جمع آوری زکات می فرستاد و، در عین حال، هر فقیر یا نیازمندی از بیت‌المال سهم داشت. تا زمانی که دولت زکات را جمع آوری کند، مردم حق دارند که دولت به امور آنان رسیدگی کند. به نظر من اینکه دولت توزیع دارو و یا خدمات را بر عهده داشته باشد، اشکالی ندارد.

نکت? دیگری که می خواهم به آن اشاره کنم این است که ما در جایگاه کسانی که در زمین? اندیش? اسلامی سخن می گوییم، خود را به بحث و بررسی نیازمند می دانیم. قوانین وضعی به ما می گویند از آنچه دارید دست بردارید و نزد ما بیایید و آنچه را ما می گوییم، بپذیرید، در حالی که هیچ گامی برای بازگشت به اسلام برنمی دارند. این انصاف نیست. ما وظیفه نداریم دین خود را تأویل کنیم یا اصول فقه خود را تغییر دهیم، آن هم برای کسی که اندیشه ای را از خارج وارد کرده است و بر آن تعصب می ورزد. ما چنین چیزی نمی خواهیم. دیگران باید نزد ما بیایند و عجیب این است که فقط یک دیدگاه و تفکر خاص به دست ما می رسد. یعنی روزی که آموزش زنان در کشورهای اسلامی آغاز شد، در اروپا، هم آموزش مختلط وجود داشت و هم آموزش جدا و مجزا، ولی آنچه به کشورهای ما انتقال یافت، آموزش مختلط بود. چرا؟ چرا دانشگاه های مختص مردان و دانشگاه های خاص زنان منتقل نشد؟ معنای این انتخاب چیست؟

در آلمان بانک هایی وجود دارد که برای کارهای صنعتی وام می دهد و همان‌گونه که در بحث زکات، هزین? جمع آوری از خود زکات تأمین می شود، هزینه های این بانک ها نیز از وام هایی که می دهد تأمین می شود. مثلاً در بحث زکات وقتی کارگزاری زکات را به‌طور کامل بیاورد، هزین? آن از خود زکات به او پرداخت می شود، یعنی خود زکات هزینه های خود را تأمین می کند. بانک های قرض‌دهنده می توانند هزینه های خود را تأمین کنند. مثلاً اگر یک وام صد میلیون جنیه‌ای پرداخت شود، درست است که این وام از سرمای? دولت است، ولی دولت هرگز با نیاز قشر زحمت کش تجارت نمی کند، بلکه می خواهد هزین? دستگاه های اداری مربوط را تأمین کند. بنابراین، می توان گفت که یک‌درصد برای مالیات اداری دریافت می شود. یک درصد چیزی نیست. این مقدار ربا نامیده نمی شود، زیرا درآمدی نیست که از راه تجارت با دردها و گرفتاری های مردم به دست آمده باشد، بلکه اقدامی است برای تأمین هزینه های خدمات بانکی که دولت در قرض‌ دادن به مردم انجام می دهد.

اما اینکه بگوییم ربا دو نوع است، یا قرض دو نوع است، مصرفی و تولیدی و فقط ربای مصرفی حرام است و ربای تولیدی جایز است، چنین چیزی درست نیست. در اسلام ربا به هر شکلی حرام است. اسلام می گوید: «وَإِن تُبْتُمْ فَلَکُمْ رُؤُوسُ أَمْوَالِکُمْ.»[126] از دیدگاه اسلام می توان به جای انتشار سندهایی با سود معین، سهم هایی مطلق که سود آن کم و زیاد شود، قرار داد. اسلام چنین سودی را مبارک می داند، پس چرا پافشاری می کنند که معاملات براساس این سندها انجام گیرد. این، در واقع، پافشاری بر کوچک‌ شمردن اسلام و آموزه های آن است. ما می خواهیم به طور کامل و همه‌جانبه به دین خود بازگردیم تا با ایجاد توازن در عبادات و معاملات و اعتقادات و اخلاق و تشریعات، جامعه ای متکامل و پیشرفته بسازیم.