به شکیبایی سفارش کند. امام صدر تأکید کرد که این جنبش، آنگونه که بعضی از سیاستمداران گمان میکنند، سیاسی نیست و هیچ تلاشی برای سیاسی کردن آن صورت نمیگیرد. اگر از این جنبش مواضع شدیدی مشاهده میشود، علت آن است که دولت درخواستها را نادیده میگیرد. امام صدر در پایان وضعیت را با این عبارت خلاصه کرد که «دیگر کار از کار گذشته است» و آقای نخستوزیر الصلح متوجه شد که وی دیگر نمیتواند درباره مرحله بعدی هیچ توضیحی بدهد.
الف. امام صدر در مجلس اعلای شیعیان پذیرای آقای تقیالدین الصلح بود که برای عرض تسلیت به مناسبت درگذشت مرجع عالیقدر، آیتالله سید محمود شاهرودی، به دیدار وی آمده بود. در این دیدار آقای الصلح گفت: «ما آماده بحث و بررسی هر طرحی هستیم تا درمورد آن به نتیجه برسیم. به عقیده من، ما ناتوان از همفکری نیستیم و اگر با یکدیگر گفتوگو کنیم، حتماً به راهحلهای مفیدی دست خواهیم یافت. ما به فراست و همدلی شما اعتماد داریم و با اشتیاق آماده هر دیداری هستیم و برای تحقق این همفکری تلاش میکنیم، ولی باید عذر ما را بپذیرید، چون مشکلات بسیار است و مطالبات بیش از حدی است که بتوانیم همه آنها را تحقق بخشیم.» بعد از این دیدار، امام صدر گفت: «ما قبلاً گفتهایم و دائماً میگوییم که هدف ما تحقق خواستههای محرومان و بالا بردن سطح زندگی آنهاست و این هدف ایجاب میکند که مواضع تندی اتخاذ کنیم. اگر حضور جناب آقای نخستوزیر در اینجا اقدامی مثبت و جدی برای تحقق بخشیدن به این خواستهها باشد، ما هم به ایشان خوشامد میگوییم و از این موقعیت خوشحال هستیم.» وی در ادامه گفت: «ما هم پاسخ مثبت خود را به جناب نخستوزیر خواهیم داد، اما موضع ما موضع دقیقی خواهد بود تا مبادا آغاز گفتوگو باعث لوث شدن خواستههای هموطنان و نیازهای آنها شود. ما منتظر هفته آینده هستیم.»
ب. آقای منیر ابراهیم، شنبه شب، میهمانی شامی به افتخار امام صدر در شهر طورزیا (ناحیه جبیل) برگزار کرد. روز گذشته هیئتهایی از روستاهای ناحیه به دیدار امام آمدند. امام از مسجد جامع طورزیا و مسجد جامع علمات و دیر قدیس شربل بازدید کرد و با استقبال جمع کثیری از مردم مواجه شد. در دِیر قدیس شربل، پدر روحانی، پولس ضاهر، به استقبال او آمد و او را در بازدید از کلیسای تازه تأسیس همراهی کرد. امام در دفتر دیر نیز کلماتی یادداشت کرد و در پایان از روستای بشتلیده، قبل از بازگشتش به بیروت، بازدید کرد.
ج. جورج سکاف در مقاله خود تحت عنوان «گفتوگوی سازنده با مقاومت منفی» نوشت: «خطیرترین مطالبات که بیشترین فوریت را نیز میطلبد، همان مطالبات امام صدر است. این مرد استوار و با شهامت و پیگیر، ابعادی به جنبش خود بخشیده است که دولت را تهدید میکند و خواب
محکوم و به امام علی بن ابیطالب(ع) تشبه میکنید که گفت: سلاح زینت مردان است.»
امام تأکید کرد: «جوانان و مردان ما در لبنان، علیرغم مشکلات، راه حمایت از لبنان و مقاومت را خواهند پیمود، اگرچه در این راه ایثارگریهای بسیاری هم لازم باشد.» او جمع شدن مردم را در چادرهای خود محکومیتی برای دولت دانست که جنوب و بیروت را عرصه ترکتازی دشمن کرده است.
وی در بخشی از سخنان خود گفت: «ما باید از تاریخ خویش و از برادران عرب خود خجالت بکشیم. از اسلحهای که از فرودگاه بیروت به کشورهای آنان قاچاق میشود و سبب درگیریهای داخلی میشود و از ضعف و تسلیم که خنجری در پشت اعراب است.» وی در ادامه به کشته شدن مأمور گمرک اشاره کرد و گفت: «پایتخت نیز مانند جنوب برای جولان دشمنان رها شده است و چارهای نیست مگر اینکه برای مرگ شرافتمندانه آماده شویم.»
