کند؟ یا بهتر است با رضایت آن زن همسری بگیرد تا به آن مرد و فرزندانش و حتی همسر بیمارش رسیدگی کند؟ اسلام زندگی واقعی مردم را در نظر گرفته است و مسلمانان نیز بر همین اساس عمل کرده اند. اجازه دهید داستانی واقعی برایتان نقل کنم: مادر من - خدا او را رحمت کند - بیمار شد و از کار افتاد. ما پنج پسر کوچک بودیم که در بیابان زندگی می کردیم. وقتی مادرم وضع دشوار ما و پدرم را - خدا هر دوی آنان را رحمت کند‌ - دید، به او اجازه داد که با زن دیگری ازدواج کند. او نیز ازدواج کرد و ما خواهران و برادرانی دیگر پیدا کردیم. وقتی جنگ شد، برادران پدری من همچون سربازانی قهرمان در جهاد شرکت کردند و میان من و آنان محبت و دوستی کامل و صادقانه وجود داشت، زیرا آنان فرزندان پدرم بودند. این حالت روشن می کند که گاه ازدواج دوباره به مصلحت همسر نخست و فرزندان و شوهر اوست. در جنگ‌های ویرانگر که به نابودی بسیاری از مردان و جوانان می انجامد و زنان و دختران را بیوه و بی سرپرست می کند، ضرورت چندهمسری و حکمت جواز آن روشن می شود و این امر پس از دو جنگ جهانی اوّل و دوم در اروپا و دیگر جنگ‌ها و انقلاب‌ها در سراسر جهان ثابت شده است.

کلیسا - در برخی از مذاهب مسیحی - زن را بر روحانیان و کشیشان حرام کرده و آنان را از ازدواج بازداشته است. شاید این اقدام نشان‌دهند? پستی و کوچکی زن و پلید و آلوده دانستن او در دیدگاه کلیسا باشد. از این رو، روحانیان مقدس خود را برتر و پاک‌تر از آن می دانستند که زن آنان را آلوده کند. آنان با سرشت انسانی و فطرت الهی - که خداوند مردم را بر آن سرشته است - مخالفت کردند و، در نتیجه، همین سرشت و طبیعت بر آنان غلبه کرد و بسیاری از آنان فاسق شدند.

کلیسا حتی برای مردان غیرروحانی نیز چندهمسری را حرام کرد و عمل زناشویی را شبیه گناه به حساب آورد و نزدیکی مرد به زن را پست و زشت شمرد. کلیسا این نگرش را جزء قوانین خود قرار داد و بعدها نیز وارد قوانین مدنی در کشورهای اروپایی شد. وقتی تحصیل‌کردگان ما در اروپا قوانین آنان را خواندند، پنداشتند هم? آن قوانین حتی آن‌هایی که میراث کلیسا بود، مترقی و پیشرفته و به دور از خطا و اشتباه است، در حالی که نظام های حکومتی جدید، به حکومت کلیسا انتقاد می کنند و بی امان به آن می تازند و حتی به تقلید از حمل? اروپاییان به حکومت اکلیروس، با هم? ادیان مخالف‌اند. آنان به تقلید از قوانین کلیسایی خواستار ممنوعیت چندهمسری شده اند و انجمن ها و جمعیت های زنان را قانع کرده اند که بر این خواسته پافشاری کنند. با این همه آیا می توان گفت چندهمسری حقیقتاً در اروپا ممنوع است؟

مرد اروپایی با هر تعداد زنی که دوست داشته باشد، رابطه برقرار می کند، دو تا، سه تا، چهار تا … نه تا، ده تا، ولی بدون هیچ عقد و پیمانی. او همچون یک حیوان از آنان کام‌جویی می کند، مانند گاو نر یا بز نر یا سگ نر که در میان مادینه ها افتاده باشد. در این میان، این زن است که تاوان را می پردازد و مرد خیانت‌کار از وجود زن لذت می برد و، سپس، او را با غم و اندوه خود رها می کند. او باید به‌تنهایی سختی های دوران حاملگی و زایمان را به دوش بکشد و خواری و ننگ آن را به دنبال داشته باشد و پس از آن بی رحمانه از فرزند و جگرگوشه اش جدا شود.

اما اسلام حق ازدواج دوباره را برای او به