سرشناس منطقه هرمل و خاندان علّو و ناصرالدین، به توافقی برای آتشبس به مدت دوازده روز بین این دو قبیله انجامید. همزمان تلاشهایی برای آرام کردن وضعیت، خصوصاً بعد از دفن کشتهشدگان صورت میگیرد. خبرهای منطقه هرمل حاکی از آن است که هنوز وضعیت در منطقه بحرانی است و عده افراد مسلح در خیابانها افزایش مییابد. گروهی از ارتش، منطقه اطراف مرجحین را با کمک زرهپوشها محاصره کرده است. جنبش دموکراتیک سوسیالیستی 24 تشرین، با انتشار بیانیهای از همه مردم و ترقیخواهان در بعلبک درخواست کرد که در جبههای واحد و ملی در برابر تسلط عقبماندگی و فئودالیسم بایستند. در این بیانیه آمده است: «این درگیریها نتیجه طبیعی سهلانگاری عمدی حاکمان و نتیجه استراتژی گذشته و حال آنان است که همانا دامن زدن به اختلافها به جای حل آنهاست.» این بیانیه میافزاید: «آنچه به نام جبهه ملی ترقیخواه در بعلبک منتشر شده و جنبش بیست و چهارم اکتبر را به دست داشتن در درگیریها و دادن سلاح به قبیله مشخصی متهم کرده است، به دستور حاکمیت بوده است، چون این جنبش در میان همه مردم سرکوبشده هرمل حضور دارد. این جنبش خواهان تغییر است و ابزار این تغییر را نیز در اختیار دارد.»
الف. اولین دوره مراسم فارغالتحصیلی مرکز آموزش علوم اسلامی وابسته به مجلس اعلای شیعیان، واقع در صور، دیروز در مجلس برگزار شد. در این مراسم امام موسی صدر عبای خود را به دانشجویی به نام شیخ محمد فوند از سیرالئون هدیه داد و عمامهای بر سر او گذاشت. امام در این مراسم سخنرانی کرد و گفت: «امروز را یکی از اعیاد خود میدانیم، چون عید در حقیقت بازگشت رحمت و برکت از جانب خداوند متعال به انسان است. از این رو، ما دو عید را جشن میگیریم: عید فطر، عید ساختن انسان و پیروزی بر نفس و عید قربان، عید آزادی از قید و بندهای نفس. عید روزی برای محاسبه نیز هست: چه کردیم و چه دستاوردی داشتهایم و چه کار باید انجام دهیم؟»
امام در ادامه گفت: «با فارغالتحصیل شدن شیخ محمد فوند، نفس خویش را محاسبه میکنیم و احساس رضایت میکنیم. در مدتی که گذشت، ما تلاشهای فراوان کردیم و به نتیجه رسیدیم و نخستین گروه فارغالتحصیل شد. درست است که یک نفر فارغالتحصیل شد، اما در آینده عده بسیاری از این مرکز فارغالتحصیل خواهند شد. 26 نفر از همکلاسیهای او در راهاند.» امام در سخنرانی خود، ضمن اشاره به مسئولیتهایی که شیخ محمد فوند در سیرالئون با آن مواجه خواهد شد، گفت: «آفریقا تنها قارهای است که در قرن حاضر در ساخت تمدن انسانی مشارکت نداشته است. اما در قرن آینده این قاره نقش اول را خواهد داشت. قارههایی که سرنوشت قرن بیستم را به دست داشتند، ورشکست شدند.» امام خطاب به شیخ محمد فوند و همکلاسیهای آفریقایی او گفت: «شما مسئولیت تربیت شهروند آفریقایی را برعهده دارید. همچنین، مسئولیت تلاش برای رشد روزافزون اسلام در آفریقا بر عهده شماست.»
امام در ادامه گفت: «شما باید در کار خود به کیفیت اهمیت دهید، نه به کمیت. ما هزاران و
اسرائیلی به اردوگاههای فلسطینی در جنوب گفتوگو کرد. امام، همچنین، به دیدار هنری فرعون رفت و دیدگاه مجلس اعلای شیعیان را درباره مطالبات گروهها و مناطق محروم با او مطرح کرد.
