کسانی که میخواستند امتیازات و ثروتها و مناصب و قدرت فقط در انحصار آنان باشد، شعارهای خطرناکی مطرح میکردند تا به وسیله آن، امتیازات خویش را حفظ کنند. مثلاً در تاریخ اسلام میبینیم که مسئله ارتداد تهدیدی بوده بر ضد هرکسی که میخواسته حرفی بزند. در دورههای دیگر، اتهام کمونیست بودن و سپس، تهمت دستنشانده بودن و مزدوری برای بیگانگان، حربهای بر ضد کسانی بوده که قصد گفتن حرفی یا مطرح کردن مطالباتی داشتهاند. اما امروز مشاهده میکنیم که برای ترساندن و مرعوب کردن مردم، مسئله جدیدی که مطرح میشود، مسئله کانتونسازی در لبنان است.» امام اشاره کرد که هدف استراتژیک دولت اسرائیل، که دیری است به دنبال آن بوده است، این است که در منطقه دولتهای کوچک مذهبی به وجود آید. وی در ادامه سخنان خود گفت: «هر انسانی که احساس و وجدان ملی و انسانی داشته باشد، هرگز کانتونسازی را در لبنان نخواهد پذیرفت.»
ب. به دعوت نماینده سابق پارلمان، فیلیپ خازن، جلسهای در منزل وی با حضور امام صدر و دکتر احمد زروی و رئیس کانون مارونیها، شاکر ابوسلیمان، و جورج ابوعضل و دکتر منویل یونس و ارنست کرم، وکیل دادگستری، برگزار شد. امام در این جلسه وضعیت جنوب و مناطق محروم را مطرح و تأکید کرد که درباره تصمیم دولت برای تحقق بخشیدن به مطالبات اساسی هیچ اطمینانی ندارد. وی اعلام کرد که با منصب و مقام خاصی مخالف نیست، تنها معتقد است که اعضای هیئت حاکمه برای تحقق بخشیدن به مطالبات ضروری مردم کفایت ندارند. حاضران در جلسه تصمیم گرفتند که این جلسه را روز دوشنبه آینده در منزل وکیل کرم ادامه دهند.
ج. امام صدر تأکید کرد که به هیچ وجه در انتخابات ریاست پارلمان دخالت نمیکند. وی گفت: «امیدی به تحقق درخواستها وجود ندارد، زیرا بعضیها هنوز در انتقال اعتبار و بودجه طرحها و پروژهها به طرحهای دیگر دست دارند.» این تصریحات امام صدر پس از آن بود که گروهی از نمایندگان اطلاعاتی به دست دادند در مورد اینکه دولت توانسته است فعالیتهای مجلس اعلای شیعیان را محدود و کنترل کند و توافقی دائمی و محرمانه برای جلوگیری از تشدید مواضع مجلس، که مقدمهای است برای آغاز گفتوگوی سازنده بین دولت و امام، برقرار کند. گفته میشود که امام صدر از بعضی کاندیداهای شیعه رقیبِ کامل اسعد، رئیس فعلی پارلمان، در انتخابات ریاست پارلمان حمایت میکند.
خاندان المقداد روز گذشته جادههای فرودگاه و شیاح و اوزاعی و غبیری را در اعتراض به بیتوجهی مسئولان به بازگرداندن فرزند آنان، سامی المقداد، بستند. سامی المقداد روز شنبه گذشته ربوده شده و تاکنون اثری از وی به دست نیامده است. از این رو، جلسهای در مجلس اعلای شیعیان با حضور امام صدر و دبیر کمیته سیاسی سازمان آزادیبخش
در بیت مری با پاتریارک الیاس چهارم دیدار کرد. در این دیدار مطران جورج خضر و مطران غفرائیل الصلیبی و نماینده پارلمان، حسین الحسینی، هم حضور داشتند. همگی ناهار خوردند بیآنکه ناهار مانع صحبتها و تبادلنظر درباره مسائل مختلف شود. این دیدار نخستین ملاقاتِ امام و پاتریارک ارتودوکس بود. وی در پاسخ به این سؤال که چه مباحثی در این دیدار مطرح شده است، گفت: «من امام صدر و جنبشی را که رهبری میکند، به شدت دنبال میکردم. دیدار امروز علاوه بر این، تأیید و اطمینان به عادلانه بودن مطالباتش را نیز در پی داشت. اما مذاکراتی که چهار ساعت به طول انجامید، درباره همه موضوعات بود: از اوضاع و احوال جنوب تا وضعیت کلی کشور تا سیاستهای بینالمللی، خصوصاً اوضاع و احوال قدس و سرنوشت آن.»
