گام به گام با امام موسی صدر جلد 7
لبنان هدف توطئه یعنی دستیابی به راهحل صلحآمیز برای بحران خاورمیانه را محقق کرده است؟
قضی? فلسطین بهطور کلی بحرانی بینالمللی است که طرفهای مختلفی در آن درگیرند و راهحل آن با معادلات قوا میان طرفهای مختلف متناسب خواهد بود. از?این?رو، شاهدیم که همواره در هر نبرد و درگیری، پیش از آغاز مذاکرات، هریک از طرفها تلاش میکند پیروزیها و موفقیتهایی به دست آورد، حتی اگر آن موفقیت، پرتاب ماهواره باشد؛ چنانکه پیش از آغاز مذاکرات مشهور اتحاد شوروی با ایالات متحده در اواخر دور? ریاستجمهوری جانسون، شوروی این کار را کرد.
با توجه به این اصل کلی، حل قضی? فلسطین به قوت یا ضعف اعراب بستگی دارد و شکی نیست که عامل اصلی قدرت اعراب، اتحاد و وحدت کلم? آنان است، همان عاملی که بنیانگذاران رژیم نژادپرست اسرائیل، آن هم در قلب جهان عرب از آن غافل نبودهاند. بنابراین، صلحآمیز بودن راهحل قضی? فلسطین یا تسلیم شدن طرفهای ذیربط در برابر آن راهحل، بیش از آنکه به کنفرانس ژنو و مانند آن ارتباط داشته باشد، به قدرت یا ضعف مذاکرهکنندگان بستگی دارد.
حافظ اسد، رئیسجمهور سوریه، در یکی از ملاقاتهایی که با وی داشتم، خبر داد که هنری کسینجر، وزیر امور خارج? آمریکا، از برگزاری اجلاس رباط (مراکش) نگران و مضطرب بوده و بهطور ناگهانی به دمشق سفر کرده تا از مواضع سوریه آگاه شود. کسینجر همچنین از توافق نداشتن اعراب در اجلاس رباط اظهار اطمینان کرده و معتقد بوده که وضعیت کشورهای عربی و بهویژه اردن، فلسطینیان را از حضور در مذاکرات و دستیابی به راهحل دور خواهد کرد و او لزومی نمیبیند که در اجرای طرح گامبهگام عجله کند. حافظ اسد در ادامه افزود: «دیدار با کسینجر پس از اجلاس رباط غیرمنتظره و عجیب بوده و کسینجر کاملاً ضعیف و متحیر به نظر میرسید.»
بنابراین، در دنیای امروز، معادلات سیاسی بر پای? احساسات و آرزوها یا حتی ارزشها و ویژگیهای شخصی و شعارها -که امکان حرکت رهبران و سیاستمداران را محدود میکند- مبتنی نیست. آنچه معادلات سیاسی را رقم میزند، عبارت است از قوانین و روابط ریاضی میان حوادث، مواضع و شرایط و صد البته منافع ملل و دولتها. در این معادلات، مهمترین اصل، سرعت عمل و جاگیری صحیح و به کارگیری متغیرهاست.
آیا پذیرش اسرائیل از سوی اعراب و پس از سی سال، راهحلی مبتنی بر تسلیم نبوده است؟
[امام با لبخند سر تکان میدهد و چنین پاسخ میدهد:]
نمیخواهم از استراتژی اعراب در برابر اسرائیل از زمان شکلگیری این رژیم دفاع کنم، امّا بر نکتهای مهم تأکید میکنم و آن این است که آنچه از شکلگیری و پیدایش این رژیم خطرناکتر است، استقرار یافتن و وارد شدن آن به بافت جغرافیایی و تاریخی منطقه است.
بنابراین، بخش مؤثر و اصلی مخالفت اعراب با اسرائیل همان همکاری نکردن با این رژیم و تحریم اقتصادی آن است که اجازه نمیدهد اسرائیل استقرار و ثبات پیدا کند و به بافت منطقه وارد شود، امّا غیر از این باید گفت که صرف مخالفت مطلق، نوعی رکود سیاسی خواهد بود.