فِرَق مسیحی نیز مجالس مذهبی خاص خود را دارند که آنان را به یکدیگر نزدیک میکند و تا حدودی که من اطلاع دارم، هیچکدام از آنان در برابر چنین پرسشی قرار نگرفتهاند.
امیدوارم که مواضع مجلس اعلای شیعیان در آینده پاسخ عملی به این پرسش باشد.
آمار دقیقی از شمار شیعیان لبنان نداریم. اما یکسال پیش در پاسخ درخواستی از دانشگاه استراسبورگ، مقالهای آماده کردم و در آن به تحلیل وضعیت کنونی شیعیان در سوریه و لبنان پرداختم و آمارهای تقریبی را مبنا قرار دادم.
براساس این آمارها شمار شیعیان لبنانی ساکن داخل و مقیم خارج تقریباً به 645 هزار تن میرسد.اما درباره وضع اجتماعی شیعیان و برنامهریزی مجلس برای رسیدگی به وضع آنان، در پاسخ سؤال اول به بخشی از آن پاسخ گفتم و بهزودی، مجلس اعلای شیعیان در نخستین کارهایش جزوهای را منتشر خواهد کرد که در آن اطلاعات تفصیلی درباره وضعیت شیعیان خواهد آمد.
معتقدم در لابهلای آموزههای اسلامی، برخی قواعد کلی وجود دارد که وظیفه مجتهدان را در تحولبخشی به اجرای مفاهیم دینی و پاسخگویی دین به نیازهای زمانه تسهیل میکند. شک نیست که مفتوح بودن باب اجتهاد در نزد شیعه ادای این وظیفه را آسان میسازد.
طبیعی است که اجتهاد به معنای خارج ساختن اصول از چارچوب اساسی مقدسشان نیست و در نتیجه، مسئله اجتهاد از تشریع قوانین و تأسیس اصول متفاوت است و در آن صورت آموزههای تحولیافته بُعد قدسی و غیبی خود را حفظ خواهند کرد. در مراکز بزرگ علوم دینی، علمای بزرگی را مییابیم که آرای جدیدی را مطرح میکنند که با استقبال و اعجاب روبهرو میشود.
فرزندان آن و نیز در خدمت لبنان قرار گیرد. در چنین اوضاعی همکاری و تلاش مشترک بیشتر با دولت و دیگر فرقهها تسهیل خواهد شد.
آنچه گفتم خلاصهای از اسباب و عوامل تأسیس مجلس اعلای شیعیان است که نخبگانِ با اخلاص شیعیان را واداشت تا از پنج سال پیش خواهان تأسیس این مجلس شوند. البته، مرحله اخیر تلاشها از پنج سال پیش شروع شد و پیش از آن هم مراحل دیگری پیموده شده که از بیست سال هم فراتر میرود، ولی در آن مراحل فقط در حد درخواست بود و اقدام عملی صورت نگرفته بود.
طبعاً، طرح تأسیس مجلس به زمان کنونی مربوط نمیشود و پیش از این باید مراحلی طی میشد و بهطور اتفاقی در این زمان تحقق یافت. من تأسیس مجلس را در این مقطع به فالنیک میگیرم، چراکه لبنان و فرزندان این سرزمین در اوضاع کنونی برای بقا و توسعه و رهایی از دشمن خطرناک به هماهنگی نیروها و بسیج خدمات و تواناییها در زمینههای مختلف نیاز بیشتری دارند.
شک نیست که هر کار بزرگ و کوچکی با رویکردهای مختلفی مواجه میشود و چهبسا، این آرای مختلف کار را به کمال آن نزدیکتر و تحرک آن را بیشتر و اجرای آن را دقیقتر کند. موضع مخالفان این طرح نیز از این اصل کلی مستثنا نیست. آقایان علمایی که انتخابات را تحریم کردهاند، چند دستهاند. دستهای از آنان خواهان به تأخیر افتادن انتخابات به منظور زمینهسازی و مقدمهچینی برای دستیابی به اجماع بودهاند و زمانی که مطمئن شدند دستیابی به اجماع ممکن نیست، در جلسه حاضر شدند و رأی دادند. شمار این دسته دوازده تن است.