قبل از سخنان امام صدر، شاعر عبدالکریم شمسالدین و محمد عبدالله از طرف دوستان فرحات و شیخ محمد فرحات صحبت کردند. شیخ محمد فرحات در سخنان خویش از همگان خواست که اسلحه و گلولهها را برای مبارزه با بدخواهانی نگه دارند که میخواهند در لبنان فتنه ایجاد کنند.
ج. یک منبع سیاسی در تماس با متولیان مسئله مطالبات امام صدر گفت که برنامه آینده این مطالبات بر دو تصمیم استوار است؛ اولاً، مخالفت نکردن با گفتوگو، بهمنظور تحقق مطالبات؛ ثانیاً، برگزاری راهپیمایی و تحصن و اعتصاب غذا. این دو تصمیم، که باید همزمان پیش برود، نتیجه بحث و مذاکره میان اعضای مجلس اعلایشیعیان است که تأکید کردند که اوضاع و احوال ایجاب میکند که موضع ما دوگانه باشد؛ به این معنی که یک دست را به سمت دولت دراز کنیم و دست دیگر را پس بکشیم و مشت کنیم تا اگر دولت به آن دستی که دراز است، پاسخی نداد، با دست مشت کرده به آن حمله کنیم.
در این زمینه، شاکر ابوسلیمان، رئیس کانون مارونیها، تصمیم دارد که طی تماسی زمان جلسه دو روز آینده را با امام صدر تعیین کند تا درباره روابط امام با دولت گفتوگو کنند. به عقیده صاحبنظران این اقدام ابوسلیمان تلاشی برای جلوگیری از تشدید مواضع امام است. روز پنجشنبه گذشته، ابوسلیمان در دیداری طولانی با رئیسجمهور فرنجیه، درباره درخواستهای امام صدر گفتوگو کرد. وی تصمیم دارد هفته آینده دوباره به قصر ریاستجمهوری برود، زیرا اعتقاد دارد که دیدار امام صدر و رئیسجمهور هماکنون بیش از هر وقت دیگری عملی است.
از طرفی آقای تقیالدین الصلح، نخست وزیر، دیروز در برابر بعضی از دوستانش از دیدار خود با امام صدر ابراز خوشحالی فراوان کرد. این دیدار شب پنجشنبه گذشته در میهمانیای در سن ژرژ اتفاق افتاد. آقای الصلح در همان میهمانی بهتنهایی با امام گفتوگوی کوتاهی کرد و تلاش کرد که حُسننیت دولت خود را درباره مطالبات امام به او ثابت کند. او با بیان این مسئله که رئیس پارلمان، کامل اسعد، مانع تحقق مطالبات نیست، تعجب امام را برانگیخت و از امام خواست که مهلت دولت را تمدید کند.
امام صدر در توضیحاتی به آقای الصلح گفت که شیعیان صاحبان اصلی مطالباتاند و بیش از این نمیتوانند منتظر بمانند و وی دیگر نمیتواند آنان را
امام صدر عازم سفری دو روزه به سوریه شد و با رئیسجمهور سوریه، آقای حافظ اسد، و مقامات سوریه دیدار کرد. وی به زیارت مرقد حضرت زینب(س) هم رفت. امام این دیدار را دوستانه و مفید خواند.
امام از دمشق با آقای کرامی و جنبلاط تماس تلفنی گرفت و از اینکه نتوانسته بود با آنان دیدار کند، عذر خواست و قرار شد که این دیدار به ساعت پنج بعدازظهر روز سهشنبه در محل مجلس اعلای شیعیان موکول شود.
امام موسی صدر دیروز پذیرای کسانی بود که برای عرض تسلیت به مناسبت فوتِ مرجع شیعیان در عراق، آیتالله سید محمود شاهرودی، به مجلس اعلا میآمدند. در رأس این افراد نخستوزیر صائب سلام و آقای پییر جمیل و وزیران، ژوزف شادر و علی الخلیل و عده بسیاری از نمایندگان پارلمان و شخصیتهای دیپلماتیک بودند.
الف. مجمع عمومی مجلس اعلای شیعیان روز گذشته جلسهای به ریاست امام موسی صدر و با حضور1051 نفر از 1205 عضو این مجمع برگزار کرد. ابتدا دکتر احمد زروی گزارشی از فعالیتها و دستاوردهای مجلس، از زمان تأسیس در ماه مه 1969 تا ماه سپتامبر1974، ارائه کرد. سپس، امام درباره مسئله شیعیان در لبنان سخنرانی کرد؛ شیعیانی که تاریخ آنها با عزت و سرفرازی آغاز شده، اما سرنوشتشان، خاصه در بقاع و جنوب، به عذاب و سهلانگاری و محرومیت و آوارگی و مهاجرت انجامیده است. وی در پایان سخنرانی خود، خطاب به مسئولان گفت: «فقط مرگ شما را از من راحت میکند.» امام تأکید کرد که برای رسیدن به اهداف خود باید از خشونت استفاده کنیم، زیرا حق گرفتنی است نه دادنی و مسئولان بیمبالاتی و سستی خویش را ثابت کردهاند، بهگونهای که هماکنون پیش گرفتن روشهای دیگر ضروری به نظر میرسد.»
