امام صدر، واکنشهای متفاوتی در پی داشت. نخستوزیر، تقیالدین الصلح، اعلام کرد که آماده است با امام صدر دیدار و با وی درباره موضوعاتی که مطرح میکند، گفتوگو کند.
پییر جمیل تصریح کرد که امام موسی صدر با جدیت کامل تلاش کرده است که تجمع بعلبک شکلی دموکراتیک بگیرد. وی به غایت تلاش کرده تا تظاهرات مسلحانه صورت نپذیرد. آقای جمیل گفت که باید در کشور خلع سلاح عمومی صورت پذیرد و این وظیفهای ملی است. وی اشاره کرد که یک رهبر ملی به تنهایی نمیتواند این کار را انجام دهد، بلکه خلع سلاح نتیجه گردهمایی و توافق ملی همه رهبران سیاسی و احزاب و سازمانها از جناحهای مختلف است. وی گفت: «اطمینان دارم که امام موسی صدر، آن مرد عاقل و صلحدوست، آن مرد قدرتمند و هوشیار، از تظاهرات مسلحانه متأثر شده است، چون وجود سلاح به صورت زیاد، چهره تجمع را تا حدی زشت کرد.» پییر جمیل در پایان کلام خویش، ضمن تأکید بر ضرورت اجرای گفتوگویی متین و سازنده بین دولت و امام صدر، گفت: «من مطمئنم که هم دولت و هم امام صدر، هر دو خواستار حق و عدالت و پیشرفت و سازندگی هستند.»
جبران طوق، نماینده پارلمان، در ارزیابی سخنرانی امام صدر در بعلبک گفت: «سخنان وی بیان خواسته همه طبقات محروم لبنان بود و موضوعاتی که مطرح کرد، فقط مربوط به شیعیان نبود، بلکه همه لبنانیهای محروم را، صرفنظر از مذاهب آنان، در بر میگرفت.»
نماینده دیگر پارلمان، محمود عمار، گفت: «ما از ابتدا طرفدار امام صدر بودیم. و در صدر کسانی بودیم که با وی برای مسائل و قضایایی که در راهشان مبارزه میکرد، همکاری میکردیم. سخنانی که امام در بعلبک ایراد کرد، برای همه مسئولان و هموطنان آشنا بود و خواستههایی عادلانه و به حق بود. هیچکسی انکار نمیکند که امام در طرح این موضوعات از همه پیشی گرفته است و مسئولان را وادار کرده تا عبارت «حقوق شیعه» را وارد قاموس خویش کنند و افرادی هستند که برای تحقق این حقوق، ذرهای سستی نخواهند کرد.»
نماینده دیگر پارلمان، عبداللطیف الزین، گفت: «ما پس از قسم دیروز، مسیر خود را تا احقاق حقوق غصبشده پیگیری خواهیم کرد و مسئولان لبنانی را وادار میکنیم که واقعیت لبنان را که بر هیچکس پوشیده نیست، اذعان کنند. ما میخواهیم در تعلق به این سرزمین و در حقوق و در شهروندی برابر باشیم.» وی خطاب به سایر هموطنان لبنانی گفت: «هیچچیز ما را از این راه، که راه حق است، باز نمیدارد. تجمع دیروز نشانه وحدت صفوف ما در مناطق مختلف بود، چه در بقاع و جنوب و چه در دشت و کوه و ساحل.»
اما نماینده پارلمان، زکی مزبودی، گفت: «این مسائل و اموری که امام صدر مطرح کرد، در حقیقت، مسائل همه لبنانیهاست و گمان نمیکنم هیچ شهروند لبنانی پیدا شود که با امام صدر درمورد قانونی بودن این درخواستها برای فرقه خویش و سایر فرقهها، اختلافنظر داشته باشد، چون افراد مغبون و محروم در تمام فرقههای لبنان وجود دارند. بنابراین، ما با هر کس که خواهان عدالت و مساوات است، بدون استثنا، همصدا میشویم.»
رئیس حزب هیئت ملی، امین العریسی، گفت: «اصولاً ما احقاق حقوق همه مسلمین را در لبنان تأیید میکنیم، بهخصوص شیعیان را، چون اوضاع
امام حسین(ع) برگزار خواهد شد و امام صدر و حسین الحسینی، نماینده مجلس، در آن سخنرانی خواهند کرد، بررسی کرد.
ب. اهالی عیتاالشعب، در تلگرافی با امام صدر عهد کردندکه برای تحقق خواستهها و مطالبات وی و همچنین، مؤاخذه کسانی که بر سر منافع شیعیان سوداگری میکنند، از هیچ کاری دریغ نورزند.
