقل در مرحله کنونی را نادرست بدانم.»
از امام صدر درباره هدف سفرش به خارج سؤال شد. پاسخ داد: «مدتی است که احساس میکنم عارضههایی جسمانی آزارم میدهد و اخیراً در نتیجه فشار کار سنگین شدت یافته است و ناچار به سفر برای درمان شدهام. ده روز را در فرانکفورت و ده روز را در چکسلواکی خواهم گذراند و غیبت من إنشاءالله از بیست روز بیشتر نخواهد بود.»
امام موسی صدر ظهر دیروز بیروت را به قصد فرانکفورت ترک کرد. هدف از سفر امام، آزمایشهای عمومی پزشکی و درمان است. ایشان پس از طی مراحل درمان در فرانکفورت، برای استراحت به چکسلواکی سفر خواهند کرد. وزیر کشاورزی، عبداللطیف الزین، به نمایندگی از رئیسجمهور امام را در فرودگاه بدرقه کرد.
مجلس اعلای شیعیان گزارشی از هیئت همراه امام موسی صدر در بیمارستان فرانکفورت آلمان دریافت کرد. در این گزارش اعلام شده است که ایشان وارد بیمارستان شدهاند و معاینههای لازم از ایشان به عمل آمده و نتایج این معاینهها خوشحالکننده است.
در نتیجه تماسهای امام موسی صدر در مقام رئیس هیئت یاری جنوب و به لطف تلاشهای رهبران فرقهها در این هیئت و نیز تلاشهای دکتر عبدالوهاب قنبد، رئیس انجمن دوستی اعراب و آلمان، هیئتی از سوی کلیساهای پروتستان و کاتولیک آلمان غربی وارد لبنان شد. اعضای این هیئت با برخی از اعضای هیئت یاری جنوب جلسهای برگزار کردند و سپس، همراه آنان به منطقه مرزی جنوب رهسپار شدند و از اماکن مناسب برای پروژههای کمکرسانی که از طریق این هیئت صورت خواهد گرفت، اطلاع یافتند. هیئت کشیشهای اعزامی
و روزنامههای لبنان به شناخت مرجع جدید و تأثیر این مقام در زندگی شیعیان و اوضاع جهان عرب و اسلام، مجلس اعلای شیعیان مقتضی دید که به محض تکمیل اطلاعاتی که در اختیار داشت، در ادای تعهد خویش و احترام به تمایل افکار عمومی، در اعلام مرجع اعلای شیعه، سرعت به خرج دهد.» امام صدر افزود: «سید ابوالقاسم خویی متولد شهر نجف اشرف است و اکنون در این شهر اقامت دارد. وی 72 سال سن دارد و از سی سال پیش تاکنون، استاد اول حوزه علمیه نجف است که صدها تن از مجتهدان که اکثریت قاطع علمای شیعه را در جهان تشکیل میدهند، دانشآموخته دروس فقه و اصول ایشاناند. آقای خویی در مباحث مختلف فقه و اصول آرای تازه و اندیشههای پیشرفتهای دارند، بهگونهای که میتوان ایشان را از مجددان در علوم شرعی دانست. مرجع اعلای شیعه از اطلاعات گستردهای بهرهمند است و تألیفات بزرگ فراوانی در فقه و اصول و تفسیر قرآن کریم و علم رجال از ایشان منتشر شده است. ایشان قدرت استدلال فوقالعادهای دارند و در آموزش اجتهاد به شاگردان خویش بسیار توانا هستند. بسیاری از علمای شیعه در لبنان و از جمله شخص رئیس مجلس اعلای شیعه، از شاگردان آقای خویی ـ دامظلهـ هستند.» وی در ادامه خاطرنشان ساخت: «مرجع اعلا رهبر دینی عموم شیعیان و ناظر و حامی دانشگاههای آموزش دینی شیعه در جهان است و مسئولیت مستقیم امور مختلف علمای دینی و طلاب علوم دینی را برعهده دارد و معمولاً شخصاً به تدریس دروس عالی برای علما و تألیف کتابهای فقهی و اصولی میپردازد. مرجع اعلای شیعیان در زمینههای مختلف قدرتی بزرگ برای وطن و ملت خویش به شمار میآید و حافظ حرمت و کرامت شیعیان در همه کشورهاست.»
