روزنامه النهار نوشت که به دنبال سخنرانی امام صدر در جبشیت، که در آن سه بار قسم خداوند خورده است که هیچگونه بررسی جدی برای اجرای طرح لیطانی در جنوب انجام نشده است، از یکی از اعضای سرشناس فراکسیونی در پارلمان سؤال شد که چرا نمایندگان فِراکسیونِ جنوب پاسخ امام را نمیدهند؟ چرا اهالی جنوب را از تلاشهای دولت برای بهرهمندی آنان از آبهای لیطانی و تحقیقاتی که در این زمینه صورت گرفته، آگاه نمیکنند؟ پاسخ آن عضو سرشناس و مشهور این بود که مسئله پاسخ به امام صدر برای نمایندگان جنوب آسان نیست. اما این پاسخ را میتوان بهواسطه دوستان روزنامهنگار بیان کرد. سؤالکننده گفت: مهم آن است که پاسخی مناسب داده شود، اما چگونه و بهواسطه چه کسی، در درجه دوم اهمیت است. این روزنامه فاش کرد که سه نفر از نمایندگان فراکسیون جنوب تلاش کردند تا بعضی از روزنامهنگاران را راضی کنند که اطلاعاتی، بدون ذکر نام نمایندگان، منتشر کنند که نشان میدهد بیش از یک طرح مطالعاتی برای آبیاری بخشی از جنوب با آبهای لیطانی صورت گرفته است. این روزنامهنگاران درخواست کردند که این اطلاعات را در قالب مصاحبه با این سه نماینده منتشر کنند، اما نمایندگان مخالفت کردند و پاسخی به امام صدر داده نشد. از طرف دیگر، روز شنبه (دیروز) در جنوب، بیانیههایی با امضای «صدای جوانان جنوب» منتشر شد که مواضع امام صدر را با خواستههای اصلی اهالی جنوب، ناهماهنگ دانسته و از او انتقاد کرده بود. در این بیانیهها از برخی دستاوردهای دولت یاد شده و از امام خواسته شده بود که به راه راست هدایت شود و به مذهب شیعه جعفری برگردد.
الف. رئیس تجمع جوانان در دیر المخلص، از امام صدر دعوت کرد که در سالن بیتالشباب (خانه جوانان) با عنوان «جنوب، قطعهای از لبنان» سخنرانی کند. این مراسم تبدیل به همایشی شد که در آن اهالی بخش اعظم روستاهای جنوب، خصوصاً خیام و غازیه و روستاهای بخش زهرانی، حضور یافتند.
رئیس دیر با این سخنان امام صدر را معرفی کرد: «امام صدر فقط امام مسلمانان نیست، بلکه او امام دلهاست و محبوب هر شخصی است که به خداوند و به انسان از هر دین و مذهبی، ایمان دارد. مسلمانان و غیرمسلمانان در سختیها و ناراحتیها به وی پناه میبرند. … او از آن متدینینی نیست که دین را به معنای تحجر و جدا شدن از مردم و عبادت در خلوت میدانند. او دینداری است اجتماعی که به کار با انسان ایمان دارد و معتقد است که هر دینی که به انسان خدمت نکند، دین آسمانی نیست.» سپس، امام سخنرانی کرد و پرسید: «آیا جنوب بخشی از لبنان و قطعهای از آن نیست؟ لبنان چه چیزی به جنوب میبخشد؟ آیا از آن دفاع میکند؟» وی افزود: «بازسازی جنوب برای جنوبیان رؤیایی است که تحقق نیافته است. نمیتوانیم در برابر آنچه میگذرد، صبور و بیاعتنا باشیم. اگر با سخن و اندرز نتوانیم کاری انجام دهیم، بایستی وضعیت را با اعمال زور و قدرت تغییر دهیم.» امام خطاب به مسئولان گفت: «روش شما مانند کندن قبر است و