الف. به مناسبت اربعین امام حسین(ع) تجمع باشکوه مردمی و مسلحانهای در میدان رأسالعین واقع در بعلبک، برگزار شد. در این مراسم بیش از 75 هزار نفر شرکت کردند که بیش از دههزار قطعه سلاحهای مختلف به همراه داشتند. برخی نمایندگان و رؤسای عشایر در این مراسم حضور داشتند و در حضور امام قسم خوردند که مبارزه را تا تحقق اهداف یا شهادت ادامه دهند. امام اعلام کرد که تصمیم دارد در یکی از مساجد بیروت تحصن کند و روزه بگیرد.
ب. حمله امام صدر به نظام ایران، عکسالعمل و ناراحتی شدید دولت ایران را در پی داشت. وزیر دادگستری، کاظم خلیل، در یکی از مجالس خصوصی گفت که در گذشته شخصاً تلاشهای بسیاری کرده تا دولت ایران بودجه تأسیس بیمارستان شیعیان را که امام صدر قصد دارد با همکاری گروهی از شخصیتهای شیعه آن را تأسیس کند، بپردازد. شاه ایران با پرداخت مبلغ چهل میلیون دلار برای این کار موافقت کرده و چکی به این مبلغ در اختیار مؤسسان این بیمارستان قرار داده بود. آقای کاظم خلیل بنا بر درخواست ایران پیشنهاد کرده بود که هیئت امنایی برای اداره این بیمارستان تشکیل شود که اعضای آن چهار نماینده شیعه و چهار پزشک و چهار فرد سرشناس باشند و همچنین، سفیر ایران در بیروت در این هیئت شرکت کند. وقتی کار به اینجا رسید، ناگهان امام صدر بر ضد دولت ایران سخن گفت و سخنان وی بازتاب بدی در نزد مقامات ایرانی داشت. دولت ایران انتظار داشت که برخی رهبران شیعه مواضعی در مخالفت با امام اتخاذ کنند. اما زمانی که مشاهده کرد کسی با امام مخالفت نکرد، کمک مالی خود را الغا کرد و موضوع در این حد متوقف شد.
دیروز، جلسهای در دفتر دادستان کل کشور تشکیل شد. در این جلسه رئیس ارگان نیروی انتظامی، سرهنگ حنا ابوشقرا، و دادستان کل نظامی، اسعد جرناموس، و دادستان بقاع، سامی یونس، حضور داشتند. این جلسه برای بررسی وضعیت امنیتی کشور و اتخاذ تدابیر لازم در خصوص کسانی برگزار شد که در تجمع بعلبک سلاح به همراه داشتند. دادستانی نظامی در بیروت، برای اداره کل شهربانی و ژاندارمری بعلبک و مأموران تحقیق در بقاع، احضاریههای قضاییای به منظور پیگرد و تعقیب اشخاصی که در عکسها و روزنامهها با سلاح دیده شدهاند، صادر کرد. تجمع بعلبک و سخنرانی
اعلای شیعیان در حازمیه تشکیل شد. در این جلسه نمایندگان شیعه پارلمان، آقایان محمود عمار و عبداللطیف الزین و محمد یوسف بیضون و حسین منصور و حسین الحسینی و عبدالمولی امهز و بعضی دیگر از شخصیتهای شیعه حضور داشتند. در پایان این جلسه، سید محمد صفیالدین بیانیه زیر را خواند:
1. مطالباتی که رئیس مجلس اعلای شیعیان تقدیم مسئولان کرده است، مطالباتی بر حق است و اقدام برای برآورده ساختن آنها وظیفهای ملی و اجتماعی است و موجب حفظ آینده میهن و هموطنان میشود.
2. مجلس اعلای شیعیان، به حکم قانون و در نتیجه تلاشهای پیگیر، نماینده شیعیان است.
3. جایگاه ریاست مجلس اعلای شیعیان، والاتر از آن شبهاتی است که درمورد مطالبات عمومی مطرح میشود. با طرح این مسائل قصد دارند که این مطالبات را به مسائلی حاشیهای تبدیل کنند. امام موسی صدر علاوه بر اینکه رئیس مجلس اعلای شیعیان است، شخصاً مورد احترام همه دلسوزان کشور است و همه او را تقدیر و تکریم میکنند.