ب: هیئتی از نمایندگان فراکسیون حزب فالانژ در پارلمان متشکل از آقایان نماینده: جوزف شادر و عبدو صعب و ادمون رزق و لویس ابوشرف در مقر مجلس اعلای شیعیان با امام موسی صدر دیدار کردند. پس از این جلسه، امام موسی صدر درباره نتیجه گفتوگو میان وی و نمایندگان حزب فالانژ گفت: «من همچنان بر التزام خود به وظیفهام در مقام عالمی دینی تأکید دارم و این امر مرا وامیدارد که مطلقاً از ورود به امور سیاسی پرهیز کنم. اما زمانی که پای مسائل مرتبط با سرنوشت وطن به میان میآید، وظیفه اقتضا میکند که راهب هم از صومعهاش بیرون بیاید و عالم دینی هم باید وظیفه خود را ترک کند و وارد میدان دفاع از وطن شود. مسئله ریاستجمهوری با توجه به اوضاعی که کشور در آستانه آن است، از مسائلی ملی است که سرنوشت وطن به آن وابسته است.»
امام صدر افزود: «لبنان از اعتباری در جهان برخوردار بود که آن را حراست میکرد و بسیاری از دشواریها را از دوش مسئولان برمیداشت. اما این اعتبار رو به کاستن نهادْ و سالهای آینده برای ما، چنانکه از سخنان رهبران شوروی و امریکا و آمادگی وقوع جنگی جهانی به سبب مسئله خاورمیانه برمیآید، سالهای نگرانکنندهای خواهد بود.
مسئله سالهای آینده مسئله رأی و جلب رضایت و بحث و جدل نیست بلکه مسئله رهبری آینده و مسئله سرنوشت و بقای لبنان است. ازهاینهرو،
زیرا فکر میکنم که در اینجا و همراه شما هم گویی در حالت نمازم.» امام صدر افزود: «ایمان حقیقی از اهتمام به امور دیگران گسسته نیست، زیرا کسی که به دردمندان و گرسنگان توجه ندارد، از دروغگویان و کافران است و از مؤمنان نیست. ازهاینهرو، ما هم که در اینجا گرد هم آمدهایم، ایمان داریم و نمازگزاریم. در این لحظه مفهوم میهندوستانه زیبایی را درک میکنیم که امیدواریم مشکل لبنان ما را، که مبتنی بر گروهگرایی است، حل کند، زیرا منافع شخصی ما را تکهتکه کرده و فروپاشیده و پراکنده است و از ما احزاب و اقلیمها و فرقههایی برجای نهاده است. هرکدام از ما در لاک گروه و دسته خود خزیده است و به دیگران نمیاندیشد و بر این گروهگرایی نامهای بزرگی نهاده است، مانند اصول و مذاهب و ادیان، درهحالیهکه دین و مذهب و اصول از اینگروهگرایی و تعدی بیزارند.»
امام صدر ابراز داشت که این مناسبت (روز جنوب) به معنای فرا رفتن از مرز گروهگرایی در این کشور است. وی گفت: «سوق الطویله در دل بیروت، روزی را به جنوب اختصاص داده است و به این ترتیب، از اینجا صدایی بلند میشود که از دیوار ضخیم ساختگی که میان بیروت و جنوب و میان شمال و جنوب و میان جبل و جنوب کشیده شده است، فراتر میرود.» امام صدر گفت: «این روز نمادین روز تثبیت ایمان حقیقی و وحدت ملی حقیقی و وحدت طبقاتی حقیقی و نیز مشارکت ملت در دفاع از میهن و حمایت از مناطق تهدیدشده است.» امام صدر حاضران را چنین خطاب کرد: «ای اهالی این بازار، امیدوارم دیگر بازارها و دیگر مناطق لبنان از شما یاد بگیرند. آنان هم قطعاً اقداماتی داشتهاند. به اینترتیب، ما و فرزندان این کشور خواهیم توانستکشور خود را که دیگران از سروسامان دادن به آن ناتواناند، سروسامان دهیم و شما همانگونه که سلیقه خود را در پوشاک دارید، سلیقه خود را هم در درک حقیقت خواهید داشت.»