اقدامات امام صدر صادر کنند و کمیتهای متشکل از آقایان الحسینی و صفیالدین و قانصوه و عبدالکریم الزین تشکیل دادند. این کمیته در دفتر صفیالدین جلسهای برگزار کرد و اعضای آن درباره امکان دعوت از شخصیتهای سیاسی و بزرگان شیعه بعد از کسب اجازه از امام صدر، بحث و گفتوگو کردند. الزین بعد از جلسه تصریح کرد: «این جلسه سرآغاز پاسخ مناسب به حملههای تبلیغاتی است که اشخاص مغرض، بهمنظور بیاعتبار ساختن امام و تشکیک در مواضع ایشان به راه انداختهاند. اقدامات این افراد باعث جریحهدار شدن احساسات شیعیان میشود. با تأسف شدید میبینیم که چگونه خودخواهی سیاسی و اندیشه تسلط بر مردم، مدعیان رهبری شیعه را وادار میکند که در بین شیعیان بذر تفرقه بپاشند و با مقامهای دینی مقابله کنند، بدون آنکه وجدان یا تقوا مانع آنان شود.» وی در ادامه گفت: «ما اقدامات امام صدر را دنبال خواهیم کرد و همزمان حرکتهای مشکوک سوداگران را تحتنظر خواهیم داشت. بیتوجهی به حقوق شیعیان و هدر دادن استعدادهای فرزندان آنان و تفریط و سهلانگاری درباره این حقوق، وحشت و نگرانی و شک ما را برمیانگیزد. سکوت دیگر جایز نیست، چون سکوت همکاری با توطئهای است که بر ضد منافع واقعی شیعیان در جریان است.» الزین، امام صدر را حامل مشعل هدایت برای جوانان شیعه دانست.
ج. «انقلاب امام» عنوان جلد این شماره از مجله الصیاد بود که با امام صدر گفتوگو کرده است. امام در این گفتوگو اظهار کرد که با رئیسجمهور تا زمانی که متعهد به اقدام برای تحقق خواستههای شیعیان نشود، ملاقات نخواهد کرد. وی تأکید کرد که حق گرفتنی است. وی، همچنین، خبر داد که برخی کشورهای عربی پیشنهاد تأمین بودجه طرح لیطانی را دادهاند.
الف. امام صدر عبدرالقادر غوقة، سفیر لیبی در بیروت را به حضور پذیرفت و با وی درباره مسائل جهان عرب و اسلام گفتوگو کرد.
ب. آقای ریمون اده از هرگونه دعوت از جانب امام صدر استقبال کرد و گفت: «من برای امام صدر ارزش بسیار قائل هستم. ما سربازان وی هستیم. من معتقدم که این حق امام است که از خواستههای شیعیان و فرزندان جنوب دفاع کند.»
حسین الحسینی، نماینده پارلمان، میهمانی شامی به افتخار امام صدر و آقای رشید کرامی ترتیب داد. در این میهمانی حسن رفاعی، وزیر طرح و برنامه، و نمایندگان پارلمان، البر منصور و طارق حبشی، حضور داشتند. از گفتوگوهای این جلسه روشن شد که امام صدر و آقای کرامی در برخی امور دیدگاه مشترکی دارند.
کیان کشور پاسداری میکنند.» وی در ادامه سخن خویش درباره انتصابات اخیر اداری سخن گفت و درخواست کرد که در مراکز اداری، افراد بالیاقت و متخصص و شایسته به کار گمارده شوند.
ب. اهالی دو روستای أرزی و ربثلاثین در یادداشتهایی جداگانه به رئیسجمهور و نخستوزیر و رئیس مجلس، از امام سید موسی صدر حمایت کردند و روش و طریقه وی را در احقاق حق شیعیان و مردم جنوب تأیید کردند.
الف. روزنامه النهار حجم انبوهی از عریضهها و تلگرافها دریافت کرد. این عریضهها و تلگرافها از روستاهای جنوب و بقاع و جبل لبنان بودند که مواضع امام صدر را تأیید و هر تلاشی را برای تهمت به ایشان و تشکیک در شخصیتشان را محکوم میکردند. از خاندان آل مرتضی در تمنین سفلی تلگرافی به دست ما رسید که امضاکنندگان در آن اعلام کردهاند در راه امام صدر حرکت خواهند کرد. گروهی از شیعیان روستاهای جبیل تلگرافی فرستادهاند مبنی بر تأیید مواضع امام صدر و اعلام کردهاند که در راه اصول اسلامی و عربی آماده شهادت هستند. نیز، حمله به نماینده پارلمان، حسین الحسینی، را محکوم کردهاند.