صفیالدین گفت: «افراد حاضر در جلسه تصمیم گرفتند که کمیتهای متشکل از آقایان صفیالدین و حسین الحسینی و فضلالله دندش و عاصم قانصوه و عبدالکریم الزین تشکیل دهند. مأموریت این کمیته عبارت است از پیگیری مطالبات شیعیان و طبقات محروم و تأیید اقدامات امام صدر که در مجلس اعلای شیعیان نیز تصویب شده است.»
ج. امام صدر اخبار مربوط به تلاش برای آشتی دادن وی و کامل اسعد را به شدت رد کرد. وی تأکید کرد که اختلاف شخصی بین وی و کامل اسعد و نیز بین او و علمای شیعه وجود ندارد. وی گفت که مطلب را قبلاً گفته است و امروز هم تکرار میکند. بنابراین، خبرهایی که در خصوص تلاش برای آشتی مطرح میشود، اساسی ندارد. وی در ادامه گفت: «ما با کسی اختلاف نداریم، ما خواهان احقاق حقوق هستیم. مطالبات و خواستههای شیعیان را روشن و مشخص کردهایم و زمانی که دولت این خواستهها را برآورده کند، اوضاع و احوال اصلاح میشود و علت شکایت از بین میرود. هیچ بهانهای برای برآورده نکردن خواستهها وجود ندارد.» وی ابراز نگرانی کرد که: «انتشار اخبار مصالحه، برنامهای از پیش تعیینشده باشد تا مطالبات و خواستههای شیعیان را ضایع و لوث کنند، بهگونهای که طرح این مطالبات، نتیجه اختلاف بین من و اسعد تلقی شود.» وی در ادامه گفت: «من هیچگونه تردیدی در حسننیت بسیاری از اشخاص که قصد برقراری مصالحه و آشتی دارند، ندارم. اما به ایشان یادآورد میشوم که هدف اصلی از اقدامات ما، احقاق حقوق و تحقق مطالبات شیعیان است. من اعلام میکنم که به هیچ وجه نباید گذاشت که اخبار اختلافات و مصالحه بر واقعیت امور سایه افکند. در غیر این صورت، آنان قربانی توطئه کسانی میشوند که به دنبال مصلحت لبنان و شیعیان نیستند.»
الف. هیئت دولت در جلسه ویژهای، دیروز شنبه، موضوع تجمع مردمیای را که به مناسبت اربعین
دارد تا با هریک از مسئولان، برای گفتوگو درباره مطالبات اساسی دیدار کند. امام تأکید کرده است که بین او و کامل اسعد، هیچگونه اختلاف شخصی وجود ندارد. منابع نزدیک به امام، در پی تلاشهایی که برای مصالحه بین امام و کامل اسعد صورت میپذیرد، گفتهاند که ناراحتی امام از این است که مطالبات شیعیان بهگونهای مطرح شده که گویا طرح آنان نتیجه اختلافات وی و آقای اسعد است. کامل اسعد نیز تلاش کرده است تا چنین وانمود کند که اختلافی بین وی و امام صدر نیست، بلکه اختلاف اصلی بین امام با عدهای از علمای شیعه است و اگر مصالحهای صورت پذیرد، این مصالحه باید بین امام و این دسته از علما باشد.
ب. امام موسی صدر در گفتوگویی خبری با روزنامه السیاسیه تأکید کرد که وجود لبنان چالشی است برای اسرائیل که نظامی مبتنی بر نژادپرستی دینی دارد. وی گفت: «جنوب نیازمند طرحهای توسعهای است که مسئولیت آن بر عهده دولت است. همچنین، جنوب نیازمند طرحهای فرهنگی و اجتماعی است که فرقههای مختلف باید برای اجرای آنان اقدام کنند.» وی در پایان سخن خویش، به اهمیت منطقه عرقوب برای اسرائیل از لحاظ سوقالجیشی و برخورداری از منابع آب اشاره کرد.
رئیسجمهور سوریه، حافظ اسد، ظهر دیروز پذیرای امام موسی صدر، رئیس مجلس اعلای شیعیان، بود. این جلسه حدود سه ساعت طول کشید.
امام صدر هنگام بازگشت به بیروت تصریح کرد که این سفر خوب و موفق بود و گفتوگو با رئیسجمهور سوریه صریح و دوستانه بود.