مجمع عمومی، به اتفاق آرا، استعفای امام صدر را از ریاست مجلس اعلا نپذیرفت. استعفای امام در پاسخ به این اتهام بود که فعالیتهای او همه برای زعامت و رهبری شیعیان است. مجمع به امام اختیارات مطلق داد که اقدامات منفی خویش را، از جمله تظاهرات و تجمعات و تحصن، برای اعمال فشار بر دولتمردان عملی سازد تا خواستههای شیعیان تحقق یابد.
ب. امام صدر دیروز در منطقه غبیری در مراسم هفتمین روز کشته شدن مأمور گمرک، سامی فرحات، به ضرب گلوله عدنان تنیر، جوانان را به فراگیری تعلیمات نظامی برای حمایت از لبنان و مقاومت در برابر توطئههای کنونی دعوت کرد. وی به حکومت حمله کرد و گفت: «این دولتِ شکستخورده نتوانست از فرزندان خود، چه در جنوب و چه در پایتخت، دفاع کند و لبنان را عرصه تاخت و تاز دشمنان و قاچاقچیان و جنایتکاران کرد.» امام خطاب به کسانی که تیراندازی میکردند، گفت: «شما با گلولههایتان ضعف و عجز دولت را
دست خود را در دست امینِ امام صدر میگذاریم تا به هدفی برسیم که هر لبنانی شرافتمند و وطندوست میخواهد.»
الف. پس از عزل آقای ابراهیم قنبرجی از عضویت کمیته بررسی وضعیت دایره دخانیات که زیر نظر ارتش ایفای وظیفه میکرد، امام موسی صدر بیانیه زیر را منتشر کرد:
«عزل آقای ابراهیم قنبرجی از منصبش در دایره دخانیات، اقدامی عمدی به دست دولت برای ناامید کردن محرومان از همه مؤسسههای رسمی و مأیوس کردن مردم است. چنین اقدامی مشکلات اجتماعی و ملی در پی دارد. از جهت دیگر، این موضع دولت به معنی اصرار بر مبارزه با ارتش است؛ این ارتش که سازمانی ملی و غیرسیاسی است و کار خود را با جدیت و انصاف و به نحوی ستودنی آغاز کرده و با راهنمایی بزرگان کشور به بررسی درخواستهای صدها هزار نفر پرداخته است؛ درخواستهایی که تقریباً به تأیید همه هم رسیده است.
نخستوزیر، که وزیر دارایی نیز هست، صدور احکام اداری را در ادارات و مؤسسههای مختلف برای تسهیل وظایف کمیتههاییکه به این منظور تشکیل شده، نپذیرفت. سپس، یکی از اعضای برجسته این کمیتهها را عزل کرد. مردم لبنان، بهخصوص اهالی جنوب، میدانند که این کمیته کارهای خلاف قانون را در دایره دخانیات کشف و توطئه انحلال این سازمان و قطع روزی 250 هزار نفر از هموطنان را فاش کرده است و مانع وقوع فاجعهای در جنوب لبنان شده است. این کمیته مستحق بهترین و باارزشترین تقدیرها و مدالهاست، نه عزل اعضای آن. این کمیته با اعداد و ارقام ثابت کرده است که تولید محصول در مناطق مختلف لبنان متفاوت است، زیرا محصول هر جریب در برخی مناطق جنوب به صد کیلوگرم و در بعضی مناطق دیگر به چهارصد کیلوگرم میرسد. بنابراین، قیمت محصول بسته به واسطهها و مناطق متفاوت است. این کمیته ثابت کرده است که مسئولان در وزارت دارایی و در دایره دخانیات، هموطنان را طبقهبندی میکنند و وحدت ملی را از بین میبرند. این کمیته ضمانت دموکراسی در این کشور است و صدای وجدان ملی است. لذا نباید به آن ضربه زد. من از نخستوزیر، که وزیر دارایی هم هست، درخواست میکنم که فوراً درباره این موضع عجیب توضیح دهد. من نخستوزیر را مسئول همه نتایج این اقدام میدانم و از همه کارشناسان مجلس اعلای شیعیان میخواهم که تا زمان انتشار توضیحِ قانعکنندهای از جانب دولت، کار خود را متوقف کنند. من از مسئولان بلندمرتبه ارتش تقاضا میکنم به دولت اجازه ندهند که مواضع آنان را به بازی و استهزا بگیرد، تا آرزو و اعتمادی که در دل مردم باقی مانده، حفظ شود.»