همین افراد تلگرافی هم به نخستوزیر و رئیسجمهور زدهاند و خواستار حفظ کرامت نمایندگان شیعه در پارلمان و شناسایی تحریککنندگان این حمله شدهاند. نیز اعلام کردهاند که در صورت کوتاهی دولت تا مرز شهادت آماده دفاع از نمایندگانشان هستند.
عریضهای نیز با امضای اهالی جباع دریافت کردهایم که از امام صدر در دفاع از حقوق شیعیان حمایت میکند.
اعضای جنبش جوانان فرهیخته (حرکة الشباب المثقف) در عنقون از توابع زهرانی نیز در تلگرافی از امام صدر حمایت کردهاند. جنبش اجتماعی منطقه بعلبک- هرمل نامهای به النهار نوشتهاند و در آن بهطور کامل از امام صدر حمایت کردهاند و اعلام کردهاندکه در هر مطالبهای برای رفع ستمِ فقر و محرومیت در کنار امام موسی صدر هستند.
تلگرافی از رأس بعلبک حمله به نماینده پارلمان، حسین الحسینی، را محکوم کرده است. از روستای انصار در جنوب نیز تلگرافی رسیده است که امضاکنندگان همه امکانات خود را در اختیار حسین الحسینی قرار دادهاند «تا تلاشهایش را برای احقاق حقوق شیعیان ادامه بدهد؛ حقوقی که خواسته هر لبنانی مظلوم است.»
ب. جلسهای در منزل نماینده سابق پارلمان، عبدالکریم الزین، برگزار شد. در این جلسه نمایندگان پارلمان، حسین الحسینی و عبداللطیف الزین و حسین منصور و همچنین، آقایان فضلالله دندش و محمد صفیالدین و علی بزی و سعید فواز و مالک بدرالدین و دکتر علی حسن و دکتر فخری علامه و عاصم قانصوه و محمد عیسی حضور داشتند. حاضران تصمیم گرفتند که بیانیهای در حمایت از
الف. به مناسبت هفتمین روز درگذشت حسن جواد بهجه، مراسم یادبود باشکوهی در شهر جبشیت، واقع در منطقه نبطیه، برگزار شد. در این مراسم امام صدر انتقاد خود را از مسئولان ادامه داد و اهداف اقدامات اخیر خود را بیان کرد. او مجدداً خواستار بهبود اوضاع و احقاق حقوق شیعیان شد و گفت: «یکی از کشورهای عربی، تأمین بودجه طرح لیطانی و طرحهای آبیاری مربوط به آن را با سود بسیار کم اما به شرط تحقق آن، پیشنهاد کرده است.» وی درمورد زراعت تنباکو گفت: «به آنان که مورد سفارش افراد صاحبنفوذ و سرشناساند، قیمتهای خوبی پیشنهاد میشود، اما بقیه مردم مغبوناند.» امام، سپس، به نبود طرحهای توسعهای و عمرانی در دو منطقه جنوب و بقاع اشاره کرد و گفت: «ما زمینها را بهمنظور ساخت مدارس به نام وزارت آموزش و پرورش ثبت کردیم، ولی چه مقدار از طرح پنجساله در جنوب اجرا شده است؟ فقط نیمی از مدارس در شهر قلیعه ساخته شده است.» ایشان درباره طرح لیطانی سخن گفت و قسم یاد کرد که آنچه درباره این طرح گفته شده، همه دروغ و برای گمراه کردن مردم است و هیچ طرح و نقشهای برای پروژه لیطانی وجود ندارد.
امام پس از صحبت درباره مصائب شیعه در مناطق مختلف لبنان، به تشکیلات و انتصابات اخیر اشاره کرد و گفت: «هیچ منصب حساس و مفیدی که در آن بتوانیم به مردم خدمت کنیم، به ما اعطا نشده است.» وی مردم را به توسل به زور و اعمال فشار برای اصلاح کاستیها دعوت کرد و گفت: «من در این راه حرکت میکنم، نه برای جاه و مقام و نه مال و منال و نه سیاستبازی. در این مبارزه راهحلهای اعتدالی وجود ندارد. پس منتظر سخن من باشید که فصلالخطاب است. در این راه هرچه داریم، به کار خواهیم برد. اگر اوضاع کشور ما به همین منوال پیش رود، کشور ویران خواهد شد. ما میخواهیم از ویرانی کشور جلوگیری کنیم. میخواهیم حد و حدودی بر این غفلتها بگذاریم. چه مسئولان به ما اجازه بدهند و چه ندهند، تاریخ به ما اجازه میدهد که خواستههای پدران خویش را تحقق بخشیم.»