الف. امام صدر در سالن سخنرانی دانشکده پزشکی دانشگاه سنت ژوزف سخنرانی کرد. وی در این سخنرانی مخالفت خویش را با حکومت نظامی در جنوب اعلام کرد و گفت: «این کار اهداف دفاعی ندارد، بلکه هدف از آن، آزار و اذیت هموطنان جنوبی است.» وی گفت: «من جزئی از وجدان این وطن میمانم و در مقابل مسئولان فریاد میکشم و آنان را به چالش خواهم کشید و تا زمانی که حتی یک مظلوم باقی نمانده باشد، آسایش آنان را برهم خواهم زد.» وی درباره نیروهای بینالمللی در جنوب سخن گفت و تأکید کرد که آنها از جنوب دفاع نمیکنند، بلکه فقط نظارت میکنند. وی در ادامه گفت: «هیچچیزی جای دفاع از وطن را نمیگیرد.» از امام صدر سؤال شد: «حال که احزاب ترقیخواه معتقدند که جنوب در منگنه فشار اسرائیل از یک سو، و فئودالیسم سیاسی از سوی دیگر، قرار گرفته است، آیا با آنان توافق یا همکاری خواهیدکرد؟» امام در جواب گفت: «چه کسی گفته من با این احزاب همکاری یا توافق نمیکنم؟ اگر هدف اصلاح اوضاع و احقاق حق محرومان باشد، چه مانعی دارد.»
ب. جلسهای در غیاب امام صدر در محل مجلس
صائب سلام، نخستوزیر سابق، و آقای الحسینی، نماینده پارلمان، را هدف حمله قرار داد و امام صدر را متهم کرد که توافقی را که میان او و امام مبنی بر بیطرفی علمای دین صورت گرفته، نقض کرده است.
الف. شفیق الوزان، وزیر سابق، به همراه هیئتی از مجلس شرعی اهل سنت به دیدار امام صدر و رئیس اسعد رفت. هدف از این دیدارها، تلاش برای آشتی دادن امام صدر و رئیس اسعد بود. منابع آگاه از وساطت شیخ حسین معتوق بین امام صدر و اسعد خبر دادند. رئیس حزب کتائب، پییر جمیل، امام صدر و رئیس اسعد، هر دو را به کنار گذاشتن اختلافها و همکاری برای مصلحت لبنان و شیعیان دعوت کرد. وی گفت: «به عقیده من، امام صدر و رئیس اسعد، هر دو از بهترین شخصیتهای کشور، هم در بُعد سیاسی و هم در بُعد دینی و معنوی، هستند و همه از جدایی این دو شخصیت ناراحتاند. ما معتقدیم که نزدیک شدن این دو نفر خدمتی به لبنان و به شیعه است.»
ب. امام صدر امروز در سفری یکروزه و غیرمنتظره به دمشق خواهد رفت. پرسشها و تفسیرهای بسیاری درباره این سفر مطرح شده است. بعضی این سفر را پاسخ به دعوت رئیسجمهور سوریه، حافظ اسد، برای تبادلنظر در خصوص مسائل لبنان میدانند. بعضی دیگر میگویند که این سفر به سبب درخواست مقامات لبنانی از مقامات سوری بهمنظور صحبت با امام صدر برای کاهش حملات امام صدر به دولت است. اما دیگر منابع میگویند که این سفر در چارچوب برنامهای است به قصد هماهنگی میان امام صدر و دولت سوریه برای حمایت از امام در مواضع کنونی وی. گفتنی است که این سفر یک روز قبل از سفر وزیر کشور، بهیج تقیالدین، فردا پنجشنبه صورت میگیرد. عاصم قانصوه سفر امام صدر را به سوریه چنین تفسیر میکند: «این دیداری عادی است بین رئیسجمهور سوریه، حافظ اسد، و امام صدر. این دیدار ابعادی ملی دارد، چون امام صدر رمز و نمادی است برای مسائل اقتصادی و دفاعی و معیشتی جنوب.» قانصوه که در این سفر همراه امام صدر خواهد بود، گفت: «امام قصد دارد به رئیسجمهور سوریه به سبب مواضع قهرمانانه ملت سوریه در جنگ اکتبر تبریک بگوید. امام، همچنین، قصد دارد مواضع کنونی سوریه را در مقابل تهدیدهایی که با سرسختی و شکیبایی و قهرمانی تحمل میکند، تأیید کند.» قانصوه مطالبات امام صدر را برای احقاق حقوق طبقات محروم و زحمتکش، «مطالبات بر حق و عادلانه و مردمی» خواند و خاطر نشان کرد که باید در کنار امام صدر باشیم. وی تأکید کرد: «فریاد امام صدر برای حمایت از جنوب و احقاق حقوق همه گروههای مردمی و زحمتکش، در حقیقت فریادی است در مقابل فئودالیسم سیاسی و قدرتمندان سیاسی مخالف با خواستههای مردمی.»