ب. به گزارش خبرگزاری الأنباء الصحیفه قرار است امام صدر در جلسه مجمع عمومی مجلس اعلای شیعیان، پیشنهاد کند که در یکی از روزهای15 تا20 اکتبر آینده، به همراه علمای شیعه تحصن و اعتصاب غذای خود را در یکی از مساجد آغاز کند.
ج. مجلس اعلای شیعیان و کانون مارونیها توافق کردند که دیدار امروز به تعویق بیفتد. علت تعویق آن بود که کانون مارونیها میخواهد درباره مطالبات امام که تاکنون تحقق نیافته است، اطلاعات بیشتری کسب کند. کانون مارونیها وعده داده بود که این مطالبات را با رئیسجمهور فرنجیه در میان بگذارد.
د. گروهی از نمایندگان مجلس پیشنهاد امام صدر را درباره الحاق گروههای مسلح به ارتش لبنان تأیید کردند. این دسته از نمایندگان اتفاقنظر داشتند که اگر این پیشنهاد اجرا شود، رفتارهای غیرقانونی در کشور خاتمه خواهد یافت و مشکل داوطلبان حل خواهد شد. از کسانی که از این پیشنهاد استقبال کردند، میتوان از آقایان عادل عسیران و رشید کرامی و نمایندگان پارلمان، آقایان جبران طوق و ندیم سالم و احمد اسبر، نام برد.
امام صدر با رئیس حزب کتائب، پییر جمیل، در منزل وی در بکفیا دیدار کرد. در این دیدار نمایندگان پارلمان، امین جمیل و ژوزف شادر و آقایان ژوزف سعاده، آنتوان خلیفه و جورج عمیره، حضور داشتند. بعد از این جلسه، امام تصریح کرد: «ما در هر مشکل یا خدای ناکرده، بحران، عادت کردهایم که با پییر جمیل و دوستانش دیدار کنیم. اکنون نیز مانند همیشه او را مردی یافتیم پاکدل و درست و سرشار از محبت به لبنان و لبنانیها. در این جلسه مراحل حرکت مطالبات را برای احقاق حقوق محرومان و مناطق محروم مطرح کردیم و مجدداً مطمئن شدیم که ایشان و دوستانشان لازم میدانستند و میدانند که تمام امکانات خود را در این تلاش مقدس که در راه صلاح و مصلحت لبنان است، به کار گیرند. زمانی که آقای پییر مراحل روابط را بین گروهها و فرقهها و مناطق لبنان از سال 1943 تاکنون، شرح میداد، با مسائل جدیدی آشنا شدم و او را بیش از هر زمان دیگر، سرشار از امید و انرژی و پویایی در راه خدمت به لبنان و مردم آن یافتم. ما تماسهای خود را تا تحقق این مطالبات و دیگر مطالبات در راه خدمت به لبنان و هموطنان ادامه خواهیم داد.» امام در جواب به این سؤال که آیا در خصوص برنامهای مشترک برای تحقق درخواستها توافق کردهاید، گفت: «بدون شک.» اما جمیل گفت: «این دیدار اول ما با امام نیست. ما امام صدر را دوست داریم و ایشان نزد ما محترم است و قدردان تلاشهای مخلصانه او برای لبنان و مسائل لبنان و لبنانیها هستیم. ما درباره اوضاع سیاسی و اجتماعی گفتوگو کردیم و گمان میکنم که درباره این واقعیت اختلافنظر نداریم. همانطور که میدانید، وقتی صحبت بر سر این بود که لبنان را چگونه میخواهیم، گفتیم که ما لبنان را برای همه لبنانیها میخواهیم. ما معتقدیم که در طول سی سال پس از استقلال لبنان در سال43، در این راه موفق بودهایم و توانستهایم لبنان را کشور انسانیت سازیم؛ کشوری نمونه و سرزمینی که مسلمان و مسیحی و یهودی در آن همزیستی میکنند و هرکدام احساس میکنند که در وطن خود هستند.» وی گفت: «ما باید در کنار یکدیگر با نادانی و بیماری و فقر مبارزه کنیم و میتوانیم بر این معضلات چیره شویم. ما
وی با مسئولانی که در راه تحقق مطالبات شیعیان مانعتراشی میکنند، مخالف است.