شیخ محمدجواد شری، پیشوای مسلمانان شیعیان در ایالات متحده آمریکا، دعوت رئیسجمهور، سلیمان فرنجیه، را برای دیدار با وی در اهدن پذیرفت. در این دیدار، درباره ضرورت تأمین امنیت جنوب لبنان و حمایت از آن و نیز وضعیت مهاجران لبنانی و لزوم مصالحه بین امام صدر و دولت و تلاش برای تحقق مطالبات شیعیان، گفتوگو شد.
الف. امام صدر شبهنگام در محل مجلس اعلای شیعیان با آقای یاسر عرفات در حضور شیخ محمد یعقوب دیدار کرد. امام بعد از این دیدار اعلام کرد: «ما درباره مسئله فلسطین و تأثیرات آن و درباره وضعیت مقاومت در لبنان گفتوگو کردیم و درباره این مطالب با یکدیگر اتفاقنظر داشتیم.» یاسر عرفات در پایان این دیدار از گفتوگو با خبرنگاران خودداری کرد.
ب. رئیس مجلس اعلای شیعیان هیئت عمومی مجلس متشکل از دو هیئت شرعی و اجرایی را به برگزاری جلسهای در 13 سپتامبر آینده در مقر مجلس اعلا فرا خواند.
برخی از اعضای مجلس معتقدند که این جلسه، جلسهای سرنوشتساز برای گامهایی است که امام صدر برای تحقق مطالبات برخواهد داشت؛ مطالباتی که مجلس به تصویب رسانده است.
الف. عصر دیروز جلسهای در منزل دکتر احمد ذروی در عالیه با حضور امام موسی صدر و عبدالله یافی، نخستوزیر سابق، و رشید صلح، نماینده پارلمان، و دکتر نسیب بربیر و دکتر عدنان عریسی و امین عریسی و محمد یوسف بیضون، نماینده پارلمان، و دکتر مالک بدرالدین و عباس بدرالدین، خبرنگار، و محمد قرهعلی برگزار و درباره اوضاع کلی لبنان گفتوگو شد. امام صدر در جواب سؤال روزنامه الحیاة گفت که آنچه درباره کانتونسازی در لبنان مطرح میشود، بهمنظور ترساندن مردم است. وی گفت: «در طول تاریخ بشریت انحصارطلبان و محتکران و
برای لبنان شدند، وی در جواب گفت که ما آماده ضمانت دادن هستیم. اما وجود موشکهای کروتال در مناطق لبنان، مایه تحریک اسرائیل خواهد شد. دولت نیز درخواست سیسکو را اجابت کرد و معامله موشکهای کروتال را لغو کرد. اگر وجود موشکهای کروتال در لبنان مایه تحریک اسرائیل خواهد شد، پس با این منطق کمک گرفتن از اعراب به مراتب تحریک آمیزتر است. هنگامی که تب مسلح شدن گروههای لبنانی بالا گرفت، ما هم به این نتیجه رسیدیم که باید خودمان را مسلح کنیم و در حال حاضر همین اتفاق می افتد.»
سخن به مسئله گروههای مسلح رسید و اینکه حضور این گروهها موجب تحریک جنگ داخلی در کشور میشود. امام گفت: «حال که لازم شد هر فرقهای از خود دفاع کند، من برای مسلح کردن شیعیان کوشش خواهم کرد. ولی ما، بدون شک، این گروههای مسلح را، در درجه اول، وسیلهای برای دفاع از میهن خویش و سپس، حمایت از حقوق شیعیان میدانیم.» امام در ادامه گفت: «مسلح شدن در اوضاع و احوال کنونی، امری ضروری شده است. چند روز پیش، وقتی که مشاهده کردم که یک روحانی در مراسم عروسی گلوله شلیک میکند، خرسند شدم.»