ب. امام صدر گفت که این ماه، ماه گفتوگو با هیئت حاکمه است و اگر این گفتوگو به نتیجه نرسد، طبیعی است که مسئولیت ما ایجاب کند که مواضع تندتری اتخاذ کنیم. امام صدر این سخنان را در منزل سید عباس حاج، واقع در منطقه غبیری، و با حضور نمایندگان این منطقه در پارلمان، آقایان پییر دکاش و ندیم نعیم، و با حضور جمعیت بسیاری از اهالی جنوب و بقاع، که در مراسم استقبال از او برای ابراز خوشحالی تیراندازی هوایی میکردند، ایراد کرد. گفتنی است امام به تیراندازی هوایی برای ابراز خوشحالی اعتراض کرد و از آنان خواست که از این عادت دست بردارند. امام در سخنانی کوتاه اما جامع، از لبنان و جنوب درخواست کرد که در برابر تجاوزهای اسرائیل مقاومت کنند. وی خواستار تهیه و خرید سلاحهای سنگین برای رویارویی با هواپیماها و تانکها شد. وی پرسید: «چرا باید لبنان را ناتوان و درمانده بشمارد؟ اگر دفاع کنیم و شکست بخوریم و خانههایمان خراب شود و در راه دفاع از میهن خود شهید بدهیم، هزاران بار بهتر و شرافتمندانهتر است. این مرتبه اول نیست که اسرائیل به خاک ما تجاوز میکند.» وی گفت که احتمال دارد اسرائیل در پاسخ به عملیات نهاریا، دوباره دست به تجاوز بزند؛ با وجود اینکه گروهی که این عملیات را انجام دادند، از طریق دریا به سرزمینهای اشغالی رفتهاند یا اصلاً در داخل این سرزمینها بودهاند.
امام گفت: «ما مطالبه حقوق محرومان را با دیدار و نصیحت و یادآوری و تذکر آغاز کردیم و چنانچه دریابیم که تجمعهای مردمی فایده ندارد، دست به کارهای دیگری میزنیم که از ما بر میآید، از جمله تحصن در مسجد.»
وی افزود: «دولت آمادگی خود را برای گفتوگویی که ما خواستار آن بودیم، اعلام کرده است و ما به مدت یک ماه گفتوگو میکنیم، اما از خواستههای خویش کوتاه نمیآییم، چون در این صورت برخلاف قسم خود عمل کردهایم. به عقیده ما بقای لبنان با استمرار وجود مناطق عقبمانده غیرممکن است. من در اینجا نمیگویم فرقههای عقبمانده.» امام گفت که برآورده کردن مطالبات امری محال نیست و افزود که در خلال بازدیدش از هرمل، درگیری میان دو عشیره ناصرالدین و علّو را به پایان رسانده است. وی در بخشی دیگر از سخنانش گفت: «مرجحین از حاصلخیزترین دشتهاست و در زیر آن دریاچهای قرار دارد. اما سهلانگاری مسئولان سبب شده است که بعضی تشنه و بعضی دیگر سیراب باشند و حادثه دردناک دیروز اتفاق بیفتد.» امام گفت: «بعد از آتشبس تلاشهای خود را برای مصالحه بین این دو قبیله ادامه میدهم.» همچنین، نعیم، نماینده پارلمان، در این جمع سخنرانی کرد و مواضع و مطالبات امام صدر را تأیید کرد.
ج. تماسهای دو روز گذشته امام صدر با افراد
باشند. همچنین، در این جلسه بر ضرورت استمرار و پیگیری مثبت این گفتوگوها تا زمانی که بارقهای از امید وجود دارد، تأکید شد.»
امام صدر در مراسم افتتاح بیمارستان بیروت در محله الرملة البیضاء به همراه گروهی از وزیران و نمایندگان پارلمان حضور یافت.
امام صدر به همراه آقایان فضلالله دندش و عبدالمجید الزین و علی بزی و محمد حبیب بزی و سرتیپ خطار حیدر و دکتر جعفر شرفالدین، از اردوگاههای پناهندگان فلسطینی، که اخیراً مورد تجاوز اسرائیلیها واقع شده بود، بازدید کرد. وی ضمن بازدید از آثار بمبارانهای وحشیانه اسرائیلیها، به خانوادههای قربانیان این تجاوزها تسلیت گفت و ایستادگی فوقالعاده ساکنان این اردوگاهها را ستایش کرد.