امام صدر برای تشدید فعالیتها در راه احقاق حقوق شیعیان تصمیم نهایی و مشخصی گرفته است، زیرا دولت در طول مهلتی که داده شد، به وعدههای خود عمل نکرده است و در تحقق این خواستهها اهمال میکند تا بتواند با اهمال و تعلل، مانع شیعیان در پیگیری مطالباتشان شود. امام صدر، بعد از جلسه مجمع عمومی مجلس اعلای شیعیان، در عصر روز جمعه سیزدهم ماه سپتامبر جاری، در این خصوص تصمیم خواهد گرفت.
الف. امام صدر در ادامه تماسهای خود با رهبران گروههای سیاسی، با آقای رشید کرامی، نخستوزیر سابق، در محل مجلس اعلای شیعیان ملاقات کرد. امام صدر بعد از جلسه تصریح کرد: «قرار بود آقای کمال جنبلاط نیز در این جلسه شرکت کنند، اما به عللی در آخرین لحظات از حضور عذر خواستند. این ملاقات در ادامه دیدارهای من در داخل و خارج مجلس اعلای شیعیان، با رؤسا و رهبران کشور است. هدف از این دیدارها مطلع کردن آنان از روند اقدامات ما برای تحقق مطالباتمان است و نیز پیشبینی تمهیداتی که بر وضعیت کشور، خصوصاً اوضاع کنونی داخلی و عربی، تأثیرگذار است.» امام این دیدار را مفید و لذتبخش خواند، چون آنگونه که بیان کرد، آقای کرامی صاحب بینش وسیع و صداقت و حکمت است. آقای کرامی نیز در سخنانی تصریح کرد: «من امروز افتخار دیدار با امام صدر را داشتم تا با او درباره تحولات جاری و توجه مسئولان به این تحولات گفتوگو کنم. هدف ما رسیدن به اصلاح مطلوب و تأمین منافع مردم است. بنابراین، این دیدارها را ادامه خواهیم داد، زیرا امام برای رسیدن به این اهداف تلاشهای مؤثری میکند. بنابراین، ضروری است که هرکدام از ما برای تحقق منافع عمومی همکاری کنیم.»
ب. امام صدر اعضای کمیته کارگران فرودگاه بیروت را به حضور پذیرفت و به آنان گفت که اگر دولت درخواستهای آنان را تا قبل از روز شنبه 21 سپتامبر عملی نسازد، وی آنان را در صبح روز21 سپتامبر به اعتصاب فرا خواهد خواند. ایشان وعده داد که رئیس مجلس اعلای شیعیان نیز به طبقه زیرزمین فرودگاه بیروت خواهد آمد و همراه با کارگرانی که اعتصاب کردهاند، تا زمانی که دولت برای تحقق مطالبات اقدام کند، شبانهروز تحصن خواهد کرد، هرقدر این اعتصاب و تحصن طولانی باشد. بر اساس این وعده امام و اصرار وی، کارگران تصمیم گرفتند که اعتصاب خود را تا روز21 سپتامبر به تعویق اندازند. رئیس فرودگاه بیروت، آقای ادمون غصن، شاهد این بود که امام وعده داد که چنانچه درخواستهای کارگران قبل از 21 سپتامبر جاری تحقق نیابد، در فرودگاه تحصن خواهد کرد.
بگیرد. لذا برنامهای مشروح و عملی برای آینده تنظیم کرده است و جزئیات آن را اعلام خواهد کرد. این هیئت در پایان هفته آینده جلسهای برگزار خواهد کرد. بعد از این جلسه، امام به همراه شخصیتهای مذهبی مسلمان و مسیحی عازم شهر راشیاالفخار شدند. در ارتفاعات نزدیک به شهر راشیاالفخار، اعضای هیئت آثار حملات هوایی اسرائیلیها را به مزارع زیتون و خانههای ویران اهالی مشاهده کردند. امام صدر در کلیسای شهر با اهالی منطقه که مانند هر شب به کلیسا پناهنده شده بودند، دیدار کرد و در سخنانی ایستادگی آنان را ستود و گفت: «پایداری شما در شهرتان نشاندهنده آن است که شما هموطنان صالحی هستید و همین امر مانع این است که اسرائیلیها سرزمین زیبای شما را تصاحب کنند. لبنان شما هستید. پرچم لبنان شما هستید.این شهر زیبا شما هستید… شما حاکمان اصلی این شهر هستید و از کرامت آن دفاع میکنید. شمایید که از نسلهای آینده حمایت خواهید کرد. شما درختان این سرزمین هستید که همواره در معرض رطوبت و گرما و سرما قرار میگیرند، اما رشد میکنند و بزرگ میشوند و محصول میدهند. اگر مسیح آزار و اذیت نمیشد و دشمنان بر ضدّ او توطئه نمیکردند، به حق و به نور الهی واصل نمیشد. همه پیامبران از این مراحل سخت عبور کردند. این مشکلاتی که تحمل میکنید، گوارایتان باد. خوابیدن در کلیسا دلیل قهرمانی شماست. قهرمانی حق است. استقامت و صبر شما و خوابیدن شما بر روی زمین در این پناهگاه، خود دلیل محکومیت حاکمانی است که در قصرهای خود بر روی پر قو استراحت میکنند.» امام اعلام کرد که هیئت یاری جنوب بهزودی به کمک آسیبدیدگان خواهد شتافت. در حالیکه امام مشغول سخنرانی بود، اسرائیلیها بمباران منطقه را از جبلالروس آغاز کردند. در این حال امام آه سردی کشید و گفت: «خداوند به شما صبر دهد، مسئولان به شما توجهی ندارند و به کارهای دیگر مشغولاند. اما برای هرچیزی پایانی است.» بعد از آن، امام وهیئت همراه زیر بمباران هوایی از شهر خارج شدند.