درباره اختلاف میان امام صدر و رئیس پارلمان، کامل اسعد، آقای شرّی سعی کرد از مشروح این اختلافات آگاه شود تا بتواند برای مصالحه بین این دو نفر و از بین بردن اختلافها به نحو مؤثر وساطت کند. وی گفت که در این زمینه با اعضای حزب دموکرات وابسته به کامل اسعد دیداری خواهد کرد تا بتواند از حقیقت این اختلاف آگاه شود و به آن خاتمه دهد. آقای شرّی منتظر بازگشت آقای اسعد است تا شرایط مصالحه فراهم شود. آقای شری در پاسخ به سئوالی گفت: «مصالحه امکانپذیر است و إنشاءالله در هدف خویش که خیر شیعیان و میهن است، موفق خواهیم شد.»
الف. به مناسبت تولد امام حسین(ع) مجلس جشنی در حسینیه لیلکی برگزار شد. در این مراسم امام صدر سخنرانی و به شدت به دولت حمله کرد. وی دولتمردان را طغیانگر نامید و دولت را به فریب مردم و مانعتراشی برای اجرای طرحها متهم کرد. وی اعلام کرد که اقدام بعدی بسیار نزدیک است، حتی اگر این اقدام مستلزم ایثار و جانفشانی باشد.
ب. گفته میشود که بار نخست است که امام صدر، برخلاف عادت خود، از حمله به شخص مسئولان پرهیز نکرده است و حمله شدیدی به دولت و نخستوزیرکرده و وی را به تزویر و فریبکاری متهم کرده است. طبق اطلاعات به دست آمده، علت این حمله شدید امام به دولت، وعدههای دروغی است که برای تحقق مطالبات منطقه جنوب، به امام صدر داده شده بود. علت دیگر نیز مماشات کورکورانه آقای الصلح با کامل اسعد به علت نیازش به اسعد در زمینه حمایت از دولت بوده است.
امام موسی صدر دیروز ظهر در منزل غسان توینی
درباره اوضاع جاری گفتوگو کرد.
الف. شیعیان در لبنان در حال تشکیل گروه چریکی خاصی در مناطق بعلبک و جنوباند و این گروه تمرینهای خود را برای استفاده از انواع مختلف اسلحه در یکی از مناطق هرمل آغاز کرده است. در هر دوره از این تمرینات هفتاد نفر به مدت یک ماه آموزش میبینند. روز جمعه گذشته، نفرات دوره جدید آموزشهای خود را با حضور امام صدر به پایان رساندند.
امام در سخنانی به آموزشدیدهها تبریک گفت و برای آنان آرزوی توفیق خدمت به میهن خویش و دفاع از حقوق شیعیان کرد. امام صدر روز جمعه را برای آشتی دادن دو قبیله علّو و ناصرالدین در منطقه هرمل گذراند و به همین سبب نتوانست در مراسم شهدای عملیات امالعقارب در سینما بیروت شرکت کند و جناب شیخ یعقوب به نمایندگی از امام در آن مراسم حضور یافت.
کسانی که در این گروه چریکی آموزش میبینند، عمدتاً اهالی جنوباند که برای دفاع از سرزمین و خانههای خویش در برابر تجاوزهای اسرائیل، بهزودی به جنگافزارهای متنوعی مجهز خواهند شد. روزی که امام صدر با آموزشدیدهها دیدار کرد، به آنان گفت: «سلاح زینت مردان است و میهن امانتی است که به شما سپرده شده. سلاح بردارید و از سرزمین خویش دفاع کنید و حیله دشمن را به خود او برگردانید.»