امام و هیئت همراه وی، از مدرسه فنیوحرفهای در صور حرکت کردند و ابتدا به اردوگاه برج شمالی رفتند و در آنجا آثار بمبارانها را مشاهده کردند. امام در خطاب به اهالی منطقه گفت: «شما از شرافت امت عربی دفاع کردید و همه اعراب، شرافتمندانه، با دل و جان در کنار شما هستند و به اراده آزاد شما احترام میگذارند.» امام و هیئت همراه، سپس، به اردوگاه رشیدیه رفتند و در آنجا ضمن تسلیت به خاندان جبیلی، شاهد روحیه عالی ساکنان این اردوگاه بودند. این هیئت در دیدار از اردوگاه عینالحلوه در صیدا، با استقبال گرم اهالی اردوگاه مواجه شد. اهالی از وضعیت نابسامان زندگی خود شکایت کردند و خواستار این شدند که دولتهای عربی به آنان کمک و آنان را مسلح کنند. امام در جواب گفت: «ما تصور میکردیم وجدان جهانی بیدار است و عدالت وجود دارد، لذا دائماً شکایت میکردیم و اسرائیل هم به تجاوزهای خود ادامه میداد. اما امروز وضعیت کاملاً آشکار شده است. حق بدون توسل به زور احقاق نمیشود و سرزمین و میهن بدون جانفشانی حفظ نمیشود.» وی در ادامه گفت: «اگر حکومتهای عرب به سرنوشت فلسطینیها بیتوجه باشند، ما آنان را وادار به پذیرفتن مسئولیتهای خود خواهیم کرد.» وی گفت: «در این دیدارها پیروزی را در چهره شما دیدم. من در اردوگاه رشیدیه مجذب جوانی شدم که پدرش به شهادت رسیده بود، و او اعصابی آرام و چهرهای مصمم برای ساختن آینده داشت. وضعیت شما، هر چقدر که مشکل باشد، از قبل بهتر است. مبارزه مستمر حیات شما را در جهان تثبیت کرد. پیامبر -علیه الصلوة والسلام- فرمود: «کونوا دعاة للناس بغیر السنتکم.» (با عمل خویش مردم را دعوت کنید، نه با زبان.) شما با مبارزه، خود را به زحمت میاندازید و وجود خویش را تثبیت میکنید. ما پیروزی را در اراده و چشمهای شما میبینیم.» امام در پایان سخنان خود، کوتاهی دولت را در محافظت از جان شهروندان و یاریرسانی به آنان محکوم کرد.
الف. امام صدر به دیدار یاسر عرفات رفت و با وی درباره تحولات کنونی کشور و تجاوزهای نیروهای
هم در تلاشهای سیاسی جاری سهیم باشند؛ تلاشهایی که دولت را به آغاز گفتوگو با امام صدر و تشکیل کمیته پیگیری، قبل از وخامت بیشتر اوضاع و رسیدن به نقطه بیبازگشت، وادار میکند.
ب. اعضای اصلی ادارهکل رودخانه لیطانی با امام صدر دیدار کردند و با حضور وی در محل مجلس اعلای شیعیان در حازمیه جلسهای برگزار کردند. در این جلسه مدیرکل لیطانی، شارل رزق، و رئیس هیئتمدیره، کمال خوری، و دکتر ویلاری، کارشناس فرانسوی و رئیس دفتر سازمان ملل در بیروت، شرکت داشتند. کارشناسان مجلس اعلای شیعیان، از جمله وزیر سابق نیرو، جعفر شرفالدین، و آقای حسین الحسینی، نماینده پارلمان، در این جلسه حضور داشتند. در این جلسه که بیش از دو ساعت ادامه داشت، درباره طرح آبیاری جنوب از رودخانه لیطانی گفتوگو شد. این مباحث با توجه به طرح پیشنهادی دولت که به تصویب پارلمان رسیده است و با توجه به پژوهشی که امام صدر در چارچوب مطالبات خود به مسئولان ارائه کرده بود، صورت گرفت.
گفتنی است که وزیر نیرو، ژوزف سکاف، هفته گذشته با امام صدر دیدار کرد و وی را از پیشرفت کار در وزارت نیرو برای اجرای آن بخش از طرحهای درخواستی مجلس اعلای شیعیان که به این وزارت مربوط میشود، مطلع ساخت. از مهمترین این طرحها میتوان به طرح لیطانی و طرح آبیاری قاع- هرمل از رودخانه عاصی و طرح یمونه اشاره کرد. سکاف به امام صدر اطلاع داد که این وزارتخانه بهزودی اجرای طرح عاصی و یمونه را آغاز خواهد کرد و از طرح انتقال بخشی از آب لیطانی به بیروت صرفنظر شده است.