الف: امام موسی صدر دیروز شنبه اعلام کرد که مجلس اعلای شیعیان لبنان آیتاللهالعظمی سید ابوالقاسم موسوی خویی را مرجع نخست و جانشین مرحوم آیتاللهالعظمی سید محسن طباطبایی حکیم برگزیده است. وی این خبر را در کنفرانس مطبوعاتی دیروز در مقر مجلس اعلای شیعیان اعلام کرد. در این کنفرانس که شماری از علما و رئیس سندیکای روزنامهنگاران، ریاض طه، و رئیس سندیکای سردبیران، ملحم کرم، حضور داشتند، امام صدر اظهار داشت: «این انتخاب پس از رایزنیها با مجامع مختلف دینی شیعه صورت گرفته است و با توجه به قواعد انتخاب مرجع اعلا که با مطالعه و باور و بدون هیچگونه جلسه و یا تصمیمات الزامآور صورت میگیرد، برای هیچ فرد شیعهای الزامآور نیست.» امام صدر توضیح داد که اعلام این تصمیم از لبنان، به لحاظ جایگاه بزرگ رسانهای و تبلیغاتی لبنان است و این نخستین اعلام موضع مطبوعاتی برای اطلاعرسانی است و نه برای تثبیت مرجعیت حضرت خویی با استفاده از امکانات رسانهای لبنان. امام صدر در ادامه، به توضیح مفاهیم فقه و اجتهاد و مرجعیت و چگونگی انتخاب مرجع پرداخت و گفت: «ماده اول اساسنامه مجلس اعلای شیعیان، فعالیتهای این مجلس را در چارچوب فتاوای مرجع اعلای شیعه در جهان مشخص کرده است. از سوی دیگر، به لحاظ توجه افکار عمومی لبنان
ما اشغال شده و مجروح است، پس چه دلیلی برای شادیکردن وجود دارد؟ ما از پیروزی مطمئنیم، زیرا دلمان به امید خوش است. ما به گذشته درخشان امت مینگریم که در آغاز در دریایی از فقر غوطهور بودند و گرفتار بلای منافقان بودند، که امروزه ما نیز به همین بلا گرفتاریم، اما امت اسلام توانست بر این موانع غلبه کند، زیرا راه خدا را پیمود.
امام صدر در پیامی به مردم بعلبک از آنان خواست که عادت خونخواهی را ترک کنند و با لحنی طعنهآمیز به دولت گفت: «اگر دولت در میان شما غایب است، آیا خودتان هم از خودتان غایب شدهاید؟»
امام صدر افزود: «اگر خواهان جنگید، مرا هم یکی از خود بدانید که در مسیر فداکاری برای نجات قدس حرکت کنیم و هرکس از ما اگر قرار باشد که فروافتد، باید در رود خون مقدس فروافتد.»
امام موسی صدر در مراسم عصرانه که به مناسبت هفتمین سالروز انتخاب پاپ ژان پل دوم در سفارت واتیکان در منطقه حریصا برگزار شد، شرکت کرد.
مجله الأسبوع العربی ویژهنامهای درباره عادت خونخواهی میان عشایر و خانوادههای شیعه و مسیحی در منطقه بعلبک ـ هرمل منتشر کرد. در این ویژهنامه، درباره عهدنامه ترک این عادت که آقای فضلالله دندش پیشنهاد کرد و به امضای هزار و پانصد تن از شخصیتها رسید، و ضمانت اجرای آن از سوی مجلس اعلای شیعیان و نظر امام موسی صدر در این باره، مطالبی منتشر شده است.