الف. شفیق وزان تصریح کرد که امام آمادگی کامل
رفع محرومیت از فرقه خاصی نیست، بلکه مقصود از آن، رفع محرومیت از همه محرومان است، از هر دین و مذهبی که باشند. چون اسلام تفاوتی بین هموطنان نمیگذارد و حامل پرچم دفاع از محرومان است.»
الف. عدهای از شخصیتهای شیعه تلاش کردند که امام صدر را از برگزاری تجمع مردمی در بعلبک در روز هفدهم مارس منصرف کنند یا آن را به تعویق اندازند. آنان از اینکه اوضاع بعلبک در اثر نفوذ بعضی از افراد متشنج شود و زمینه درگیری ایجاد شود، ابراز نگرانی کردند. امام صدر درخواست آنان را نپذیرفت و اطمینان خود را از نتایج این تجمع مردمی اعلام کرد و به آنان اطمینان داد که برنامه بهخوبی برگزار خواهد شد و جای نگرانی و بدبینی نیست. منابع آگاه تأکید کردند که تجاوز به حسین الحسینی، نماینده مجلس، در پافشاری امام صدر برای برگزاری این تجمع مردمی در وقت مقرر نقش بسزایی داشته است.
ب. اهالی عدیسه در تلگرافی به امام صدر بابت بازدید وی از شهرشان تشکر کردند. آنان از مسجدی که امام در آنجا مهمان بود، سلامهای گرم خویش را تقدیم وی کردند و با وی عهد بستند که سرباز جنگ انسانیت و شرافت و عزت انسان باشند.
اهالی قبریخا و بنتجبیل و صدیقین و عباسیه و گروهی از اهالی طیبه در تلگرافی به امام صدر، اقدامات وی را تأیید و از وی حمایت کردند و اعلام داشتند که تا زمانی که خواستههای شیعیان برآورده شود، همراه او خواهند بود. همچنین، امام تلگرافهای مشابهی از بعلبک و هرمل و نبیشیث و بدنایل دریافت کرد.
الف. در چارچوب کمکهایی که دولت در اختیار کامل اسعد، رئیس پارلمان، گذاشته است و پس از آنکه اختلاف اسعد و امام صدر شدت یافت، نخستوزیر، تقیالدین صلح، مصوبه مورد نظر اسعد را امضا کرد و شخصاً در پارلمان به وی تقدیم کرد. همچنین، وی به ادارههای مختلف فرمان داد که خواستههای وی را اجرا کنند.
ب. بعضی منابع آگاه شیعه و منابع حزب بعث در لبنان خبر دادند که دعوتنامهای برای دیدار از سوریه به دست امام صدر رسیده است. اما منابع مربوط به امام اعلام کردند که این دیدار بعد از تجمع مردمی هفدهم مارس در بعلبک. صورت میپذیرد، چون اگر قبل از مراسم انجام شود، از آن سوءبرداشت خواهد شد.
کامل اسعد، رئیس پارلمان، در کنفرانس خبری،
چون اهالی منطقه هوشیارتر از مسئولان بودند و گوش به صدای مزدوران نسپردند و به تفرقه در میان خود تن ندادند. اهالی منطقه بعلبک در صفی واحد و یکپارچه مقابل آنان ایستادند و قطعنامه همایش در تأیید امام صدر صادر شد. در این همایش، علی حمد جعفر خطاب به آقای ریمون اده و بقیه حاضران در جلسه گفت: «از اینجا اعلام میکنیم دستی که بخواهد به امام و آقای ما، موسی صدر، تجاوز کند، قطع خواهد شد. همچنین، دست شخصی که دیگران را تحریک کند که به طرفداران امام صدر تعرض کنند و آنان را آزار دهند، بریده خواهد شد.»