الف. امام صدر برای بازدید از مناطق و اردوگاههای فلسطینی که مورد تجاوز اسرائیلیها قرار گرفته بود، راهی جنوب شد. وی از زخمیهای این تجاوزها در بیمارستان عیادت کرد.
ب. مجلس اعلای شیعیان، دیروز جلسهای به ریاست امام صدر برگزار و پس از جلسه، بیانیهای منتشر کرد. در بخشی از این بیانیه چنین آمده است: «شخصیتهای سیاسی شیعه، در ابتدا، تجاوزهای اسرائیل را به مردم بیگناه و اردوگاههای فلسطینی و روستاها به شدت محکوم میکنند و تأکید میکنند که مجلس و مؤسسههای وابسته به آن، در کنار مردم مظلوم ایستادهاند و روز یکشنبه از مناطقی که مورد هجوم واقع شده است، بازدید خواهند کرد. این تجمع، حمله هوایی هواپیماهای دشمن را ناپذیرفتنی دانست و تأکید کرد که باید از مرزهای زمینی و هوایی لبنان، در اسرع وقت، در برابر این حملات موهن محافظت شود و این امر مهمترین مسئولیت دولت است. اعضای این جلسه از فعالیتهای گروههای فنی و اداری که در حال گفتوگو درباره مطالبات مجلس هستند، مطلع شدند و به گروهی از کارشناسان مأموریت دادند که در ضمن کسب اطلاع از نتایج گفتوگوها، پیگیر تحقق مطالبات
ب. امام صدر، نخستوزیر سابق، عبدالله یافی، را به حضور پذیرفت. در این دیدار آقای یافی به امام گفته است که ایمان وی به عادلانه بودن درخواستهای امام، او را وادار کرده است که موضوع درخواستهای امام را در دیدار اخیر خود با رئیسجمهور، سلیمان فرنجیه، مطرح کند. در این دیدار فرنجیه نیز توجه خاصی به این موضوع ابراز کرده و گفته است که آمادگی دارد تا در حد امکانات موجود به این درخواستها پاسخ مثبت دهد.
جلسهای در منزل نماینده سابق پارلمان، عبدالله غطیمی، با حضور امام صدر و آقایان رشید کرامی و ریمون اده و کمال جنبلاط برگزار شد. بعد از این جلسه، آقای کرامی در مصاحبه با رسانهها گفت که انگیزه برگزاری این جلسه «احساس مسئولیت حاضران درباره وضعیت کل کشور بود و نیز شکایتهای روزافزون هموطنان از تجاوزهای پیدرپی به جنوب و مشقتهایی که هموطنان با آن روبهرو هستند. اینها همه مسائلی است که همگان را بر آن میدارد که راهکارهایی مناسب برای حمایت از اهالی جنوب در پیش گیرند.» آقای کرامی در ادامه گفت: «در این جلسه درباره آنچه بر سر آزادیها آمده است و تلاشهایی که برای محدود کردن آزادی و برای تسلط بر رسانههای غیردولتی صورت گرفته است و همچنین، درباره مطالبات بر حقی که امام صدر مطرح کرده و ما همگی معتقدیم که باید به این خواستهها پاسخ مثبت داده شود و باید برای تحقق آنها و برای اجرای قانون و عدالت و امنیت و ثبات و شکوفایی و آبادانی کشور تلاش کرد، گفتوگو شد و همه شرکتکنندگان درباره این موضوعات اتفاقنظر داشتند. لذا برای اقدامهای عملی در زمینه اصلاحات در کشور، گفتوگوها را در جلسه آینده پی خواهیم گرفت.»
الف. امام صدر دیروز آقای عبدالقادر صحراوی سفیر مراکش در لبنان را به حضور پذیرفت.
ب. امام صدر مقدمهای برای مجموعه کتابهای «شهدای کربلا، مردانی بر گرد امام حسین» تألیف محمد علی قطب نوشت. این مقدمه در همه کتابهای این مجموعه که المکتبه العصریه در صیدا چاپ کرده است، منتشر شده است.