ب. امام صدر عصر دیروز با آقای محمدجواد شرّی، رهبر شیعیان در ایالات متحده آمریکا، دیدار و با وی به مدت دو ساعت و سی دقیقه درباره اوضاع و حقوق شیعیان گفتوگو کرد. امام صدر در ابتدای جلسه به تفصیل وضعیت نامطلوب و محرومیت اهالی جنوب را توضیح داد. همچنین، درباره بمباران روستاهای جنوب و اینکه دولت برای دفاع از اهالی جنوب و برقراری امنیت در آن روستاها هیچ اقدامی نکرده است، سخن گفت. آقای شرّی نظر امام صدر را درباره ضرورت دفاع از اهالی جنوب تأیید کرد و گفت که جایز نیست مسئولان حمایت از کل لبنان، تنها در خصوص جنوب از مسئولیت خود شانه خالی کنند و افزود: «حداقل درخواست ما این است که امنیت برای هموطنان در بعلبک و جنوب و سایر مناطق فراهم شود. حفظ حیات اهالی جنوب و حمایت از آنان در برابر خطر اشغالگران، اولین گام در راه حل مسائل دیگر است.»
آقای شرّی، در بخشی دیگری از سخنان خویش گفت: «روا نیست که بخشی از سرزمین میهن ما به تنهایی مسئولیت سرنوشت آن را به عهده بگیرد، بلکه همه کشور باید مسئول حمایت از هر ذره از خاک میهن باشد.» او علت قصور مسئولان را در بسترسازی برای اینکه همه امکانات اعراب در راه پشتیبانی و حمایت از جنوب فراهم آید، جویا شد.
در این جلسه درباره معامله فروش موشکهای کروتال و چگونگی لغو این معامله تحت فشار دیگران و درباره موضع هیئت حاکمه در خصوص ورود نیروهای عرب به لبنان برای حمایت از آن گفتوگو شد. امام صدر در توضیح اوضاع منطقهای، درباره طرح این مسئله گفت: «هنگامی که بار اول سیسکو به لبنان آمد و برخی از وی خواستار ضمانتهایی
پس از دیدار با امام قانع شد که وی در دنبال کردنِ حقوق محرومان به دنبال تضعیف دولت و یا در منگنه قراردادن دولت نیست.
کانون مارونیها در اواخر هفته آینده هم دیداری با امام صدر خواهد داشت.
امام صدر هیئتی از اعضای مؤسس اتحادیه تنباکوکاران را به حضور پذیرفت. امام پس از اطلاع یافتن از درخواستهای تنباکوکاران، به آنان وعده داد که درخواستهای عادلانه آنان را پیگیری خواهد کرد.
به مناسبت مبعث پیامبر اکرم(ص) مجلس جشنی در شهرک نمونه صدر برگزار گردید. این روستا به کمک مجلس اعلای شیعیان و شارل حلو، رئیسجمهور سابق، در نزدیکی منطقه حی السلم، جنوب برجالبراجنه، تأسیس شده است. امام صدر در سخنرانی خود به دولت و مسئولان حمله کرد. وی در آغاز سخنان خویش گفت که عید مبعث «یادبود بعثت و آغاز دعوت پیامبر اسلام و آغاز حرکت بعد از سکون است؛ تلاقی آسمان و زمین، و دیدار محمد(ص) و مسیح پیوند علم و ایمان است.» وی در ادامه گفت: «با اشغال قدس تلاش کردند که پشت اسلام را بشکنند و مسیحیت را نابود کنند. زندگی ما بدون قدس مرگ و خواری است. اگر فرد مسیحی یا مسلمان از قدس چشمپوشی کند، گویی از دین خویش چشمپوشی کرده است.»
الف. امام صدر در پاسخ به برخی نمایندگان پارلمان که قصد داشتند از دیدگاه وی درباره انتخابات ریاست پارلمان آگاه شوند، تأکید کرد که مسئله انتخاب رئیس پارلمان مربوط به نمایندگان است و آنان هر کسی را که بخواهند، انتخاب خواهند کرد و او در این مسئله دخالت نمیکند. وی گفت: «من تفاوتی میان آقایان کاظم خلیل و صبری حماده و عادل عسیران و حسین الحسینی و محمود عمار قائل نیستم.» به عقیده صاحبنظران، امام صدر بیطرفی خود را در انتخاب ریاست پارلمان اعلام کرده است تا ثابت کند که با کامل اسعد، رئیس پارلمان، اختلاف شخصی ندارد.