الف. جمعیت بسیاری در منزل حسین الحسینی، نماینده پارلمان، جمع شدند. امام صدر که در آنجا حاضر بود، برای آنان سخنرانی کرد و از آنان خواست که آرامش و نظم خویش را برای جلوگیری از پراکندگی و تفرقه حفظ کنند تا مسئولان به اهداف خویش از تعرض به آقای الحسینی نرسند. امام گفت: «حادثهای که اتفاق افتاد، ادامه تعرضاتی است که مسئولان پیش گرفتهاند. اینگونه کارها حاکی از آن است که آنان شکست خوردهاند و تسلط بر اعصاب خویش را از دست دادهاند. هدف آنان از پیش آوردن این حادثه، بروز درگیریهای جانبی است که ما به این امر راضی نمیشویم و آن را نمیپذیریم و این بر مسیر حرکت ما تأثیر نخواهد داشت.» آقای الحسینی نیز پذیرای دو نماینده پارلمان، امین حافظ و فؤاد لحود، بود و در حضور آن دو تأکید کرد که برخلاف آنچه اسعد در رسانهها اعلام میکند، بین او و کامل اسعد، رئیس پارلمان، اختلافی شخصی وجود ندارد. اما اسعد قصد دارد اینگونه القا کند که اختلاف بین او و امام صدر، اختلافی شخصی است تا به این شکل، اقدامات امام صدر را کوچک جلوه دهد. الحسینی گفت که حادثه تعرض به او تصادفی نبوده و از قبل طراحی شده است. او بیان کرد که شخصی یکشنبه شب با وی تماس گرفته و به او خبر داده است که قرار است جلسهای در حسینیه بعلبک تشکیل شود و کامل اسعد گروهی از طرفداران خویش را به بعلبک فرستاده تا مردم را وادار کنند که هیئتی برای دیدار با او تشکیل دهند و او را حمایت کنند و به این وسیله چنین وانمود کنند که مردم منطقه بعلبک متفرقاند و متحد نیستند. هنگامی که در جلسه حسینیه حاضر شدیم، ناگهان با طرفداران آقای اسعد مواجه شدیم که میخواستند به اعضای جلسه القا کنند که اختلاف بین اسعد و امام اختلاف شخصی است. ما در مقابل، به ناچار واقعیتها و اتفاقات را شرح دادیم. همین امر باعث برانگیخته شدن خشم گروه وابسته به رئیس مجلس شد و آنان در حال خط و نشان کشیدن از حسینیه خارج شدند.
ب. امام صدر با هیئتی از جوانان مشغره دیدار کرد. آنان بر مطالبات مجلس اعلای شیعیان صحه گذاشتند و بر ضرورت هماهنگی در کارها، برای محرومیتزدایی از مناطق مختلف و رفع قیمومیت گروههای سیاسی بر مناطق محروم تأکید کردند. چه، این قیمین مانع پیشرفت و حرکت مناطق جنوب میشوند تا بتوانند به بسط نفوذ خویش ادامه دهند. امام صدر در پاسخ به این هیئت گفت: «هدف از مبارزهای که مجلس اعلای شیعیان دنبال میکند،
پیشاهنگی به صورت کلی سخن گفت و تلاشهای رهبران این گروه پیشاهنگ را ستایش کرد. فرمانده گروه هفتم دریایی، نشان ویژه پیشاهنگی را بر گردن امام آویخت و پیشاهنگان چند نمایش ملی و اجتماعی اجرا کردند. در نهایت، حاضران به غذاخوریای که گروه پیشاهنگان آماده کرده بودند، دعوت شدند.
الف. پنج نفر از خانواده حماده در صحن پارلمان به حسین الحسینی، نماینده مجلس، حمله کردند و او را مورد ضرب و شتم قرار دادند. آنان حسین الحسینی را نصحیت کرده بودند که دست از تأیید امام صدر بردارد و با کامل اسعد همکاری کند، زیرا کامل اسعد خیرخواه وی و آماده برآورده کردن خواستههای وی بوده است، اما او این حرف را نپذیرفته است. این حادثه سبب ناراحتی شدید نمایندگان مجلس شد. امام صدر در تماس تلفنی خود با الحسینی از جزئیات حادثه مطلع شد. الحسینی تصریح کرد که این حادثه در نوع خود در تاریخ لبنان بینظیر بوده است. وی گفت: «تجاوز به نماینده، آن هم داخل حریم پارلمان، دلالت آشکار و واضح بر نوع دموکراسی حزب دموکراتیک کامل اسعد دارد.» وی گفت: «من از اینکه کامل اسعد از شیوه توسل به مزدوران استفاده کرده است، تعجب نمیکنم، زیرا وی مطالبات مردم را به دیده غنمیت و غارت مینگرد و این مطلب را بارها در تلویزیون دولتی تکرار کرده است. اما او مطمئن باشد که ما به اصول و مبانی خویش، همان مبانیای که همه مردم لبنان هم از ما میخواهند، پایبند بودهایم و وعده و وعید و تجاوز، ما را از مسیر خویش منصرف نخواهد ساخت.»