در مراسمی که باشگاه فرهنگی اجتماعی دامور در ورزشگاه مدرسه برگزار کرد، امام موسی صدر سخنانی با عنوان «همگرایی لبنانیان» ایراد کرد. در این مراسم بسیاری از اهالی و بزرگان این شهر حضور داشتند، بهطوری که ورزشگاه و راههای منتهی به ورزشگاه را پر کرده بودند. امام در سخنرانی خود تأکید کرد که تعامل میان فرقهها و ادیان در لبنان پاسخ ادیان است به کسانی که ادیان را متهم به تفرقهافکنی میکنند. امام صدر در ادامه اظهار داشت که خداوند لبنان را برگزید تا پاسخ کسانی را بدهد که در نقش وحدتآفرین ادیان تشکیک میکنند. تعامل و ارتباط امری ضروری و وظیفه پیروان همه ادیان است و امکان ندارد که ادیان بدان فرمان نداده باشند.
به مناسبت روز جنوب، مراسم جشنی را کمیته تاجران سوق الطویله و با حضور وزیر طرح و برنامه عمومی برگزار کردند. در این مراسم که هموطنان در آن حضور داشتند، امام موسی صدر سخنرانی کرد. وی در بخشی از سخنرانیاش گفت: «امروز جمعه بود و هر هفته در چنین زمانی، من در جنوب و در نماز جمعه بودم. ولی امروز در این مراسم حاضر شدهام،
دارایی یا هیئت دولت، مسئولیت تأمین منابع مالی لازم برای اجرای این اهداف را بر عهده دارند. منابع وزارتی اظهار داشتهاند که مجلس جنوب بهزودی کمکهای مالی قابل توجهی را از برخیکشورهای عربی دریافت خواهد کرد که نشاندهنده همبستگی این کشورها با لبنان در رویارویی با تجاوزگری اسرائیل است.
[الفجر- نشریه داخلی شورای
اداری دانش آموزان دختر]
جشن فارغالتحصیلی دانشآموزان مدرسه دخترانه انجیلیه بیروت با حضور امام صدر برگزار شد. امام در این مراسم در سخنانی به این نکته اشاره کرد که دانش و فرهنگ بدون آموزشهای دینی خدمتی به جامعه نیست.
گروهی از کارگران دایره دخانیاتِ شهر غازیه از مجلس اعلای شیعیان دیدار و اعلام کردند که در مجلس دست به تحصن خواهند زد و از امام موسی صدر خواستند که تظلم آنان را به دایره دخانیات منعکس کند. مهمترین خواستههای این کارگران تثبیت وضعیت استخدامیشان و اشتغال در تمام طول سال است. امام صدر آنان را قانع ساخت که از اعتصاب صرفنظر کنند و در مقابل، خود وی شخصاً با مسئولان تماس بگیرد و آنان را متوجه ضرورت تأمین خواستههای کارگران کند.
پیش از ظهر دیروز اعضای هیئت یاری جنوب به ریاست امام صدر با رئیسجمهور، شارل حلو، دیدار کردند. این جلسه که به درخواست رئیسجمهور برگزار شد، دومین جلسهای است که در طی ده روز گذشته با اعضای این هیئت برگزار شده است. منابع مطلع این هیئت اظهار داشتند که رئیسجمهور با اعضای این هیئت درباره فعالیتها و برنامههای مجلس جنوب و مراحلی که این مجلس از آغاز تأسیس تاکنون پیموده است، بحث و گفتوگو کرد و تأکید داشت که برای از میان برداشتن همه موانع و دشواریها از مقابل مجلس جنوب اهتمام جدی دارد تا این مجلس بتواند نقش خود را در تحقق پروژههای لازم برای توسعه جنوب و ارتقای سطح اجتماعی و اقتصادی و افزایش دلبستگی مردم جنوب به زمین و سرزمینشان بهطور کامل ادا کند. رئیسجمهور به این هیئت اعلام کرد که تمایل دارد هر پانزده روز یک بار جلسهای مشترک داشته باشند.