برخی از آقایان علما هم که در سن کهولت قرار دارند و اصلاً در مسیر مخالفت قرار نداشتهاند، هدفشان از امضای بیانیه تحریم، تلاشی شریف برای فراهمآوردن فضای مناسب برای تحقق این طرح بود و آنان هرگز با اصل طرح مخالفت نداشتهاند و حتی دو تن از این آقایان بهرغم مشکلات شدید جسمانی در مجمع عمومی حضور یافتند و رأی دادند.
خلاصه بگویم که بنابه آمارهای دقیق ما، شمار مخالفان از 26 عالم دینی فراتر نمیرود. با این حال، ما اعضای مجلس امیدواریم که کار ما سندی قاطع برای این برادران باشد و با سلامت نیت و درستی هدف و دقت رفتار در تحقق این آرزوی تاریخی شیعیان، به آنان اطمینان خاطر بخشیم.
گفته میشود که مجلس اعلای شیعیان برای انشعاب شیعیان از اهل سنت تأسیس شده است.
در ماده اول آن قانون به صراحت مجلس را متعلق به اهل سنت دانسته است. در طی چهارده سالی که از صدور آن قانون گذشتهاست، آن مجلس به اختیاراتش عمل کرده و هیچگونه تفرقه و انشعابی میان صفوف مسلمانان پدید نیامده و هیچ سؤالی نیز متوجه آن نبوده است.
مکان و تاریخ: بیروت
مناسبت: پس از تأسیس مجلس اعلای شیعیان و انتخاب امام موسی صدر به ریاست این مجلس، برخی صداها و پرسشهای مغرضانه درباره ضرورت تأسیس مجلس و چگونگی انتخاب امام صدر به ریاست آن طرحشد. این گفتوگو که با مجله الأسبوع العربی صورت گرفت، برای پاسخ به همین سؤالات است.
منبع: مجله الأسبوع العربی ،26/5/1969
متن
برای یافتن پاسخ این پرسشها و پرسشهای دیگر، چارهای جز دیدار با علامه سیدموسی صدر رئیس مجلس اعلای شیعیان نبود:
تصور میکنم علت تأسیس مجلس اعلای شیعیان، همان علتی است که تأسیس دیگر مجالس فرقههای لبنان را ایجاب کرده است که در حقیقت سبب ظهور هر تشکیلات دیگری در جهان است. حقیقت این است که شیعیان، نیروها و امکانات فراوان و عظیمی دارند که لبنان و فرزندان این فرقه فقط از بخش ناچیزی از آن بهرهمند بودهاند و این به سبب نبودِ سازمان و تشکیلات بوده است. همه میدانند که اکنون شیعیان فاقد هرگونه تشکیلات دینی یا اجتماعی و یا سیاسی هستند. این وضع به بروز مشکلی منجر شده که بدان اشاره کردم.
شیعیان بهرغم امکانات گستردهای که در زمینه انسانی و فرهنگی و اقتصادی دارند و نیز بهرغم تاریخ درخشانی که بنابه اطلاعات من بهطور نسبی در میان شیعیان کشورهای دیگر و غالب فِرَق دیگر لبنانی بینظیر است، به مشکلات دینی و اجتماعی و فرهنگی بزرگی مبتلا هستند.
برای مثال، میزان بیسوادی شیعیان در لبنان در مقایسه با دیگر فرقهها بیشتر است و شاید به حدود دو برابر میرسد. عده کودکان آواره شیعه بسیار است و بسیاری از روستاهای شیعهنشین مسجد و روحانی و مدرسه ندارند. در زمینه اجتماعی، این فرقه به لحاظ عادات قبیلهای و عقبماندگی مناطق مسکونی مشکلات بزرگی دارد.
مشکل هجوم به بیروت و حاشیهنشینی شیعیان در مناطق اطراف بیروت نیز مزید بر علت است. این همه، ایجاب میکند که این فرقه دوباره سازماندهی شود تا نیروهای فراوان پراکندهاش در خدمت
فرقهگرایی معانی مختلفی دارد. گاه به سیاست است و در بسیاری موارد، مقصود از فرقهگرایی اهتمام و توجه به امور فرقه است و کسانی هم از این تعریف، مفهوم تدین را برداشت میکنند. اما فرقهگرایی خطرناک، همان منفیبافی است و اینکه فرقه را مانعی در برابر همکاری و نه مبنایی برای همکاری قرار دهیم. اینگونه فرقهگرایی خطرناک است و علاج آن تربیت دینی درست و تلاش جدی نیکدلان در عین پرهیز از سازشکاری است. من معتقدم اگر ملت لبنان به طبیعت خود وانهاده شود، از پی فرقهگرایی منفی نخواهد رفت، بلکه همه شهروندان به همکاری صادقانه با یکدیگر تمایل خواهند داشت و این از اهدافی است که من برای تحقق آن تلاش میکنم.