الف. هفته گذشته، رایزنیهایی میان اعضای مجلس اعلای شیعیان و تشکلهای سیاسی و اسلامی در شهر بیروت صورت گرفت. هدف از این رایزنیها ایجاد همکاری تنگاتنگ بین مجلس اعلا و این تشکلها برای مشارکت در برگزاری تجمع مردمی در بیروت بود. مجلس اعلای شیعیان این تجمع را آخرین اقدام ایجابی خود میداند که پس از اقدامات سلبی آغاز خواهد شد. این تشکلها تصمیم گرفتندکه هم در این تجمع مردمی شرکت کنند و
این جلسه به این نتیجه رسیدند که علیرغم اینکه 37 روز از برگزاری تجمع صور میگذرد و با وجود آمادگی کامل ما برای گفتوگو، هیچ اقدامی برای آغاز گفتوگو صورت نگرفته است، جز دادن مشتی وعده و شعار. حتی گروه اجرایی و کاری نیز تشکیل نشده است. بنابراین، اکثر حاضران بر تشدید مواضع و آمادگی برای تجمع مردمی در بیروت تأکید کردند. بعد از جلسه، ضمن اینکه قرار شد این جلسه بهمنظور آمادگی برای تجمع بیروت همچنان برقرار باشد، مجلس اعلام کرد که برای گفتوگوی عملی و جدی و نه شعاری، آمادگی کامل دارد. آقایان حسین منصور و حسین الحسینی و یوسف حمود، نمایندگان پارلمان، استعفای کتبی خود را به امام صدر تقدیم و تعیین زمان اعلام رسمی آن را به امام صدر واگذار کردند. همچنین، نمایندگان پارلمان، آقایان محمود عمار و عبدالمولی امهز، اعلام کردند که تمایل دارند استعفای خود را تقدیم امام صدر کنند.
تلاشها برای متقاعد ساختن امام صدر در به تأخیر انداختن تحصن خویش در مسجد بزرگ عمری و آغاز گفتوگو با دولت، چند برابر شده است. این تلاشها بعد از آن است که عدهای از شخصیتهای سیاسی اهل سنت بیروت و در صدر آنان، صائب سلام، نخستوزیر سابق، هشدار دادند که اگر امام تحصن کند، شیعه و سنی از او حمایت خواهند کرد.
الف. عصر دیروز نشستی در هتل بوریواژ با حضور گروهی از جوانان شیعه و جنوبی برگزار شد. مدیر جلسه آقای ریاض طه و مجری آن دکتر علی حسن بود که یکی از تنظیمکنندگان دیدارهای این گروه با شخصیتهای کشور است. سخنران این جلسه، آقای ریمون اده، بر ضرورت حمایت از جنوب با کمک نیروهای بینالمللی تأکید کرد و گفت: «این نیروها در سینا و جولان حضور دارند، پس چرا اگر لبنان درخواست کند که این نیروها به لبنان بیایند، متهم به خیانت میشود.» وی، همچنین، بر لزوم مشارکت در کنفرانس ژنو تأکید کرد.
اده درباره مطالبات امام صدر گفت: «من این افتخار را داشتم که چند روز قبل با امام صدر ملاقات کنم. فردا سهشنبه هم دوباره در حضور آقای کرامی و آقای کمال جنبلاط با وی ملاقات خواهم کرد. من قبلاً گفتهام و دوباره تکرار میکنم که امام صدر حق دارد از حقوق شیعیان دفاع کند، همانطور که رئیس هر فرقهای حق دارد از حقوق فرقه خود دفاع کند. من موافق خواستههایی هستم که امام مطرح کرده است، چون خواستههای بر حقی است. تا آنجا که من اطلاع دارم، رابطه امام صدر با دولتمردان بلندمرتبه حسنه بود، اما این رابطه تغییر کرد. امام صدر خدمات آشکاری به لبنان کرده است و من میدانم که چندی پیش مأموریتی با هدف خدمت به لبنان به او داده شد. او هم در ایفای این مأموریت موفق بوده است. امیدوارم که به درخواستهای وی پاسخ مثبت داده شود. به اعتقاد من، تحقق درخواستهای او امر ناممکنی نیست. در هر صورت، وی حق دارد هر کاری که میخواهد انجام دهد و اگر به درخواستهایش جواب مثبت داده نشود، تحصن کند.»
مثبت است و آمادگی داریم که درباره درخواستهای خود با کمیته کاریای که دولت تشکیل خواهد داد، گفتوگوی مسئولانه داشته باشیم.