امام صدر به دعوت شورای شهر برجالبراجنه با اهالی این منطقه و مناطق مجاور دیدار کرد. وی در سخنانی که برای آنان ایراد کرد، بر نقش علم در پیروزی در عرصه نبرد تأکید کرد و اظهار داشت همین امر بود که سبب شد تا روز پنجم ژوئن روزی افتخارآمیز شود و عظمت و کرامت امت را بدان بازگرداند و به همان جایگاهی برساند که قرآن آن را «بهترین ملت در میان مردمان» دانسته است. امام صدر در ادامه اظهار داشت که بخشی از سرزمین
موجودش غنا میبخشد تا پیروز شود. ما باید ملتی زنده باشیم.»
ب: روزنامه صوت الخلیج گزارشی درباره «مسئله اخلاق در لبنان» منتشر کرد. در این گزارش دیدگاه شیخ حسن خالد، مفتی اهل سنت لبنان، و شیخ محمد ابوشقرا مطرح شده است. امام موسی صدر هم در پاسخ به پرسشهای روزنامه بر این نکته تأکید کرده است که لبنان در عصر کودتای تمدن غرب بهسر میبرد و در ادامه، گامهای لازم برای رویارویی با این وضع را مشخص کرده است.
محسن سلیم پریروز چهارشنبه در منزل خود در غبیری میزبان ضیافت شامی بود که به افتخار احزاب سهگانه ارمنی (طاشناق و هانشاق و رامگاوار) ترتیب داد. در این ضیافت اعضای کمیتههای مرکزی این احزاب و امام موسی صدر و جناب داجات اورفالیان، اسقف ارمنیها در بیروت، و برخی شخصیتهای دیگر حضور داشتند. این جلسه مشترک میان این احزاب ارمنیکه به لحاظ آرا و اصول و روشها با هم درگیرند، از بیش از پنجاه سال پیش تاکنون سابقه نداشته است. در این ضیافت، امام موسیصدر در سخنانی امتیازات ارامنه را برشمرد و وطندوستی آنان را به لبنان تحسین کرد و از استاد محسن سلیم که توانست این احزاب درگیر را گردهم آورد و در این اوضاع دشوار به سمت همبستگی حرکت دهد، سپاسگزاری کرد.
17/6/1970
مجلس اعلای شیعیان دیشب تشکیل جلسه داد. در این جلسه امام موسی صدر گزارشی از اوضاع عمومی و فعالیتهای یک ماه گذشته و تدابیر اتخاذشده از جمله تأسیس مجلس جنوب ارائه کرد. مجلس در بیانیهای که صادر کرد، با ابراز خرسندی از این تدابیر اعلام کرد که در انتظار گامهایی عملی خواهد ماند که وعدههای رسمی و امیدهای مردمی را محقق کند. مجلس از موضع قاطع وزیران و نمایندگان جنوب که حاکی از وطندوستی صادقانه و مسئولیتشناسیشان است، ستایش کرد.