ب. امام صدر با اعضای کمیتهای که در منزل عبدالکریم الزین تشکیل شده بود، توافق کردند که از چهل شخصیت سیاسی شیعه دعوت کنند تا روز دوشنبه این هفته، در مقر مجلس اعلای شیعیان گردهم آیند و درباره روش پاسخگویی به تهاجمات بر ضد ریاست مجلس اعلا گفتوگو کنند.
الف. امام صدر در مقرّ مجلس اعلای شیعیان پذیرای شیخ محمد ابوشقرا، رهبر مذهبی دروزیها، بود. این دیدار دوستانه در چارچوب ملاقاتهایی است که امام صدر برای تبادل آرا درباره مسائل مختلف انجام میدهد.
ب. حسین الحسینی، نمایندهپارلمان، در سخنان خود با ملاقاتکنندگان در منزلش، واقع در خلده، گفت که تعرضی که به او شده، بخش دوم حادثهای است که روز یکشنبه گذشته در بعلبک اتفاق افتاده است، چون اسعد و طرفداران وی قصد داشتند ثابت کنند که مخالفان امام صدر در بقاع هم حضور دارند و به این منظور رسانههای رسمی خویش را بسیج کردند و تصمیم گرفتند همایشی برگزار کنند که قطعنامه آن بر ضد امام صدر باشد. اما ناامید شدند،
ادامه دارد. ما صفحه جدیدی در تاریخ این سرزمین باز میکنیم.آنان مایه زحمت ما شدند و ما را عاصی کردند. با وجود این ظلم و تبعیض، بقا و کیان لبنان در خطر است. بالاترین درجه پیشرفت در جهان امروز، مبارزه با فقر و حمایت از حقوق مظلومان و رفع ستم از محرومان است. آیا میخواهند با اعطای مناصب ما را راضی کنند. این مناصب تنها کلید است.» وی پرسید: «طرح رود عاصی چه شد؟ طرح لیطانی چه شد؟ پروژههای توسعهای چه شد؟ ما مأیوس نخواهیم شد. نگرانی ما دغدغهای تربیتی است. شب سیاه و اندوهناک سپری خواهد شد و این محنت به پایان خواهد رسید.»
ج. به دعوت مفتی جعفری بقاع، شیخ سلیمان یحفوفی، در حسینیه بعلبک جلسهای برگزار شد. در این جلسه شیخ خلیل شقیر و شیخ محمد یعقوب و حسین الحسینی، نماینده پارلمان، و فضلالله دندش، نماینده سابق پارلمان، حضور داشتند و درباره اوضاع و احوال شیعیان در دو بُعد محلی و ملی گفتوگو کردند. شیخ یحفوفی خواستار برگزاری جلسات ماهیانه برای حل مشکلات شد. وی خواستار اجتناب از گزافهگویی شد و گفت: «گزافهگویان مشخص شدهاند.» دندش دعوت از شیعیان را برای بررسی اوضاع و رهایی از فتنهگران تأیید کرد. وی گفت: «گروهی از شیعیان در جنوب از من درخواست کردهاند که اقدامات امام صدر را تأیید نکنم. به سبب اینکه او فرد خطرناکی است، و گفتهاند که کامل اسعد، رئیس پارلمان، مخالف انتخاب امام صدر برای ریاست مجلس اعلای شیعیان است و او را فردی خطرناک میشمرد.» شیخ یعقوب گفت: «بزرگترین خیانت آن است که این مسئله تحت عنوان اختلاف میان دین و سیاست مطرح شود. امام صدر وجدان شیعیان و سخنگوی آنان است. او صدای حق است که میخواهد عدالت را برقرار کند.»
در پایان جلسه موارد زیر تصویب شد:
1. تأیید تمام خواستههای شیعیان که از طرف مجلس اعلای شیعیان به ریاست امام صدر، صادر میشود.
2. تلاش پیگیر برای توسعه ارتباط از طریق تسریع در دعوت از مجمع عمومی مجلس اعلا.
3. وحدت بخشیدن به تلاشها تا همه شیعیان مطالبات مجلس را تأیید کنند.
الف. امام صدر اعضای کمیتهای را که بعد از نشست منزل عبدالکریم الزین، تشکیل شده بود، به حضور پذیرفت. این کمیته خود را موظف کرده است که در مقابل تعرض به حیثیت امام صدر بایستد. در این کمیته، علاوه بر الزین، حسین الحسینی و محمد صفیالدین، نمایندگان مجلس، نیز حضور داشتند.