ب. شیعیان سنگال در تلگرافی به امام صدر، خواستههایی را که وی برای آنها مبارزه میکند، بهطور همهجانبه تأیید کردند و اظهار داشتند که از امام صدر در تمامی مواضعی که برای پاسداشت جنوب و حقوق شیعیان اتخاذ میکند، حمایت خواهند کرد.
الف. گروهی از اهالی روستاهای مرزی جنوب در محل مجلس اعلای شیعیان در منطقه حازمیه حاضر شدند و امام صدر با آنان سخن گفت و آنان را به ادامه مسیر و تشدید حرکت مردمی سفارش کرد تا زمانی که بتوانند قدرت خود را نشان دهند و ثابت کنند که امکاناتی دارند تا از لبنان چهرهای برتر ارائه کنند. امام گفت: «ما لبنانی میخواهیم که با تمام امکانات خویش از آن حمایت کنیم، چون حامیان لبنان مردمانی شریف و وفادار به میهناند و آنان از
امضای این تلگراف را تأیید کرده است.
هیئتهایی از برجالبراجنه و برج حمود و المزرعه و بعلبک و هرمل و بقاع غربی و طرابلس برای اعلام تبعیت خود از امام صدر و تأیید مواضع او به مجلس اعلای شیعیان در حازمیه آمدند.
آقایان محمد غَدار و مصطفی غدار و حسن غدار و موسی حمدان و حیدر الرز، از کارکنان شهرداری غازیه، تلگرافی به امام صدر زده و اعلام کردهاند که برای همراهی با خشم مردم و بیعت با امام صدر استعفای خود را تقدیم کردهاند.
الف. در روزنامه النهار آمده است که دولت لبنان به تحریک رئیس پارلمان، از گفتوگو با امام صدر درباره اختلافهای موجود سر باز زده است. همچنین، آمده است که فعالیتهای امام صدر در جنوب مورد توجه دولت قرار نگرفته و دولت در مناسبتهای مختلف از مسئولان تحت امر خود درخواست کرده است که مانع فعالیتهای امام صدر نشوند تا دولت بتواند در فضایی آرام و دور از تنش، مسائل را حل کند. اما دولت سخنرانی امام صدر را در بدنایل، به منزله اعلام جنگ تلقی کرده است و خود را ملزم به دفاع میداند. گفته میشود که تمرکز امام بر منطقه بعلبک، باعث توجه بسیار دولت به سخنرانی وی در بدنایل شده است و نگاه دولت به وضعیت بعلبک با نگاه آن به وضعیت جنوب، تفاوت دارد. بعد از سخنرانی بدنایل دولت احتمالهای مختلف را مد نظر دارد. برخی از حامیان دولت نیز نظر دولت را به احتمال اجرای بازی سیاسی در بعلبک جلب کردهاند، زیرا امام در بعلبک نفوذ بسیاری دارد.
ب. اهالی شهر قبریخا و قناریت و دو منطقه تلالزعتر و رأسالدکوانه از اقدامات امام صدر حمایت کردند.
امام صدر در دیدارهای خود، انتصابات اخیر را توطئهای بر ضد شیعیان خواند و گفت که اقدام مسئولان در تعیین افرادی معمولی از شیعیان در مناصب درجه یک، خبر از توطئهای بر ضد شیعه میدهد. امام توضیح داد که این اقدامات خواستههای شیعیان نیست، نه به لحاظ افرادی که انتخاب شدند و نه به لحاظ حق و حقوق، زیرا افرادی که با حکم مسئولان به انتصاب رسیدهاند، افرادی معمولی هستند و علاوه بر آن، سطح مناصبی هم که به آنان داده شده، از مناصب معمولی پایینتر است. اما مسئله مهم برای شیعیان فقط مناصب و مشاغل درجه یک نیست، بلکه اولین مسئله طرحهای توسعهای است که دولت باید در مناطق مختلف شیعهنشین اجرا کند. وی گفت: «به اعتقاد من هدف اصلی دولت از جلب نظر و توجه مردم به انتصابات مذکور، جلوگیری از بروز خشم مردمی است؛ خشمی که ناشی از گرانی و بیکاری و هرج و مرج و ارتشا و ناتوانی دولت از تحقق طرحهای مفید برای هموطنان است. اما این اهمیت ساختگی و صوری که دولت به این انتصابات و تشکیلات اداری میدهد، دوام چندانی نخواهد داشت و دولت دوباره در دریای مشکلاتی جدی که هموطنان با آن مواجهاند، غرق خواهد شد.»