مجلس جنوب در جلسهای طولانی که پنج ساعت ادامه یافت، برنامه آبادانی و شکوفایی جنوب را تصویبکرد. محمد شعیتو، مدیرکل این مجلس، و معاونش، سلیمان الزین، با امام صدر دیدار کردند و کلیات طرحهای توسعه مصوب را درباره جنوب به استحضار ایشان رساندند. منابع آگاه گفتند که مجلس جنوب اجرای برخی از طرحهای پیشبینیشده را در این برنامه به اداره عمران واگذار خواهد کرد، به شرط آنکه وزارتخانههای مورد نظر اجرای دیگر طرحها را تحت نظارت این مجلس اجرا کند. منابع دیگر تأکید کردهاند که سی میلیون لیره تخصیصیافته برای جنوب، امسال هزینه خواهد شد و مجلس جنوب در پی تأمین این مبلغ نیست، زیرا چنین کاری جزء وظایف و مسئولیتهای آن نیست. این مجلس مسئولیت دارد که بنابر قانون تأسیس آن، برای آبادانی جنوب تلاش کند و وزارت
الف: به مناسبت تأسیس کانون اجتماعی کار در جنوب لبنان (الرابطة الإجتماعیة للعمل فی لبنان الجنوبی) و آغاز فعالیت این کانون، مراسمی در مقر مجلس اعلای شیعیان برگزار شد. در این مراسم، امام موسی صدر در سخنرانی خود ابراز امیدواری کرد که دولت لبنان به وظایف خود در برابر جنوب عمل کند. وی گفت: «ما معتقدیم که راه خدمت به وطن این است که شهروندان نقش خود را دقیق و متقن ادا کنند. موضع منفی ما در قبال دولت، نتیجه خطری است که برای وطن و ارزشها و آینده و حال و دین و فرزندان خود احساس میکنیم و اگر دولت کار خود را به درستی انجام میداد، دیگر لازم نبود که فردی برای خدمت به جنوب قیام کند. آماده نبودن ما برای قیام سبب میشود که خوشبین باشیم و دولت را معذور بدانیم. ما نمیتوانیم بیطرف بایستیم و اگر ساکت بمانیم، عذری در برابر خدا و تاریخ نخواهیم داشت.» امام صدر افزود: «میگویند دولت توان مالی ندارد و با این حال، پس از اعتصاب معلمان 25 میلیون لیره را به آنان اختصاص میدهد. لبنانی که نیازمند نجات است، برایش چیزی به نام کمیته مرکزی جنوب تشکیل دادند و دو میلیون لیره به آن اختصاص دادند و سپس اسم آن را مجلس جنوب لبنان نهادند. این شیوه آدمهای کودن و کسانی است که خود را به نفهمی زدهاند و ما اگر در برابر این کارهای مسخره ساکت بمانیم، خائن خواهیم بود، زیرا آن که در برابر حق ساکت است، شیطان است و ما شیطان نیستیم. دولت میتواند و ما میدانیم که میتواند. ملت لبنان ضمانت ماست و درک و صداقتش تنها مایه امید ماست.» امام صدر اعلام کرد: «تفاوت عقیدتی میان ما جدایی نمیافکند و اعتقاد به قومگرایی لبنانی توجیهکننده غفلت از جنوب نیست. مسئله قومگرایی در میان ملت مطرح نیست بلکه در میان کسانی مطرح است که ملتشان را میفروشند. طرفدارن قومگرایی لبنانی از آن دست کشیدند و ما را از قومگرایی عربی میترسانند. سخنشان گزاف است. هر عربی در جهان عرب ما، قومیت محلی خویش را برای خدمت به امت رها میکند. حکومتها و حاکمان در پشت این جریان و در کار ایجاد تفرقه میان هموطنان و پیروان ادیاناند. اینها باعث خواهند شد که ملت امید خود را از دست بدهد.»
امام صدر افزود: «میگویند لبنان صلحطلب است و آمادگی جنگ را ندارد. چرا؟ تجهیز ارتش لبنان به موشک و افزایش شمار نیروهای ارتش به بیست هزار نفر، جنوب را مقاوم میکند. این مطلب برگرفته از گزارشکارشناسان فرانسوی است. اثری از دولت در جنوب نیست. آنچه در جنوب هست، خود جنوبیها پی ریختند. دولت در اجرای پروژه لیطانی شکست خورده است، و تاکنون نقشهاش را هم طرحریزی نکردهاند.»