امام صدر با رئیس کانون مارونیها، شاکر ابوسلیمان، و اعضای آن در منزل وکیل ارنست کرم در صوفر، در حضور دکتر احمد زروی، عضو مجلس اعلای شیعیان، دیدار کرد. حاضران در جلسه، درباره اوضاع کنونی کشور و میزان کمکی که کانون مارونیها میتواند به امام صدر در تلاشش برای بهبود وضعیت عمومی کشور و برقراری وحدت پایدار ملی بهمنظور جلوگیری از حوادث آینده بکند، گفتوگو کردند. در این جلسه مقرر شد که روز بعد، ابوسلیمان به دیدار امام صدر برود و درباره مطالبات امام و مشخص کردن آنها با هم گفتوگو کنند تا کانون مارونیها از مشروح مطالبات امام آگاه شود. در پایان جلسه، وکیل ارنست کرم گفت: «حاضران در جلسه درباره موضوعات متعددی توافق کردند و این دیدارها تا زمان رسیدن به آنچه کشور را از سقوط نجات دهد، ادامه خواهد داشت.» منابع وابسته به کانون گفتند: «کانون بسیار خوشبین است که بتواند اختلافات را کاهش دهد، بهخصوص اینکه چند روز قبل سلیمان فرنجیه، رئیسجمهور، امام را ستایش کرده و تمایل خود را برای احقاق حقوق همه مناطق محروم ابراز کرده است.» این کانون معتقد است که مواضع امام بر ضدّ شخص رئیسجمهور نیست، بلکه
ج. منابع آگاه خبر دادند که نمایندهای از طرف ایران برای ملاقات با امام صدر بهمنظور بهبود روابط بین امام صدر و دولت ایران، وارد لبنان شده است. اولین نتیجه این دیدار آن بوده است که دولت ایران ده عدد بورس تحصیلی به مؤسسههای امام اعطا کرده است. همچنین، از آثار احتمالی این دیدار در آینده، تجدیدنظر دولت ایران درباره توقف کمک به ساخت بیمارستان شیعیان است. این در صورتی است که تلاشها برای مصالحه موفقیتآمیز باشد.
قبلازظهر، هیئت یاری جنوب، متشکل از کشیش پولس خوری، رئیس فرقه ارتودکس در مرجعیون، و کشیش اثناسیوس شاعر و کشیش جورج حداد، از فرقه روم کاتولیک، و کشیش ودیع آنتوان، رئیس فرقه انجیلی در صیدا، و شیخ احمد زین، قاضی اهل تسنن در حاصبیا، و شیخ نجیب قیس، قاضی دروزیها در حاصبیا، و شیخ عبدالأمیر قبلان، مفتی شیعیان در جبل لبنان، در مقر فرقه روم ارتودکس واقع در جدیده مرجعیون تشکیل جلسه داد. در این جلسه درباره مسائل و مشکلاتی که اهالی روستاهای جنوب از آن رنج میبرند، گفتوگو شد.
شیخ نجیب قیس در سخنانی گفت: «منطقه حاصبیا در اثر بمباران پیدرپی اسرائیل 32 قربانی داشته است و همه فعالیتها، خصوصاً کشاورزی که منبع روزی اهالی منطقه است، در آن تعطیل شده است.» وی تأکید کرد که مجلس جنوب وظایف خود را به صورت کامل انجام نمیدهد. کشیش پولس خوری هم تصریح کرد: «فعالیتهای هیئت یاری جنوب یکسال است که متوقف شده و این هیئت مسئولیتها را به مجلس جنوب واگذار کرده است. بعد از این مدت ما دریافتیم که مجلس به وظایف خود عمل نمیکند. بنابراین، تصمیم گرفتیم دوباره فعالیت هیئت را آغاز کنیم.» شیخ احمد زین همه را به درخواست مکرر از دولت برای تأمین نیازهای ضروری اهالی جنوب و گرد آمدن در صفی واحد فرا خواند. وی تأکید کرد: «مجلس جنوب باید از فشارها و گرایشهای سیاسی رهایی یابد.»