ب. امام صدر از عده بسیاری از شخصیتهای شیعه دعوت کرد تا در جلسهای که روز اول ماه سپتامبر برای بررسی مطالبات و نتایج اقدامات تشکیل میشود، شرکت کنند.
ج. امام موسی صدر با کاردار سفارت ایتالیا دیدار کرد و با او درباره روابط دوستانه دو کشور و اوضاع لبنان و منطقه گفتوگو کرد.
امام صدر با سفیران کشورهای اکوادور و چاد و کره شمالی در مجلس اعلای شیعیان دیدار و با آنان
38 نفر از روحانیون شیعه در مجلس اعلای شیعیان تشکیل جلسه دادند و به توضیحات امام صدر درباره گامهایی که برای تحقق مطالبات پیموده است، گوش فرا دادند. سپس، بیانیهای منتشر کردند و درباره بیتوجهی دولت به خواستههای گروهها و مناطق محروم و لوث کردن مطالباتی که مجلس اعلا و امام صدر خواهان تحقق آنها هستند، هشدار دادند.
امام صدر دکتر امین حافظ را به حضور پذیرفت و درباره موضوعات مختلف و مسائل روز با وی گفتوگو کرد.
عصر دیروز امام صدر و رئیس هیئت ملی، آقای امین عریسی، در منزل وی در منطقه بحمدون دیدار و درباره هماهنگی مواضع خود برای حمایت از مطالبات مسلمانان گفتوگو کردند.
امام صدر وزیر میشل ضومط را به حضور پذیرفت. وی با مدیرکل پلیس عمومی، آقای امیر فاروق ابی اللمع، و با رئیس شرکت تی ام ای، آقای منیر ابوحیدر، دیدار و با وی درباره وضعیت شرکت و کارگران آن گفتوگو کرد.
الف. درگیریهای مسلحانه بین دو قبیله علّو و ناصرالدین به علت اختلاف درباره آبهای مرجحین، مجدداً از سر گرفته شد. امام صدر در خصوص این موضوع با رؤسای عشایر تماس گرفت تا درگیری را در این منطقه به سرعت متوقف کنند. او مفتی هرمل را برای آرام کردن اوضاع به منطقه اعزام کرد. امام اعلام کرد که صبح امروز، یکشنبه، شخصاً به منطقه خواهد رفت تا از حقیقت این درگیریها مطلع شود و از خونریزی در منطقه جلوگیری کند.
ب. رئیس جمهور،سلیمان فرنجیه، فردا دوشنبه رأس ساعت 11 صبح اعضای کانون مارونیها را به حضور خواهد پذیرفت.
جریانهای مطلع میگویند که درخواستِ دیدار کانون مارونیها پس از ملاقاتِ امام صدر با رئیسجمهور است. امام صدر در این دیدار مواضع خود را در خصوص کسانی که در راه تحقق مطالباتِ شیعیان مانعتراشی میکنند، به رئیس جمهور اعلام کرده است.
این جریانها تأکید کردند که کانون مارونیها شکایت امام صدر را که در دیدار با اعضای این کانون مطرح کرد، به اطلاع رئیسجمهور خواهند رساند. امام صدر در دیدار با کانون مارونیها تأکید داشته است که نمیخواهد حرکتش بد فهمیده شود و به چیزی غیر از مقصد و مقصود اصلیاش حمل شود.
این جریانها بعید نمیدانند که خود کانون مارونیها نزدیک کردن دیدگاههای امام صدر و مسئولان را برعهده گرفتهاند، خصوصاً اینکه کانون
امام صدر دیروز سفیر شوروی، آقای سروار عظیموف، را به حضور پذیرفت. سفیر شوروی در این دیدار، دعوت مجدد آقای ضیاءالدین باباخانوف، مفتی شوروی، را به امام صدر تقدیم کرد. مفتی شوروی از امام صدر برای حضور در هزارمین سالگرد امام بخاری که در بیستم اوت آینده در سمرقند برگزار میشود، دعوت کرده است.