امام صدر در پایان سخنانش اظهار داشت: «ما اکنون در سالروز شکست ژوئن قرار داریم. این نبرد در تاریخ سیاه ما امتحانی بود که ما در آن شکست خوردیم و صبر به معنای تسلیم نیست و ما وظیفه داریم در پیکشف نقاط شکاف باشیم. چهبسا، نسلی بهتر از ما میآید، به شرط آنکه ما به اصلاح و بهبود اوضاع بپردازیم. نیروهای ملت نامحدود است، به شرط آنکه هر فرد هر کاری را که از دستش برمیآید، حتی در حد یک قطره ناچیز، انجام دهد. ما باز نمیایستیم و از دشمنان داخلی و خارجی نمیهراسیم و ملت زنده ما سرخورده نمیشود و به رشد و توسعه ادامه میدهد و با فداکاریاش به وضع
ب: امام صدر و محمد ابوشقرا، شیخ عقل درزیها، پذیرای تسلیتگویندگان وفات شیخ عقل، مرحوم علی عبداللطیف، بودند.
به مناسبت همایش پنجم مجمع پژوهشهای اسلامی که در قاهره برگزار شد، مجله روز الیوسف مصاحبهای با امام موسی صدر ترتیب داد. مهمترین محورهای این مصاحبه عبارتاند از مفهوم شیعه و تشیع و عناصر مشترک و اختصاصی تشیع و تسنن، چگونگی آزادی فلسطین، ارتباط با مقاومت، نقش مجلس اعلای شیعیان در لبنان و در زمینه دعوت به اسلام و دلمشغولیهای امام صدر درباره جنوب. مجله روز الیوسف در شماره 1291 تاریخ 8/6/1970 این مصاحبه را با تأخیر منتشر کرد.
الف: سرهنگ معمر قذافی، رئیسجمهور لیبی، که اکنون سرگرم دیدار از لبنان است، در اقامتگاه مهمانان در کاخ ریاستجمهوری بعبدا پذیرای امام صدر و معاونش، شیخ سلیمان الیحفوفی، و مفتی اهل سنت لبنان، شیخ حسن خالد، و کشیش اغناطیوس زیاده و کشیش ایلیا صلیبی و شیخ محمد ابوشقرا، شیخ عقل درزیها، بود.
ب: هیئت یاری جنوب دیروز بیانیهای با امضای رئیس هیئت، امام موسی صدر، و دبیر هیئت، شیخ احمد الزین، منتشر کرد. در این بیانیهآمده است: «این هیئت با ابراز خوشوقتی کامل خود از موضع ملت لبنان و همراهی فراگیر این ملت با ندای خدا و وطن و وجدان در بذل امکانات مختلف خویش برای یاری جنوب، اعلام میکند که تدابیر زیر را برای فراهمآوردن نیروهای نخبه و جلوگیری از هدر رفتن آنها و پیشگیری از سوءاستفاده از احساسات و تلاش برای تدوین برنامهای فراگیر اتخاذ کرده است:
1. انجمنها و شوراها وظیفه دارند که رسیدها را با مهر «شورای هماهنگی انجمنها برای خدمت به جنوب» ممهور کنند و به امضای استاد احمد ماجد، نماینده این هیئت، برسانند. هموطنان نیز از مأموران مالیات این مهر و امضا را مطالبه کنند.
2. آمارها و بررسیهایی را که آمارگیران و شهرداران و دیگران تسلیم این هیئت میکنند، باید از طریق دفتر و یا مستقیماً به استاد رفعت شراره تحویل شود.
3. دفتر این هیئت در مقر مجلس اعلای شیعیان در حازمیه به صورت دائمی پذیرای مراجعان است. شماره تلفن 288150 به ارتباطات تلفنی هموطنان اختصاص داده شده است و مسئولیت دفتر و همه مراجعات استاد محمد قرهعلی است.
4. رسیدهای ویژه این هیئت را مسئول دفتر و رئیس یا صندوقدار، کشیش ودیع آنتوان، امضا میکند.
5. علامه شیخ عبدالأمیر قبلان بر روند توزیع کمکها نظارت خواهد کرد.
6. این هیئت با اعلام موارد فوق به هموطنان، از آنان میخواهد که این سفارشها را جدی بگیرند تا ثمره تلاش مشترک ما مفید و سازمانیافته باشد.