بودند و حمایت همهجانبه خود را از مواضع امام صدر در راه سربلندی لبنان، اعلام کرده بودند.
اهالی شهر مرکبا در منطقه مرجعیون که در حال حاضر در برجالبراجنه مقیم هستند، در تلگرافی به امام صدر تمام خواستههای به حق و عادلانه امام صدر را تأیید و اعلام کردند که تمام امکانات خود را در اختیار امام صدر میگذارند.
الف. به مناسبت سالروز شهادت امام زینالعابدین، دیروز در شهر بدنایل مراسم بزرگی برگزار شد. امام صدر در این مراسم سخنرانی کرد و از محرومیت شیعیان که در لبنان شهروند درجه دوم شناخته میشوند، سخن گفت. وی خطاب به حاضران گفت: «از امروز به بعد دیگر شکایت نمیکنیم، نام ما «متاوله» نیست، بلکه انقلابیونی بر ضد طغیان ظالمان هستیم. ما نمیپذیریم که در لبنان، که کشور انسانیت است، تبعیض مذهبی وجود داشته باشد؛ تبعیضی مانند تبعیض نژادی در آفریقای جنوبی.» وی، همچنین، در پاسخ به کسانی که معترض دخالت روحانیون در امور کشورند، گفت: «کسانی که از دین سوءاستفاده میکنند و با آن تجارت میکنند، کافرترین اشخاصاند و خود را وکیل پروردگار قرار میدهند.» وی هشدار داد که شیعیان، که درس شهادت را از امام علی(ع) و امام حسین(ع) آموختهاند، در راه زندگی با شرافت و گرفتن حقوق خویش بهطور کامل، از نثار خون خود دریغ نمیورزد.
ب. اهالی روستاهای بیت لیف، رامیه، عیتاالشعب، قعقعیة الجسر و دویر، در یادداشتی اقدامات امام صدر را تأیید و سخنان گمراهکنندگان را محکوم کردند. تلگرافی نیز از جوانان منطقه غبیری به دست امام رسید که در آن اهانت به امام صدر را محکوم کرده بودند.
امام صدر سفیر جدید بلژیک را در لبنان به حضور پذیرفت.
همچنان تلگرافها و نامههای حمایت از مطالبات امام موسی صدر به مجلس اعلا و رسانههای جمعی میرسد. ساکنان شهرک عدیسه در عریضه خود از امام صدر برای احقاق حق و رفع ستم از شیعیان حمایت کردهاند.
برخی ساکنان جنوب مقیم در سنالفیل در نامهای از امام صدر حمایت و التزام خود را به مواضع امام اعلام کردهاند.
از اهالی تبنین تلگرافی رسیده که در آن آمده است:«تبنین مواضع شما را تأیید میکند و در هرآنچه برای ما و برای جنوب پایدار انجام میدهید، در کنار شماست.»52 نفر این تلگراف را امضا کردهاند.