سؤال آخر من که علامه سیدموسی صدر نتوانست به سبب تنگی وقت و ازدحام جمعیت تبریکگویندگان بیش از آن را پاسخ گوید، درباره علت حقیقی ضعف اعراب در برابر اسرائیل بود که ایشان به اختصار چنین پاسخ دادند:
علل فراوانی وجود دارد. این مشکل در کتابها و سخنرانیها مطرح شده است و دوست دارم در رأس این علل از ضعف ایمان یاد کنم. سال گذشته درباره این موضوع چندین سخنرانی داشتهام.
اختیارات دو هیئت شرعی و اجرایی و نیز اختیارات ریاست مجلس به صورت مجمل در قانون آمده است. اما آییننامه داخلی که این اختیارات را مشخص میکند، همانگونه که قانون بر آن تصریح دارد، بهزودی در جلسه اعضای دو هیئت تدوین خواهد شد. اولین جلسه مشترک اجرایی این دو هیئت، احتمالاً پنجشنبهشب آینده برگزار خواهد شد.
من اکنون نمیتوانم مهمترین گلایههای شیعیان را به دقت مشخص کنم. اما اذعان میکنم که مسائل مهم فراوانی از ابعاد دینی و فرهنگی و آموزشی و اجتماعی و غیر اینها وجود دارد که فرزندان این فرقه از آن رنج میبرند.
ما آمار درستی از شمار جمعیت شیعه نداریم. اما به کمک آمار گروه «ارفد» و با مراعات تطبیق آن بر مناطق، بهنظر میرسد که شمار شیعیان لبنانی به 645 هزار نفر میرسد. اما شمار شیعیان جهان بیش از 80 میلیون نفر است.
مهمترین دستاورد روشنفکران و تحصیلکردگان شیعه را در دو بُعد ملی و بینالمللی ـ بهخصوص عربی ـ چه میدانید؟ او ضمن ابراز اینکه پاسخ به سؤال در این فرصت کم بسیار سخت است گفت:
اگر مقصود شما نقش علمای دین و دستاوردهایشان است، میتوانید به کتابهای تفصیلی که درباره علمای جبلعامل و دستاوردهایشان نوشته شده و نیز به کتابهای تاریخی که در این زمینه تألیف شده، مراجعه کنید و اینجا مجال بحث مفصل درباره آن نیست. به اجمال باید بگویم که به اذعان بسیاری از کتابها، یکپنجم علمای شیعه جهان لبنانیاند و یکپنجم تألیفات شیعه در جهان تولید علمای شیعه لبنان است. این نسبت صدها هزار کتاب را شامل میشود. اما مشارکت ملی و فعالانه ایشان در حرکتهای آزادیبخش بر همگان آشکار است.
طبیعت جوان تمایل به تحرک و گسست از وضع موجود جامعه است و احساس نیاز به خودنمایی و آرمانها و پاکی درون او، عواملیاند که در بسیاری از مواقع او را به حرکت خشنی وامیدارد که ما آن را شورش مینامیم. اما اگر جامعه، وظیفه خانوادگی و اجتماعیاش را در برابر جوان ادا کند و از او در برابر عوامل ایجاد عقدهها حمایت کند، ازهاینهروحیه شورشی بهره خواهد برد. اما اگر در جامعهای، به تربیت خانوادگی بیاعتنایی شود و پدران و مادران و جامعه به سرگرمیهای خود مشغول باشند و در رفتار خود با جوانان دقت نکنند، این شورش با کینهتوزی همراه خواهد بود. شنیدم که در شورشهای ماه مه گذشته در فرانسه برخی جوانان تلاش کردند که بسیاری از آثار ارزشمند تمدن فرانسه را تخریب کنند و به بعضی آثار که نماد افتخار فرانسه است، بیحرمتی کنند. برای درمان این حالت باید به پیراستن آن روی آورد، زیرا اصل چنین حالتی بیماری و خطر بهشمار نمیآید.