بعد از این جلسه غیرعلنی، که به مدت دو ساعت ادامه داشت، امام صدر در سخنانی تصریح کرد: «هیئت یاری جنوب درباره اوضاع بحرانی منطقه و سهلانگاری طولانیمدت مسئولان گفتوگو کرد، بهخصوص درباره وضعیت تنباکو و بیعدالتی عجیب و غریب موجود، هم از نظر کمیت تولید این محصول در مناطق مختلف و هم از نظر تفاوت قیمت آن. همچنین، درباره دیگر معضلات دردناک و خطرهایی که متوجه منبع درآمد بیش از 250 هزار هموطن جنوبی است، تبادلنظر شد. این هیئت وضعیت جادههای اصلی را بررسی کرد و متوجه شد که آمادگی مقامات رسمی فقط در حد اجرای سه کیلومتر و نیم از طرح بزرگراه خلده و دامور است و بقیه طرحها هنوز متوقف است. در این هیئت وضعیت راههای قدیمی که زیر نظر وزارت راه است، بررسی شد، مانند راه عین جرفا و شمیس که مدت پنج سال است که ساخت آنها متوقف شده است. از طرف دیگر، هیئت درباره طرح آبیاری مناطق جنوب و تغییرات غیرقانونیای که برخلاف همه تحقیقات فنی در طرح لیطانی وارد شده است، بحث و گفتوگو کرد.»
امام صدر اعلام کرد که این هیئت تصمیم گرفته است که مجدداً مسئولیتهای خود را به عهده
کرد که رفتارهای غیرمسئولانه برخی اشخاص در مقاومت، هیچگونه تأثیری بر همکاری مستحکم میان مقاومت و خاندان المقداد ندارد، زیرا این همکاری بر اصول و پایههای ملی استوار است. در بخشی از این بیانیه تصریح شده است که از خاندان المقداد بیش از صد نفر در صفوف مقاومت فلسطین ایفای وظیفه میکنند و به هیچکس اجازه نخواهند داد که خدشهای به روابط میان آنان و مقاومت وارد شود.
امام صدر و شیخ محمد یعقوب به خانواده مرحوم تسلیت گفتند و امام در جمعیت سخنرانی کرد و موضع خاندان المقداد را که توانست از این بحران بگذرد و فتنه را در نطفه خاموش کند، ستود: «کشته شدن سامی المقداد بیهوده نخواهد بود و حتماً مواضعی در شأن آن اتخاذ خواهد شد؛ مواضعی که کرامت ما را حفظ کند و کسانی را که هرگونه تجاوز به هموطنان ما را برای از میان بردن ایمان ما به این انقلاب عظیم، یعنی انقلاب مردم فلسطین، جایز میدانند، به مجازات قطعی برساند.»
رئیس مجلس اعلای شیعیان در سخنانی، پس از تحویل قاتل تصریح کرد: «مقاومت فلسطین بار دیگر به صورت آشکار ثابت کرد که به شدت خواستار آرامش لبنان و حفظ کرامت مردم لبنان است و با هرچه در توان دارد، تمام نیروها را برای آزادسازی سرزمینهای مقدس و آزادی میهن اشغالی خود بسیج میکند و برای دفاع از آبروی قهرمانان مجاهد که با خون پاک خویش آن سرزمین را آبیاری کردند، جانفشانی میکند.» امام در ادامه گفت: «مقاومت در خلال روزهای گذشته، برای روشنشدن جزئیات این جنایت که منجر به کشته شدن هموطن جوان سامی المقداد شد، بسیار تلاش کرده است و هماکنون متهم را به مقامات رسمی تحویل داده و همه ادلهای را که جزئیات این جنایت را روشن میکند، ارائه کرده است. موضع رهبری مقاومت همه اتهامها و بحثهایی را که متوجه نیروی مقاومت فلسطین بود، باطل کرد. این موضع رابطه عمیقی را که از پیش بین برادران لبنانی و فلسطینی برقرار بود و در آینده نیز ادامه خواهد داشت، مستحکمتر میکند و ارتباط میان آنها را در بالاترین سطح و به تمام معنا برای ساخت سرنوشت واحد حفظ میکند. مجلس اعلای شیعیان باید از اعضای خاندان شریف المقداد که عمیقاً اندوهناکاند، تشکر کند و به آنان تسلیت بگوید، زیرا آنان پایبندی و اخلاص خویش را به میهن ثابت کردند. خداوند لبنان را از خطرها حفظ کند و انقلاب فلسطین را در این جهاد مبارک برای آزادسازی سرزمینهای مقدس و حفظ کرامت اعراب پیروز کند.»