رشید کرامی، نخستوزیر سابق، امام صدر را در منزلش به حضور پذیرفت. در این جلسه که بهطور محرمانه برگزار شد، درباره تحولات داخلی و عربی گفتوگو صورت گرفت. امام صدر پس از این دیدار، در گفتوگوی خبری گفت: «من به مناسبت بازگشت آقای کرامی از سفر، به دیدار وی آمدم که به او خوشامد بگویم و با وی درباره اوضاع کشور گفتوگو کنم. این دیدار فرصت گرانبهایی بود تا از نظر آقای کرامی درباره وضعیت داخلی کشور و وضعیت جهان عرب مطلع شوم. بهخصوص اینکه ما در دستیابی به مطالبات عدالتخواهانه خود برای محرومان، در وضعیت حساسی هستیم. دیدارهای ما با آقای کرامی در آینده نزدیک تکرار خواهد شد و گسترش خواهد یافت.» از امام درباره تجمع مردمی در بیروت سؤال شد. وی در جواب گفت: «از آنجا که دولت برای گفتوگو اعلام آمادگی کرده است، ما نیز در عین اینکه از موضع خود عقب نمینشینیم، با همه امکانات، عقل و قلب خود را برای گفتوگو گشودهایم. طبیعی است که این مرحله نیاز به زمان دارد. شما هم در سخنرانیهای من در دو تجمع مردمی در بعلبک و صور شنیدید که از طرف تجمعکنندگان خواهان آغاز گفتوگو شدم. هماکنون تغییری حاصل نشده است و من به اقداماتی که مجلس اعلای شیعیان تصویب کرده و همه هموطنان خواهان آن هستند، ادامه خواهم داد.»
از امام سؤال شد که آیا بین وی و آقای رشید کرامی هماهنگی صورت گرفته است. وی گفت: «تماسهایی در آینده نزدیک بین ما برقرار خواهد شد و دیدارهایی خواهیم داشت.» آقای کرامی هم گفت: «امام موسی صدر به مناسبت بازگشت من از سفر، به دیدار من آمد و این دیدار مناسبتی برای ارزیابی اوضاع و تحولات منطقه و همچنین، فرصتی بود تا دغدغههایمان را از کوتاهیها و طغیانگریها و بیقانونیهایی که گاه باعث ایجاد کینه و نگرانی میشود، مطرح کنیم. این اوضاع هر هموطنی را بر آن میدارد تا برای یافتن بهترین راه اصلاح و برای تأمین حقوق صاحبان حق و رفع ظلم و ستم از محرومان و مظلومان احساس مسئولیت کند. همچنین، ما را وادار میکند تا به ندای وجدان خویش و خواسته مردم پاسخ مثبت دهیم. ندای وجدان ما و خواسته مردم این است که کشور را از این گرفتاریها نجات دهیم. همگی ما قدردان مواضع امام موسی صدر و تلاشهای پیگیرانه وی در راه خدمت به مردم هستیم. ما برای تحقق آنچه خیر لبنانیها و فرقهها و مناطق مختلف در آن است، با امام صدر در تماس مستمر خواهیم بود. خداوند از نیت ما آگاه است.»
دیروز، جلسه مجلس اعلای شیعیان به ریاست امام صدر و با حضور 31 شخصیت برگزار شد. در این جلسه آخرین اخبار جنبش مطالبات برای احقاق حقوق محرومان مطرح شد. همچنین، درباره موضوع گفتوگو با دولت که در روزنامهها نوشته و منتشر میشود، تبادلنظر شد. حاضران در
ب. هماکنون رایزنیهای مستمر برای رسیدن به توافق رسمی و فنی درباره طرح آبیاری جنوب از لیطانی صورت میگیرد. هدف از این تلاشها تصویب و آغاز یکی از طرحهای موجود است. دولت ضمن توافقی با کامل اسعد، رئیس پارلمان، طرحی به پارلمان فرستاده است که مبلغ 191 میلیون لیر به این پروژه اختصاص میدهد. این در حالی است که امام صدر تحقیق و پژوهش مفصلی را در این زمینه در اختیار مسئولان گذاشته که دستگاههای متخصص تحقیقاتی دولتی و غیردولتی انجام دادهاند. در این تحقیق که نشان میدهد پروژه دولت از نظر فنی مناسب اجرا نیست، درخواست شده است که از تصویب آن صرفنظر شود. امام صدر از میانجیهای رسمی که با وی درباره مطالبات مجلس اعلای شعیان صحبت کرده بودند، درخواست کرده است که هرچه سریعتر هر دو پروژه در کمیتهای فنی بررسی شود. این کمیته فنی باید متشکل از کارشناسانی باشد که سابقاً این پروژهها را بررسی کردهاند.