موضوع: گفتوگوی مطبوعاتی ـ وضعیت شیعیان و برنامه امام صدر
مکان و تاریخ: دارالفتوای جعفری، 25/5/1969
مناسبت: نخستین گفتوگوی مطبوعاتی امام صدر پس از انتخاب به ریاست مجلس اعلای شیعیان
منبع: روزنامه الحیاة، 25/5/1969
متن
نبیلالحسینی نوشته است: مهابتی را بر جلسه حکمفرما میکند و از اولین دیدار، اعجاب گفتوگوکننده را برمیانگیزد، بیآنکه قامت بلندبالایش سبب این اعجابی باشد که احساس میکند. او از اندیشههایش درباره ایمان مطلقی سخن میگوید که از دو چشم زلالش پرتو میافکند.
اینها تنها واژگانی سادهاند که نمیتوانند بیانکننده شخصیت بزرگوار علامه سیدموسی صدر باشد؛ شخصیتی که وحدت علما و سیاستمداران شیعه را از راه اجماع بر ریاست خود بر نخستین مجلس شیعیان، تثبیت کرد.
در حلقه شمار فراوانی از تبریکگویندگان قرار گرفته که از دورترین مناطق جنوب آمدهاند تا وظیفهشان را برابر امیدشان انجام دهند که مژدهرسان خیر است. در چنین وضعی به پرسشهای من در نخستین گفتوگوی مطبوعاتیاش پس از انتخاب به ریاست مجلس ـ که اختصاص به الحیاة دارد ـ پاسخ گفت.
احساس مسئولیت بیشتر میکنم. اگرچه، در حقیقت، همگان مسئولیت دارند، زیرا حدیث شریف میگوید: «کلکم راع و کلکم مسؤول عن رعیتهِ» (همه شما نگاهبانید و همهتان مسئول رعیت خود هستید.)
من خطوط کلی را در سخنرانیام پس از ابلاغ تصمیم هیئتهای شرعی و اجرایی به صورت خلاصه بیان کردهام. اهداف اصلیام در سازماندهی و ایفای دقیقتر و بهتر نقشهای بایسته ملی و دینی و انسانیای خلاصه میشود که شیعیان در زمینههای مختلف برعهده دارند. شک نیست که این اهداف نیازمند مطالعه گسترده و برنامهریزی و تلاش پیگیر است. از خدا میخواهم تا با کمک شیعیان و دیگر فرزندان مخلص این میهن، توفیق تحقق این اهداف را بیابم.
من ادعا نمیکنم که همه مراحل اجرای قانون ساماندهی به امور شیعیان به بهترین وجه صورت گرفته است. هر طرحی سیر تدریجی به سوی کمال را میپیماید. اما من به فضای حاکم در روز انتخابات و جدیت همگانی و تمایل صادقانه به طرحی که اکثریتْ آن را پذیرفته بودند، افتخار میکنم. نقش هیئت تدارک و بهویژه، رئیس پارلمان که ریاست این هیئت را برعهده داشت، نقشی افتخارآمیز بود.
درباره اختیارات دو هیئت مجلس و آییننامه داخلی
دادید. در دل اهل تردید بذر موعظه کاشتید و محبت را در میان اهل اسلام پراکندید، چندانکه در خاکی شایسته سر برآورد و این خود گواه شکوهمندی دستاورد و ارزشمندی کِشته نیک شماست.
در مراسم آغاز دوره ریاستتان بر مجلس اعلای شیعیان، به تاریخ برادرانمان و از جمله رفقای جهادی که مسئولیت ملی و قومیشان را در هر زمان و مکان بر دوشکشیدهاند، اشارتی داشتهاید؛ شاید خواستهاید با این کار روح مسئولیت را در این مقطع زمانی و مکانی بیدار کنید، زیرا مبارزه هنوز به پایان نرسیده است.
کتائب لبنانی از رئیس اعلا و رهبرانشگرفته تا دستگاهها و افرادش ضمن ابراز احساسات و تبریک و تقدیر به حضرتعالی، احساس میکند امروز بازوانی توانا، آنان را برای بر دوشکشیدن کاخ بلند لبنان همراهی میکند.
موضوع: سرمقاله ـ امام موسی صدر مایه افتخار شیعیان
مکان و تاریخ: بیروت، 24/5/1969
مناسبت: پس از انتخاب امام موسی صدر به ریاست اعلای شیعیان، روزنامه العمل این سرمقاله را در ستون « من حصادالأیام» خطاب به سید موسی صدر منتشر کرد.
