تلاششان این است که این اموال را ثبت کنند و بدانند چه اندازه به آن‌ها اضافه یا از آن‌ها کاسته شده است. آنان حسابدار این اموال‌اند، یعنی مملوک آن‌ها هستند. از همین رو، نمی‌توانند در مالک خود، یعنی همان اموالشان، تصرف کنند. کسانی هستند که راه و روش و اندیشه و معاشرتشان بر حسب مال است. چه اندازه این مسئله قریب به ذهن است که وقتی چیزی و مقامی ندارم همچون مردم عادی زندگی می‌کنم، اما پس از آنکه چیزی به دست می‌آورم، رفتارم متفاوت می‌شود. بنابراین، اموالم دوستان من را مشخص می‌کنند، نه خودِ من. زمانی چیزی می‌پوشم و وقتی متمول شدم، لباس دیگری بر تن می‌کنم. بی‌شک، خداوند دوست دارد که آثار نعمت‌هایش را بر بندگان ببیند. اما آدمی که با کسب مال و جاه و صندلی و نیرو و فرزند و علم تغییر می‌کند و این امور در او اثر می‌گذارند، در حقیقت، مملوک این اشیاست. پس نعمت‌های خداوند برای توست، نه تو برای نعمت‌ها.

«﴿ ثُم لَتُسئَلُنَّ یومَئِذ عَنِ النَّعِیمِ﴾.» روز قیامت جهنم نیست، بلکه در آن حساب و سؤالی است؛ حسابی سخت. این مسئله اشاره می‌کند که افزایش نعمت‌های خدا حلال و مفید است، همان‌گونه که در قرآن آمده است.

در تفاسیر شیعه مانند نورالثقلین و تفسیر البرهان و تفسیر الصافی و غیر این‌ها روایات متواتری آمده است که می‌گویند : امام صادق(ع) از ابوحنیفه می‌پرسد : النعیم را در آیه «﴿ثُم لَتُسئَلُنَّ یومَئِذ عَنِ النَّعِیمِ﴾ » به چه چیزی تفسیر می‌کنی؟ ابوحنیفه پاسخ می‌دهد : ما آن را به آب سرد و عسل گوارا و گندم و گوشت تفسیر می‌کنیم. همان‌گونه که پیش از این نیز اشاره کردم، در روایات بسیاری این واژه به سلامتی و امنیت تفسیر شده است. امام به ابوحنیفه می‌گوید که من گمان می‌کنم خداوند کریم‌تر از این مسائل است. اگر خود تو به بنده‌ات مانند این چیزها را بدهی و یا جماعتی را با این چیزها مهمان کنی، آیا آنان را برای این نعمت‌ها محاسبه می‌کنی؟ طبیعتاً نه. پس چگونه می‌گویی که خداوند بندگانش را به سبب خوراک و نوشیدنی و پوشیدنی مورد محاسبه قرار می‌دهد؟ او می‌پرسد : پس مقصود از آن چیست؟ امام می‌گوید : «نعیم ولایت ما و راه حق و نور ولایت است.» این مسئله بحث جداگانه‌ای است که آن را برای هفته آینده می‌گذارم، زیرا دوست دارم این نکته را توضیح دهم.

در اینجا و غیر اینجا روایات بسیاری هست که به این معنا اشاره دارد. شاید برخی جوانان گمان برند که این‌ها مبالغه است. روایات بسیاری درباره ایمان به ولایت و اینکه این مسئله فراتر از بشر است و شامل گیاهان و حیوانات و خورشید و ماه هم می‌شود، وجود دارد. احادیث بسیاری می‌گوید : «به هیچ‌چیز به اندازه ولایت دعوت نشده است.» دوست دارم تا این نکته و اهمیت ولایت را در حیات آدمی تشریح کنم، تا بدانیم چگونه این نعمت مهم‌ترین نعمت‌هاست و چگونه آدمی در برابر این نعمت مسئول است؟ و چگونه خورشید و ماه و گیاهان به آن ایمان آورده‌اند؟ و چگونه به چیزی به اندازه ولایت دعوت نشده است؟ این توضیح را برای هفته آینده می‌گذاریم. إن‌شاءاللّه.

غفراللّه لنا و لکم والسلام علیکم.