منابع آگاه نیز دیروز اعلام کردندکه امام صدر در جذب کمکهای کشورهای خلیج، برای تأمین بودجه طرح لیطانی، سهم بسزایی داشته است، زیرا او در طی تماسها و جلساتی در چند ماه گذشته با عدهای از مسئولان اماراتی که از بیروت دیدار میکردند،آنان را به لزوم کمک برای اجرای طرح لیطانی متقاعد کرده است.
حسین الحسینی، نماینده پارلمان، روز گذشته تأکید کردکه هنوز از تجمعی که امام صدر وعده برگزاری آن را در بیروت داده بود، صرفنظر نشده است. وی گفت که نتیجه گفتوگوهای جاری با امام صدر درباره درخواستهای شیعیان، بهزودی به مردم اعلام خواهد شد تا مردم از این گفتوگوها و نتایج آن آگاه شوند.
امام صدر در روزهای یکشنبه و دوشنبه از توابع عکار و هرمل بازدید کرد. وی اعلام کرد: «ما هماکنون در مرحله گفتوگو درباره مطالبات خود در خصوص حقوق محرومان هستیم و من باید تماسهای بسیاری با نیروهای ملی که در پیشبرد خواستههای ما کمک کردهاند، برقرار میکردم. من به توابع هرمل و عکار آمدهام تا با برادرانی که امکان حضور در بیروت را ندارند، دیدار کنم و همگی را از مشروح این مرحله آگاه کنم و از نظرها و خواستههای آنان آگاه شوم. وضعیت این منطقه، که برای اولین بار از آن بازدید کردم، مرا به وحشت انداخت. در اینجا نه جادهای میان روستاها وجود دارد، نه آب و برق و تلفن و درمانگاه و نه هیچگونه خدمات شهری. من عده بسیاری از کودکان را دیدم که مدرسه ندارند. در این مناطق محرومیتها و بیماریهایی دیدم که باعث معلولیتهای جسمی و ذهنی اطفال شده است و این مرا شگفتزده کرد. من اطلاعات مفصلی درباره افراد فاقد تابعیت در این منطقه به دست آوردهام. من به سفرهای خویش در جای جای این مناطق ادامه خواهم داد، با وجود اینکه هماکنون در مرحله گفتوگو هستیم. برخورد ما بهطور مطلق
شد، بهخصوص اینکه تحقق بخشیدن به مطالبات امام صدر، خارج از قدرت و توان دولت نیست و دولت میتواند با امکانات موجود خود، به تمام این درخواستها یا بخش عمدهای از آنها تحقق بخشد.
الف. امام صدر دیروز به همراه نماینده سابق پارلمان، عبدالمجید الزین، به دیدار نماینده بیروت در پارلمان، آقای رشید صلح، رفت. امام پس از پایان این دیدار گفت: «آنچه ما را به جناب آقای رشید صلح نزدیک میکند، احساس مشترک و تلاش مشترک برای خدمت به محرومان و حفظ میهن است. همین امر امید و اعتماد هریک از ما را در جایگاه خود، برای ادامه این راه افزون میکند. این دیدار فرصت مناسبی برای بررسی وضعیت کشور و مسائل مختلف بود.» آقای صلح هم گفت: «امام صدر مرا به دیدار خود مفتخر کرد. در این دیدار درباره مسائل مهم لبنان، خصوصاً آنچه مربوط به مناطق محروم است، گفتوگو کردیم. همچنین، راههای بهبود این وضعیت و احقاق حقوق محرومان بررسی شد. از سوی دیگر، مسئله آبرسانی به مناطقی که احتیاج به آبیاری دارد و ضرورت تسریع در تأمین آب این مناطق، موارد دیگری بود که در این گفتوگوها بررسی شد. در این جلسه درباره شهروندانی هم که در سرزمینهای لبنان زندگی میکنند و هنوز تابعیت لبنانی ندارند و لزوم برخورداری آنان از حداقل حقوق شهروندی صحبت کردیم.» آقای صلح در جواب سؤالی گفت: «ما درباره تلاشهای موجود برای مصالحه بین امام و جریانهای سیاسی دیگر، هیچ گفتوگویی نکردیم.» در همین زمینه امام صدر قبل از ظهر دیروز به دیدار رئیس حزب نجاده، آقای عدنان حکیم، رفت و با وی درباره مطالبات مناطق محروم و ضرورت تلاش برای تقویت ایستادگی مردم جنوب گفتوگو کرد.