در پی درگیری بین افراد مسلح از حزب کتائب و افراد مسلح دیگری از مقاومت فلسطین در دکوانه، امام صدر و مفتی اهل تسنن لبنان، شیخ حسن خالد، و شیخ عقل دروزیها، شیخ محمد ابوشقرا، همه را به آرامش و حفظ اتحاد و همبستگی بین لبنانیها و فلسطینیها دعوت کردند. امام صدر گفت: «ما بابت حوادثی که در این هفته بین برادران لبنانی و فلسطینی اتفاق افتاده است، متأسفیم. اما تأسف بیشتر ما از این است که حجم این حوادث بیش از آنچه واقعاً بوده، جلوه داده شد. این ملت با صبر و امانت و جانفشانی، مسئولیت خویش را در طول ربع قرن به عهده گرفته است و این مسئولیت را با صبر و شکیبایی تحمل خواهد کرد. برخی تلاش کردهاند که این حادثه را آغاز درگیری بین برادرانی که با هم زندگی میکنند و اوضاع و سرنوشت مشترکی دارند، قلمداد کنند. به عقیده بنده این حوادث هیچ علت اساسی ندارد و تفاوتی با درگیریهای بین خود لبنانیها در مناطق و شهرهای مختلف و یا با درگیریهای بین فلسطینیها در اردوگاهها ندارد. این حوادث دردناک است، اما غالباً انگیزههای شخصی دارد و راهحل اینگونه درگیریها، تا زمانی که دولت از صحنه غایب و در مرخصی دائم است، تشکیل کمیته مردمی مشترک و استمرار فعالیت آن، قبل و بعد از هر حادثهای، برای جلوگیری از حوادث است، نه اینکه بعد از وقوع حادثه کمیته تشکیل دهیم و برای آتشبس تلاش کنیم.» امام گفت: «بزرگتر جلوه دادن این حوادث توهین و بیادبی به ملت شریف لبنان و به مردم فلسطین است. این نقش عظیم و سرنوشتساز برای لبنان رقم خورده است و لبنان قادر به ایفای این مسئولیت هست و با این ملت در مشکلات و مصائبش، تا زمانی که به خواست خدا به سرزمینشان بازگردند، همدلی خواهد کرد.»
کمیته پیگیری مسائل منطقه هرمل، در محل مجلس اعلای شیعیان با حضور امام صدر جلسهای برگزار کرد. در این جلسه درباره وضعیت منطقه و اختلافات میان قبیله علّو و ناصرالدین گفتوگو شد. همچنین، درباره طرح توسعه شهر صحبت شد که چهار سال قبل تصویب و مبلغ چهارده میلیون و نهصد هزار لیره به آن تخصیص داده شده بود، اما با این حال، چیزی از آن طرح اجرا نشده و حتی در فرمانداری هرمل عملیات بهطور کامل متوقف شده است. امام وعده داد که برای تحقق صلحی عادلانه، که آرامش را بازگرداند و منطقه را به سوی توسعه سوق دهد، به تلاشهای خویش ادامه خواهد داد.
به محل کانون مارونیها رفت و در آنجا جلسهای با حضور رئیس کانون، شاکر ابوسلیمان، برگزار کرد که از ساعت پنج تا ششونیم به طول انجامید. در این جلسه عدهای از اعضای کانون، آقایان فؤاد سعد و ادیب صادر و امیل نجم، و کلای دادگستری، آقایان دکتر فیلیپ مرهج و دکتر فیلیپ خازن و جان نفاع، حضور داشتند. امام صدر در این جلسه مطالبات شیعیان را مطرح کرد و از اعضای کانون و فرقه مارونی برای تحقق این مطالبات درخواست کمک کرد. بعد از پایان جلسه، ابوسلیمان گفت: «ما با این هیئت درباره مطالبات شیعیان صحبت کردیم و به حقانیت این مطالبات پی بردیم. ما این مطالبات را تأیید میکنیم و در جلسهای با حضور همه اعضای کانون، روشهای ممکن را برای کمک به شیعیان در راه احقاق حقوقشان بررسی خواهیم کرد، بهخصوص که فرقه گرانقدر شیعه بخش بزرگی از این میهن عزیز را تشکیل میدهد.»