منبع: روزنامه العمل، 24/5/1969
متن
به: سیدموسی صدر
بر فرزندان فرقه ارجمند شیعه است که به نسب شما که به پیامبر بزرگوار اسلام میرسد، افتخار کنند. بر فرزندان این فرقه ناب است که شما را پیشوایی ببینند که نواده امام موسیبنجعفر، یکی از امامان دوازدهگانه شیعه، است. چراکه شما در دل و دیده لبنانیها از مرزهای جایگاه دینی خود فراتر رفتهاید؛ از رهبری درستکار و بزرگوار و باصلابت به شخصیتِ ملیِ استثنایی تبدیل شدهاید که فضیلت و صلاحیت را جایگاهی داده که پیش از آن نداشت.
ازهاینهروست که شما الگوی زندهای هستید از آنچه باید مردی روحانی در محراب خود و مرد دنیا در گستره جامعهاش باشد، زیرا شما نه در آن بُعد به تعصب خشک روی آوردید و نه در این بُعد به ابتذال.
شما در همه عرصهها با باطل مبارزه میکنید و در هرحال، تجسم طهارتید و از برچسبهای ریاکاری و غرضورزی و حب جاه چیزی به شما نمیچسبد.
شما در رأس مجلس اعلای شیعیان قرار گرفتهاید و شیعیان امام(ع) در کاروان شکوهمندتان همراهیتان میکنند و تمام لبنان بهرغم تواضع بسیار شما که بر آن پای میفشردید، از شما تقدیر کرد.
آنان که در شما ریاست فرقهای پاکدست در قبال دین و میهن دیدهاند، فقط به یک بُعد از رسالت همیشهتان نظر داشتهاند، زیرا واقعیت این است که شما تندیس آرمانهای این خانواده معنوی و روح عزت آنید.
فضای رسالت و مسئولیت شما، بر شما ایجاب کرده است تا در قبال پارهای امور که گاه مایه چندپارگی این میهن میشود، موضعی محتاطانه داشته باشید. اما با پیگیری مواضع و سخنان و رفتارهایتان، در این احتیاطِ شما شجاعتی همراه با حکمت ژرف مییابیم؛ چراکه شما در وضعی دشوار، نقش رادمردی را ایفا کردید که به عزت میهن و برادری انسانها با یکدیگر و ارتقای ادیان به سطحی بالاتر از آلودگیهای فرقهگرایی ایمان دارد.
ما دوست داشتیم از برشمردن امتیازات شما خودداری کنیم، اما این تنها مناسبتی است که در آن از شما سخن میگوییم تا هرکس که میخواهد بداند که مُشکی که از نَفَس پاک شما پراکنده میشود، به همه آفاق میرسد و هیچ دیوار ساختگی یا تدارکشدهای مانع گسترشآن نمیشود.
از فراز منبر سخن را به جایگاهی برگرداندید که دیرگاهی آن را از دست داده بود و به دلقکبازیها و کفزدنهای بیهوده محرکان غریزه و شهوت پایان
همه ما قلمداد شود. هرگونه انتقاد سازنده و هرگونه اختلاف نظر، درواقع، راهی است برای تکامل هدف و پویایی آن، و طریقی است برای کاهش اشتباهات. مجلس هم باید، ولو به صورت موقت، از پرداختن به مسائل خاص و منافع شخصی افراد چشم بپوشد و برنامهای عمومی طراحی کند و برای وظایف بزرگ و مهمی که بر دوش دارد، تلاش کند.
شکل طبیعـی مجلسـی که آقایـان علما و رهبـران سیاسـی و حقوقدانان در آن عضویت دارند، نویدبخش موفقیت آن است، اگرچه شاید از نظر قانون نواقصی هم داشته باشد. آقایان علما، طلایهدارانِ دعوت به خدا، دعوت به حق و دعوت به فراتر رفتن از منیتها و خودبینیها هستند و این دعوت، اساس و پایه مجلس نوپای ماست که راه را هموار و ادای وظایف را امکانپذیر میسازد.
آقایان سیاستمدار و حقوقدان هم جناح سیاسی و محتوای علمی مجلس را تشکیل میدهند. چنانچه هرکس به ادای مسئولیتش بپردازد، إنشاءالله به دست و بازوی قدرتمندی برای لبنان و جامعه عرب و اسلام و انسان در هر نقطه از جهان تبدیل میشویم و روزبهروز موفقتر میگردیم. از خداوند میخواهم در اموری که در آن خیر لبنان و عرب و اسلام نهفته است، شما را یاری دهد.