ب. پیکر سامی المقداد در حضور امام صدر و رئیس سابق پارلمان، صبری حماده، و ریمون اده و شیخ محمد یعقوب و نمایندگانی از احزاب و نیروهای ملی و مقاومت فلسطینی و جمع کثیری از مردم، در گورستان برجالبراجنه تشییع شد. در این مراسم شیخ محمد یعقوب در سخنانی امام صدر را چنین خطاب کرد: «ای امام، ای کسی که در همه زمانها و در همه لحظات سخت و مشکل ثابت کردهای که وجودت ضمانتی برای حفظ، استقرار و امنیت لبنان و ستونی استوار برای حفظ کرامت هموطنان لبنانی است.»
فلسطین، آقای توفیق صفدی، و یکی از فرماندهان مقاومت به نام ابوزعیم و مفتی جعفری، شیخ عبدالأمیر قبلان، و شیخ محمد یعقوب، برگزار شد. بعد از این جلسه، امام صدر گفت: «ما تلاش مجدانهای از برادرانمان در مقاومت فلسطین برای حل این مسئله و کشف ربایندگان مشاهده کردیم. برادرانمان در مقاومت خاندان المقداد را نزدیکترین مردم به خود میدانند. آقایان صفدی و ابوزعیم برای روشن شدن جزئیات این قضیه درخواست مهلتی 48 ساعته کردند. مقاومت فلسطین که ربودن سامی المقداد را اقدامی عمدی برای ایجاد دشمنی با خاندان المقداد میداند، همه تلاش خود را برای یافتن ربایندگان انجام خواهد داد. ما تا صبح روز یکشنبه منتظر میمانیم تا به نتیجه مطلوب برسیم.» آقای صفدی گفت: «تاکنون توانستهایم این مسئله را تا حدی روشن کنیم و از مکان شخص ربوده شده آگاه شدهایم و امید فراوان داریم که ظرف 48 ساعت آینده بتوانیم هویت ربایندگان سامی المقداد را کشف کنیم. ما کمیتهای تشکیل دادیم و از امام صدر درخواست کردیم که شخصی را به نمایندگی از مجلس اعلا برای مشارکت در این کمیته معرفی کند. همچنین، یک نفر از خاندان المقداد عضو این کمیته خواهد بود. ما تأکید میکنیم که هر کسی در این زمینه محکوم شود، هر که باشد و منتسب به هر گروهی که باشد، وی را اعدام میکنیم یا به امام صدر و خاندان المقداد تحویل میدهیم.» صفدی گفت: «کمیته سیاسی، بعد از جلسه، نمایندهای به سوریه فرستاده است تا با یاسر عرفات دیدار کند و وی را از مشروح حوادث و تحولات مطلع سازد.» وی گفت که صبح روز یکشنبه آینده بار دیگر با امام صدر جلسهای برگزار خواهد کرد.
امام صدر، با مهاجر لبنانی، ابراهیم بارود، دیدار کرد. در این دیدار آقای بارود را دو نفر از دانشجویان دانشگاه، با نامهای دانیال اوتکوف و موامافیل، و خبرنگار آقای زهیر یاسین همراهی کردند.
الف. صبح دیروز دستگاههای امنیتی انقلاب فلسطین، قاتل سامی المقداد، مصطفی زیدان معروف به اسکندرانی را تحویل مجلس اعلای شیعیان دادند. در این مراسم دو برادر مقتول و عدهای از خاندان المقداد به اعترافهای قاتل گوش فرا دادند. همچنین، ساعت پنج بعدازظهر در جلسهای در محل مجلس اعلای شیعیان، که با حضور امام صدر و ابوزعیم، یکی از فرماندهان مقاومت، و سرهنگ آنتوان دحداح، مدیرکل پلیس عمومی، برگزار شد، قاتل به مقامات رسمی لبنان تحویل داده شد.
پیش از آن، مراسم تشییع جنازه سامی المقداد برگزار شد. در این مراسم، عدهای از روحانیون شیعه و نمایندگان احزاب و نیروهای ملی و ترقیخواه و مقاومت فلسطینی و جمع کثیری از اهالی منطقه غبیری حضور داشتند. در خلال تشییع جنازه، صدها گلوله و خمپاره شلیک و بستههایی از دینامیت منفجر شد، اما به کسی آسیب نرسید. پیکر سامی المقداد با حضور امام صدر در قبرستان رادوف دفن شد.
خاندان المقداد، هنگام ظهر، بیانیه شماره دو را منتشر کرد. خاندان المقداد در این بیانیه حمایت خود را از نیروهای مقاومت فلسطین مجدداً اعلام و تأکید