امام موسی صدر نیز در پایان دیدار گفت: «به نظر من، امروز روزی تاریخی است. امروز در تاریخ مطالبات و فعالیت برای احقاق حقوق محرومان و مظلومان و گسترش عدالت، از مهمترین روزهاست، زیرا در دیدار خود با کانون مارونیها که نماینده فرقهای بزرگ در لبنان است، مشاهده کردم که این فرقه با همه اعضا و امکانات خود، چنان آماده همکاری است که گویی این عزیزان منتظر این دیدار بودند. تأییدی از این دست، افکار عمومی لبنان را مجابتر و ما را به هدف نزدیکتر خواهد کرد. هدف ما صیانت و پاسداری از لبنان و اعتلای شأن و پیشرفت و شکوفایی آن است، تا لبنان همچنان سرزمین انسانهای با کرامت باقی بماند.» آقای ابوسلیمان کتابی را که اخیراً تحت عنوان نحله مارونی در لبنان منتشر شده است، به امام اهدا کرد.
ب. امام صدر وزیر کشاورزی، آقای صبری حماده، را به حضور پذیرفت و با وی درباره وضعیت منطقه بعلبک و روش دولت در تعامل با مشکلات منطقه گفتوگو کرد.
ج. ظهر دیروز در مقر روم کاتولیک در بیروت، جلسهای با حضور وزیر مسکن و تعاون، آقای میشل ساسین، و امام صدر و مطران گریگوار حداد و مدیرکل تأمین اجتماعی، دکتر رضا وحید، برگزار شد. در این جلسه درباره مسائل و مشکلات اجتماعی مربوط به طرحهای اسکان گفتوگو شد.
الف. امام صدر دیروز با نخستوزیر گینه، آقای لانسانا بیانوگی، در محل اقامتش در هتل فینیسپا دیدار و با وی درباره روابط لبنان و گینه و وضعیت لبنانیها در گینه گفتوگو کرد.
ب. هیئتی از روستاهای شیعهنشین جبیل، شامل افقا مشان و لاساء و فرات و علمات، در محل مجلس اعلای شیعیان با امام صدر دیدار و حمایت خود را از مطالبات بر حق او اعلام کردند.
امام صدر وارد شهر صور شد و از بندر این شهر و بقایای قایقهایی که موشکهای اسرائیلی شب دوشنبه منفجر کردند، بازدید کرد. وی خطاب به صیادها گفت: «زمان آن رسیده است که خود را از قیمومت دیگران آزاد کنید و حرکت کنید تا مردم نیز به دنبال شما حرکت کنند. من نیز به همراه شما خواهم بود. موضعی که جمعی نباشد، نتیجهای ندارد. به شما صیادان منطقه صور، مسیحی و مسلمان، میگویم: گرسنگی مسیحی و مسلمان نمیشناسد. با همکاران خویش در صرفند و صیدا تماس بگیرید و با هم متحد باشید.» وی در بخشی دیگر از سخنان خویش گفت: «به سرزمینهای ما تجاوز میکردند، به آسمان ما نیز همینطور، و امروز نیز به دریای ما تجاوز میکنند. خانه و ناموس ما از بین رفته است. سادهترین کاری که بر عهده دولت است، تأمین زندگی و معیشت مردم، خصوصاً صنف صیادان است. فعالیت شما باید جمعی و هماهنگ باشد. به مسئولان نامه و تلگراف بفرستید و اوضاع خود را برای آنان شرح دهید. سپس، تصمیم خواهیم گرفت. اگر پاسخ ندادند، آنگاه باید حق خود را با دست خود بگیرید. همه آنچه از شما میخواهم، این است که متحد باشید. نمیخواهم یک روز بشنوم که به یکی از شما حق و حقوقی بیش از دیگری دادهاند یا اینکه حق و حقوق یکی را به دیگری واگذار کردهاند. متحد و هماهنگ باشید.» امام پس از دیدار با صیادان، نماز جمعه را در مسجد شهر اقامه کرد.
امام موسی صدر در ادامه تلاشهای خویش برای آشتی دادن دو قبیله ناصرالدین و علّو به بعلبک رفت. وی در همین خصوص در محل مجلس اعلای شیعیان با گروهی از قبیله علّو دیدار کرد.