اهالی رمادید (از توابع صیدا) در تلگرافی از امام صدر حمایت کرده و امکاناتِ خود را در اختیار وی قرار دادهاند.ابراهیم برجی، بزرگ منطقه، 54
فرضیه مطرح کرد: اول، دولت فلسطینی به دست شخصیتهای ملی خارج از جنبش مقاومت تشکیل شود؛ دوم، جنبش مقاومت در گفتوگو و در تشکیل دولت مشارکت کند، که البته نتیجه آن جدایی و شکاف داخلی است؛ سوم، تمامی گروههای جنبش مقاومت، از طریق همکاری با شخصیتهای ملی در کرانه باختری و غزه، در تشکیل دولت شرکت کنند و در نهایت، انقلاب پایان یابد. همچنین، امام صدر گفت: «اسرائیل تصویر خاصی از آینده جنوب و لبنان دارد و میخواهد در میان اهالی جنوب ایجاد رعب و وحشت کند تا مجبور به هجرت شوند.» آنگاه ایشان راهحلی پیشنهاد کرد که آن را سهل ممتنع نامگذاری کرده است و بر این اصول استوار است: 1. آزادی برای همه؛ 2. اخلاص برای میهن؛ 3. کرامت و عدالت برای همگان و تأمین حقوق همه هموطنان بدون استثنا؛ 4. صیانت از انسان و تشکیل شورای اعلای فرهنگ. امام صدر در پایان سخنرانی خویش گفت: «ما لبنانی میخواهیم که پرچمدار و سردمدار باشد.»
الف. امام صدر از شیخ عبدالحمید الحر در بیمارستان دارالصحه (مرکز پزشکی بربیر) عیادت کرد و سلامتی وی را پس از کسالتی که بر وی عارض شده بود، تبریک گفت.
ب. مجله ماگازین چاپ بیروت گفتوگوی امام صدر را با مهی عریضه منتشر کرد. موضوع گفتوگو عبارت بود از وضعیت شیعیان در لبنان و فعالیتهای امام برای تحقق عدالت.
الف. امام صدر با پاتریارک مارونیها، مار پولس پطرس معوشی، در مقرّ پاتریارک در بکرکی دیدار و با وی در خصوص اوضاع کنونی و موضوعات روز گفتوگو کرد. امام اوضاع منطقه جنوب را و وضعیتی را که اهالی جنوب در آن زندگی میکنند و بیتوجهی دولتمردان به خواستههای آنان را برای وی توضیح داد و گفت که تجاوزات پیدرپی اسرائیل و بیتوجهی دولت، روحیه انتقامجویی از نظام را در مردم ایجاد میکند. معوشی به امام صدر گفت که اوضاع اهالی جنوب و وضعیت حساس آنان را درک میکند. همچنین، مصیبتی را که دامنگیر اهالی جنوب است، احساس میکند. وی تأکید کرد که به مسئولیت و وظایف خویش عمل خواهد کرد و خواستار توجه و عنایت به جنوب و حمایت از حقوق مردم جنوب و سلامتی آنان و ایجاد فضای صلح و آرامش برای آنان است. در این دیدار، امام مطالبات شیعیان و حقوق شیعیان را برشمرد و پاتریارک صریحاً آنها را تأیید کرد. امام ناهار مهمان پاتریارک بود.
ب. اهالی جنوب در چندین تلگراف از تلاشهای امام برای تحقق مطالبات شیعیان حمایت کردند. همچنین، تلگرافی به دست امام رسید که در آن پزشکان منطقه صور سخنان و اهانت بعضی از مزدوران را بر ضد مواضع امام صدر محکوم کرده
جنوب از لیطانی در معرض نابودی است، خصوصاً بعد از تصویب انتقال آب از لیطانی به بیروت و بیتوجهی به طرحها و تحقیقاتی که آبیاری بیروت را از رود بیروت یا رود ابراهیم امکانپذیر میکند. در این جلسه درباره طرحهای آبیاری در منطقه بقاع و طرح بزرگراه بیروت- صور و بیروت-بعلبک و موضوع تنباکو و وضعیت نامناسب تنباکوکاران گفتوگو شد. محور این مباحث تحقق عدالت میان همه هموطنان بود؛ هموطنان در همه مناطق نه فقط شیعیان. همچنین، در این جلسه سند خواستهها و مطالبات به تصویب رسید و اعلام آن به امام صدر محول شد. در صورتی که دولت بیتوجهی خود را به این مطالبات ادامه دهد، گامهای مناسب بعدی برداشته خواهد شد.