نیز این فرزندان مهاجر ما هستند که در چهارگوشه جهان نقش درخشان خود را در زمینه منافع ملی و دینی بهخوبی ایفا میکنند.
آنچه گفته شد برخی از رسالتهایی بود که بر دوش فرزندان شیعه قرار دارد و مجلس اعلای شیعیان به هماهنگ کردن و آماده نگهداشتن نیروهای آنان میپردازد و از هدر رفتن و کشمکش آنها جلوگیری میکند و درنتیجه، به آنان امکان میدهد که از وضعیت کنونی خود بیرون روند تا به وضعیت بهتری دست یابند؛ وضعیتی که نه آنان را ارضا میکند و نه هموطنانشان را.
همه آرزومندیـم که ایـن روز آغاز دورهای جدیـد در سرنوشت و آینده آنان باشد؛ دورهای که در آن اوضاع آنان بهبود یابد و بهگونهای فعال برای بهبود اوضاع کشورمان و حمایت از آن در برابر دشمن فریبکار به مشارکت با یکدیگر بپردازند. طبیعی است که این تلاش حتماً با استقبال و همکاری فِرَق دیگر و دستاندرکاران روبهرو خواهد شد و بهزودی ریشههای ظلمِ مزمنی که به آنان شده از میان خواهد رفت.
من مایلم گوشزد کنم که این مجلس مطلقاً در میان مسلمانان شکاف ایجاد نخواهد کرد، بلکه وحدت کامل از طریق گفتوگو و تفاهم و یکدلی، سادهتر صورت میگیرد و گفتوگو جز در میان نمایندگان واقعی امکانپذیر نیست و مجلس هم راه درست نمایندگی است. به امید آنکه این حقیقت بدون هیچ شک و تردیدی درک شود، با قلبی گشاده و آغوشی باز برای همکاری، این مطلب را اعلام میکنیم و آینده خود بهترین گواه ما خواهد بود.
تشکیل این مجلس ثمره بزرگ دیگری نیز در پی دارد و آن شناخت اوضاع واقعی شیعیان و تهیه آمارهای مورد نیاز است. معنی این موضوع فراهم آمدنِ امکان بیشتر برای پیکار با جهل و فقر و عقبماندگی و بیعدالتی اجتماعی است. ما هم با این امکانات وظایف خود را مخلصانه ادا و از دولت نیز مصرانه مطالبات خود را پیگیری خواهیم کرد. از سوی دیگر، میتوانیم از طریق همکاری و تبادل اطلاعات و تجربیات با همه فرقههای لبنان، در امر مبارزه با فساد و انحراف برنامهریزی کنیم تا بلکه با عنایت خداوند بتوانیم حد و حدودی برای فساد اخلاقی روزافزونی بگذاریم که سرنوشت لبنان و همه جهان را تهدید میکند.
اما نقش جغرافیایی شیعیان در این روزگار سخت روشنتر و بارزتر مینماید و نیاز به تشکیلات بیشتر معلوم میگردد؛ تشکیلاتی که ما را برای آمادگی جسمی و روانی مستعدتر میکند؛ تشکیلاتی که مطالبات ما را برای تقویت مناطق مرزی و برای بهبود اوضاع اجتماعی و اقتصادی و برای اجباری شدن خدمت سربازی تقویت میکند تا با همکاری مسئولان بتوانیم دین خود را در پاسداری از تمامیت ارضی وطنمان، از یکسو، و در همراهی و مشارکت صحیح با مقاومت مردم فلسطین بهمنظور آزادسازی اراضی اشغالی، از سوی دیگر، ادا کنیم.
این آرمانها به نظر من نتایج طبیعی تأسیس این مجلس است. اینها اهداف ماست نه رؤیاهایمان.اما ما به تلاش و کوشش و اخلاص و زمان نیاز داریم. امروز و در تأسیس مجلس اعلای شیعیان ما هیچچیزی در اختیار نداریم، نه دفتری برای آغاز کار مجلس و نه بودجهای. تنها چیزی که در اختیار ماست، عنایت خداوند و نیرو و توان شماست.
بنابراین، نیاز جدی ما اقتضا میکند که مجلس همه را بدون استثنا در خود بپذیرد و محور مشترک