ب. با حضور امام موسی صدر، جشن گروه پیشاهنگی مدرسه فنیوحرفهای جبلعامل آغاز شد. در این مراسم که به مناسبت تولد مؤسس جنبش پیشاهنگی جهانی برقرار شده بود، عده بسیاری از علما و والدین پیشاهنگان و اشخاص سرشناس شهر صور شرکت کردند. امام صدر از فواید جنبش
صدای ما صدای وجدان است که باید این صدا را به زور به شما برسانیم.»
ب. امام صدر دیروز یکشنبه را در روستاهای مرزی گذراند. او در شهر شقرا به مفتی بنتجبیل، سید محمدعلی امین، به مناسبت درگذشت پدرش تسلیت گفت. سپس، از شهر عدیسه بازدید و با جمعی از اهالی آن دیدار کرد و در جمع آنان گفت: «درگذشت عزیزان ما مایه حزن و اندوه است. در این اندوه باید صبر و تحمل کرد. اما آنچه بر قلوب ما سنگینی میکند، حزن و اندوه نسلها و غم حال و آینده و نگرانی از سرنوشت مردم است. البته، این مشکلات حلشدنی است.» به نظر امام سه پرتو امید وجود دارد: «پرتو اول، برگزاری مراسم در مسجد است که خانه خداست. دیدار با خداوند و تقرب به او به انسان فضیلتهایی میبخشد و او را از بدیها دور میکند و به وی نیرو میبخشد. این نیرو در وجود هر انسانی اساس هر عمل خیر است و مسجد صفوف را متحد میکند. پرتو دوم، پایداری شماست در برابر چشمهای طمعکنندگان و دهانه تفنگها که شما را نشانه رفته، و نیز اینکه شما سخن امام حسین را تکرار میکنید که: «لا والله لا أعطیکم بیدی إعطاء الذلیل و لا أقر إقرار العبید.» (به خدا قسم، از روی ذلت و خواری، مانند بندگان، چیزی به شما نمیدهم.) نه فرار میکنید و نه تسلیم میشوید. اما پرتو سوم این است که تصویر علی(ع) را میبینم، یعنی راه و روش این مرد الهی را مقدس میشمارم که میفرماید: «لا تستوحشوا فی طریق الهدی لقلة أهله.» (در راه هدایت، از اندک شمار بودن همراه نهراسید.) صبح نزدیک است و شب به سوی طلوع و امید پیش میرود.» امام صدر دفاع از وطن را کمترین وظیفه دولت دانست و اظهار داشت: «حقوق شهروندی بر این مسئله تأکید میکند. بعضی از روزنامههای درستکار از جنوب دفاع کردند و غم و اندوه آن را مطرح کردند. این روزنامهها تلاش کردند که محنت و مسئله جنوب را در قلب هر لبنانی و در وجدان جهانیان جای دهند تا شاید این قلبها بتپد و این وجدانها بیدار شود.» امام در ادامه افزود: «میگویند در جنوب چند مدرسه و بیمارستان ساخته شده، اما فراموش کردهاند که این مدارس و بیمارستانها را مجلس جنوب ساخته است؛ مجلسی که در نتیجه فشار و اعتصاب تشکیل شد. ای برادران، نباید به اینگونه امور قناعت کنیم و باید به زور متوسل شویم و خواستههای خود را مطالبه کنیم. حقیقت آشکار است. ما دلسوز آنها هستیم. از وجود کارخانه در جنوب سخن میگویند. بله، چون اجرت کارگر در جنوب به مراتب کمتر از بیروت است. چه زمانی این بخش از لبنان (جنوب) جزئی از این کشور به حساب آمد؟ چرا ما برای زندگی باید به حومه بیروت مهاجرت کنیم و عزت و کرامت خویش را از دست بدهیم و با خواری و محرومیت زندگی کنیم؟ آوارگی و غربت دیگر بس است. ما در کنار همه گروههای مظلوم هستیم، زیرا ایمان ما، چنین چیزی از ما میطلبد. میخواهند ما کافر شویم؟ مسیح(ع) میفرماید: «لا یجتمع حب الله مع کراهیة البشر.» (دوستی خدا و نفرت از بشر جمعشدنی نیستند.) چرا سکوت؟ بس که فریاد کشیدیم، صدای ما دیگر گرفته است. باید راه دیگری را طی کنیم: راه طغیان و اعتصاب و بستن راهها. اگر نمیشنوند ما سخنان خود را به زور به آنان میفهمانیم، و این راه