برخی نزدیکان امام صدر خبر دادند که فردا جلسهای میان امام صدر و سه نفر از وزیران شیعه، آقایان صبری حماده و کاظم خلیل و علی خلیل، برگزار خواهد شد. تشکیل این جلسه به دنبال پایان یافتن مهلت جدیدی است که این سه وزیر به دولت داده بودند که اگر مطالباتشان برآورده نشد، از مقام خود استعفا کنند. این مهلت ابتدا دو ماه بود و سپس، چهار ماه دیگر تمدید شد. اما هیچیک از خواستهها در آن مدت محقق نشد. این نزدیکان بعید دانستند که امام صدر بر استعفای این وزیران پافشاری کند و تأکید کردند که نیت این وزیران هماکنون ادامه گفتوگو با دولت و جلوگیری از بروز بحران است. وزیران نگراناند که روش منفی آنان باعث شود که رئیسجمهور مواضع شدیدتری اتخاذ کند. در این جلسه امام میخواهد از وزیران درباره نتایج تلاشهای آنان برای تحقق خواستههای شیعیان سؤال کند.
الف. شارل حلو، رئیسجمهور سابق، به همراه رئیس سندیکای وکلای دادگستری، وجدی ملاط، به دیدار امام صدر رفتند. همچنین، صبری حماده، رئیس سابق پارلمان، و وزیر علی خلیل با امام صدر دیدار و درباره حقوق شیعیان گفتوگو کردند.
ب. امام صدر سند حاوی مطالبات و خواستههای شیعیان را علنی کرد و گفت: «وضعیت کنونی لبنان، با آمال و آرزوهای هموطنان ناسازگار است. هموطنان نگران حال و آینده خود هستند و این وضعیت ریشه در محرومیت برخی فرقههای لبنان دارد.»
الف. امام صدر با شیخ محمد ابوشقرا، رهبر دروزیها، دیدار کرد. این دیدار در چارچوب سلسله دیدارهای امام صدر با رؤسای فِرَق در لبنان بود.
ب. امام صدر در خانه ادب و هنر تحت عنوان «انعکاس مراحل تازه مسئله فلسطین بر وضعیت لبنان» سخنرانی کرد. وی در بررسی این موضوع سه
در لبنان، عبدالقادر صحراوی، را به حضور پذیرفت.
الف. امام صدر با مفتی اهل سنت لبنان، شیخ حسن خالد، در منزل محمد قرهعلی، با حضور دکتر محمد خالد و آقای ریاض طه، رئیس سندیکای روزنامهنگاران، دیدار کرد.
ب. امام صدر روز دوشنبه عضو هیئت اجرایی جنبش فتح، ابوزعیم، را به حضور پذیرفت و با او به مدت دو ساعت و نیم درباره اوضاع کنونی کشور و بهطور خاص، درباره مسئله جنوب گفتوگو کرد.
روزنامه النهار از قول برخی نمایندگان جنوب در پارلمان نقل کرد که آقای کامل اسعد، رئیس پارلمان، معتقد است که با امام صدر اختلاف اساسی ندارد، بلکه مسئله تنها این است که آنان در پارهای موضوعات با یکدیگر اختلافنظر دارند. وی معتقد است که منشأ این اختلاف، پافشاری امام صدر بر این است که هم مرد دین باشد و هم مرد سیاست. اما اسعد میخواهد امام صدر فقط در محدوده امور دینی دخالت کند. به اعتقاد این نمایندگان، اگر اختلافنظری بین امام صدر و اسعد باشد، در سال آینده که دوره ششساله ریاست مجلس اعلای شیعیان سپری میشود و باید انتخابات برگزار شود، این اختلاف حل خواهد شد. رئیس پارلمان اعتقاد دارد که مصلحت شیعیان اقتضا میکند که ریاست مجلس اعلای شیعیان مادامالعمر نباشد و مصلحت این است که فرصت ریاست مجلس در اختیار همه کسانی قرار گیرد که توانایی آن را دارند، تا آنان شایستگی خویش را اثبات کنند.
الف. خاندان العبدالله در شهر خیام، اعلام کردند که عملکرد و گفتار و تصریحات امام صدر را درباره جنوب و حقوق اهالی آن را تماماً تأیید میکنند و همه امکانات خود را برای دفاع از حقوق شیعیان و اهالی جنوب با هر دین و مذهبی، در اختیار امام صدر قرار میدهند. همچنین، اهالی شهر صریفا تلاش بعضی از اهالی غازیه را برای ممانعت از ورود امام صدر به حسینیه شهر محکوم کردند. اهالی شهر شبعا نیز از امام صدر برای بازدید از شهرشان تشکر کردند. از طرف دیگر، شهردار نبیشیث، علی حسین شکر، و عدهای از اهالی، موضع امام صدر را تأیید کردند و خواستار احقاق حقوق شیعیان در مناصب و مشاغل دولتی شدند.