ب. امام صدر در منزل آقای خلیل الخوری با دو نماینده پارلمان، رینه معوض و پییر حلو، و فؤاد پطرس و سلیم الخوری و خضر الحرکه دیدار کرد. در این دیدارها درباره درخواستهای مجلس اعلای شیعیان در خصوص مناطق محروم و ضرورت احقاق حق اهالی آنها تبادلنظر شد.
الف. امام صدر، عصر پریروز، با کمیل شمعون، رئیسجمهور اسبق، در قصر وی واقع در سعدیات دیدار کرد. مباحث این دیدار یک ساعته، بر وضعیت کلی کشور و اوضاع آینده پس از آتشبس در جبهه جولان و موضع حکومت درباره آن و مطالبات شیعیان متمرکز بود. بعد از این دیدار، آقای شمعون گفت: «دیدار با امام صدر دیداری اجتماعی برای تسلیت به مناسبت درگذشت برادر بزرگم بود که فرصتی برای گفتوگو درباره وضعیت عمومی کشور نیز فراهم کرد.» شمعون در ادامه گفت: «من قبلاً موضع خودم را درباره مطالبات شیعیان اعلام کردهام و آنها را تأیید میکنم، زیرا مطالبات امام صدر مطالباتی بر حق است و موجب بازسازی و آبادانی کشور خواهد شد.»
به جناح راست و جناح چپ تعلق ندارد، بلکه متعلق به همه مردم است.
منابع آگاه فاش کردند که دستگاههای رسمی کشور، جنبشها و انجمنهای مذهبی را تشویق به حرکت میکنند تا جنبش مذهبی منحصر به امام صدر نباشد و وی بهتنهایی مطالبات شیعه را به دولت تحمیل نکند. به عقیده این دستگاهها، زمانی که تعداد مطالبات جنبشهای مذهبی از فرقههای مختلف زیاد باشد، در این صورت دولت بهانه دارد که به هیچیک از این مطالبات پاسخ مثبت ندهد یا اینکه همه آنها را بررسی کند و کمیتهای وزارتی برای بررسی آنها تشکیل دهد و با این بهانهها این مطالبات را تا زمان غیرمشخصی به تأخیر اندازد.
امام صدر در مراسم افتتاح اولین کنفرانس اسلامی لبنان در دارالفتوای اهل سنت با حضور نخستوزیر، تقیالدین الصلح، و شیخ محمد ابوشقرا و امین حافظ، نخستوزیر سابق، و دیگران شرکت کرد. این کنفرانس بهمنظور بررسی چگونگی ایجاد تحول در مؤسسات اسلامی بهگونهای متناسب با زمانه تشکیل شده است.
امام صدر با آقای عبدالله یافی، نخستوزیر سابق، دیدار کرد و با وی درباره وضعیت کلی کشور و مطالبات خود برای احقاق حقوق هموطنان و گروههای محروم گفتوگو کرد. یافی اعلام کرد: «هر شهروند مخلصی باید حامی حق و عدالت و مساوات باشد.»
نماینده پارلمان، آگوست باخوس، تلاشهایش را برای برقراری گفتوگو میان دولت و مجلس اعلای شیعیان ادامه داد. وی دیروز با امام صدر دیدار کرد و دیدگاه رئیسجمهور را درباره این مطالبات و تصمیم وی را برای تشکیل کمیتهای وزارتی بهمنظور بررسی این مطالبات، به اطلاع امام رساند. امام تلاشهای باخوس را ستود و گفت: «من اولین شخصی هستم که به گفتوگو دعوت میکردم. اما تاکنون هیچگونه اقدام عملی از دولت ندیدهایم که نشاندهنده تصمیم دولت برای برآورده کردن این مطالبات باشد. همچنین، کمیته وزارتی مذکور تاکنون رسماً تشکیل نشده است.» وی در ادامه گفت: «زمانی که مطمئن شویم که دولت مصمم به برآورده کردن این خواستههاست، ما اولین کسانی هستیم که با دولت همکاری خواهیم کرد. ما قبلاً نیز اعلام کردهایم که اگر دولت قصد جدی برای تحقق این خواستهها دارد، باید گروهی کاری تشکیل دهد که صلاحیت بررسی و تصمیمگیری داشته باشد. در غیر این صورت، هر کار دیگری فقط برای تأخیر و تعلل و برقراری آرامش موقت است.» باخوس بعد از این دیدار تصریح کرد که دیدگاه امام را به سلیمان فرنجیه منتقل خواهد کرد. وی تأکید کرد که درک و شناخت امام از وضعیت کشور، به او این اطمینان را داده است که در این مسیر موفق خواهد