امام صدر با امیر کویت، شیخ صباح سالم، در اقامتگاه تابستانی وی در عالیه دیدار کرد. این دیدار به مناسبت سفر امیر کویت به لبنان بود.
امام صدر سفر امروز خود را به دمشق به تعویق انداخت. علت این کار در گرفتن جنگ در قبرس و توجه و اهتمام مسئولان سوریه به این جنگ است.
امام صدر دیروز از منطقه بعلبک بازدید کرد. وی در این دیدار به خانواده جعفر به مناسبت درگذشت یاسین علی جعفر تسلیت گفت. امام در سخنانش از مشکلات منطقه صحبت کرد و سپس، جلسهای با رؤسای عشایر برگزار کرد و تلاشهای خویش را برای مصالحه بین دو قبیله ناصر و علّو ادامه داد.
الف. امام صدر در ادامه دیدارهایش برای شرح دیدگاه خود درباره اوضاع لبنان و مطالبات شیعیان، به همراه عدهای از اعضای مجلس اعلای شیعیان
میلیونها نفر لازم نداریم. ما بیشتر نیازمند شخصی هستیم که دقیق باشد و کار و وظایفش را بشناسد و اخلاص داشته باشد.»
امام صدر طلاب را به سعه صدر در برخورد با همه مذاهب اسلامی توصیه کرد. وی گفت: «مسلمانان امتی واحدند، هدف آنان نیز یکی است و مذاهب آنان وسیلهای برای رسیدن به این هدف مشترک است.» وی مسلمانان سیرالئون را به عمل به توصیههای آیات قرآن و ارتباط با مسیحیان سفارش کرد.
امام به شیخ فوند یادآور شد که هرگز وضعیت اسفبار و غمانگیز جنوب لبنان را که محل تحصیل او بوده است، فراموش نکند. وی در پایان سخنرانی از دولت سیرالئون به سبب پذیرش عده بسیاری از لبنانیها در گذشته تشکر کرد.
ب. روز گذشته، امام موسی صدر به دیدار آقای هنری فرعون، وزیر سابق، رفت. این دیدار در چارچوب دیدارهای امام با شخصیتهای مختلف کشور است. در این دیدار، امام دیدگاه مجلس اعلای شیعیان را در خصوص مطالبات مناطق و گروههای محروم مطرح کرد.
امام صدر، ظهر دیروز، بیروت را به مقصد مراکش ترک کرد. امام در این سفر پنجروزه در مراسم خاکسپاری علال فاسی، شخصیت برجسته مراکشی، شرکت خواهد کرد.
جلسهای به ریاست سلیمان فرنجیه، رئیسجمهور، و با شرکت وزیران و نمایندگان شیعه پارلمان و نخستوزیر تشکیل شد. در این جلسه درباره مطالبات شیعیان و توسعه مناطق محروم تبادلنظر شد و کمیتهای به ریاست نخستوزیر و نمایندگان مجلس اعلای شیعیان برای بررسی درخواستها تشکیل شد. نمایندگان فراکسیون کامل اسعد، رئیس پارلمان، در این جلسه شرکت نکردند. همچنین، حسین الحسینی، نماینده دیگر پارلمان، غایب بود. در تحلیل غیبت اعضای فراکسیون کامل اسعد چنین گفته میشود که غیبت آنان نشانه به رسمیت نشناختن این کمیته است و غایب بودن الحسینی نیز به این سبب بوده که درباره اقدامات جدی این کمیسیون تردید داشته است.
امام صدر از رباط، پایتخت مراکش، به بیروت بازگشت. وی در مراکش در مراسم خاکسپاری شخصیت بزرگ مراکشی، علال فاسی، شرکت کرد و با پادشاه مراکش ملک حسن دوم، و مسئولان بلندپایه مراکشی دیدار و از مؤسسههای علمی و فرهنگی و دانشگاه قرویین بازدید کرد.
امام پس از رسیدن به بیروت، فوراً از مناطقی که مورد تجاوز اسرائیل واقع شده بود، دیدار کرد. وی در دیدار با آسیبدیدگان، با آنان درباره اقدامات لازم برای مقابله با تجاوزهای اسرائیل و حمایت از جان و مال هموطنان گفتوگو کرد.