ب. هیئت اجرایی و هیئت شرعی مجلس اعلای شیعیان، جلسه مشترکی به ریاست امام صدر تشکیل دادند. در این جلسه، طرحهای توسعه عمرانی در مناطق جنوب، بقاع، جبیل و حومه بیروت بررسی شد. همچنین، مسئله دفاع از جنوب و بهبود وضعیت محرومان و موضوع فرقهای بودن کارمند نه شغل، بررسی شد. مجلس اعلا معتقد است که طرح آبیاری
پیوسته است، تصمیم گرفته که کامل اسعد را، که دشمن اصلی او به حساب میآید، خلع سلاح کند، زیرا او از این مسئله بر ضد امام صدر استفاده میکرد.
ب. امام صدر در گفتوگو با مجله الدیار گفت که دیگر مطمئن است که حل مسائل طبقات محروم و مناطق عقبمانده از طریق گفتوگو و طرح مطالبات و همکاری با دولت امکانپذیر نیست. وی گفت: «جنوب فرزندی بیمار است و مستحق رسیدگی و توجه است.» وی درباره روابطش با ایران گفت که سازمان اطلاعات ایران روابط وی را با حکومت تیره کرده است. در خاتمه امام صدر گفت: «در برابر بحرانی که اسرائیل به وجود آورده است، باید به اهمیت ارتباط عمیق میان منافع لبنان و منافع کشورهای عربی توجه کنیم.»
الف. روز گذشته امام صدر و عدهای از نمایندگان، ناهار را میهمان عبداللطیف الزین، نماینده مجلس، بودند و درباره اوضاع کشور تبادلنظر کردند. آقای عبداللطیف الزین سخن قبلی خود را تکرار کرد و گفت که کسانی که به امام صدر انتقاد و حمله کردهاند، از تحقق حتی یکی از خواستههای جنوب عاجز ماندهاند و از اینکه امام صدر برای تحقق این خواستهها و اعتلای سطح شیعیان به سطحی درخور تلاش میکند، خشمگین شدهاند. الزین درباره حمله بعضی سیاستمداران به امام صدر گفت: «همه میدانند که امام صدر، چه در گذشته چه در حال حاضر، مشکل شخصی با افراد یا رهبران سیاسی نداشته است. تلاشهای او در چارچوب اختیارات اوست. از جمله این اختیارات بنابر قانون مجلس اعلای شیعیان، تلاش برای احقاق حقوق شیعیان است.»
ب. روزنامه النهار فاش کرد که شهردار غازیه، محمد قاسم خلیفه، ظهر روز جمعه اول فوریه، قبل از رسیدن امام صدر به این شهر، اقدام به بستن حسینیه شهر کرده است. امام صدر که قصد داشت در این حسینیه به مناسبت روز عاشورا سخنرانی کند، با استاندار جنوب تماس گرفت و وی را از این امر آگاه و تأکید کرد که قصد دارد وارد غازیه شود و در حسینیه شهر سخنرانی کند. در پی آن، استاندار جنوب با شهردار غازیه تماس گرفت و گفت که این حق امام صدر است که در حسینیه شهر سخنرانی کند و هرکس مانع این کار شود، مورد پیگرد قانونی قرار میگیرد. خلیفه، شهردار غازیه، فوراً با امام تماس گرفت و از طرف اهالی شهر غازیه وی را دعوت کرد. همچنین، برنامهای برای جلوگیری از ورود امام صدر به شهر یاطر تنظیم شده بود. اما امام برای جلوگیری از ایجاد مشکل بین اهالی شهر، استاندار جنوب را مطلع ساخت و استاندار نیز گروهی از نیروی انتظامی را برای محفاظت از امام صدر و تسهیل وظیفه دینی وی اعزام کرد.
امام صدر، آقای امین حافظ و سفیر جدید مراکش