پس از درگیری‌های متعدد و پس از آنکه جنوبیان مخالفت خود را با درگیری و نبرد با مقاومت فلسطین نشان دادند، حاکمیت دولت از جنوب رخت بربست.

در این زمان مهاجرت مردم از جنوب و دیگر مناطق محروم به سوی بیروت به اوج خود رسیده بود. فقدان حاکمیت دولت در جنوب از یک سو و مخالفت اهالی جنوب با ایستادگی در برابر مقاومت از سوی دیگر، مانند ابزاری برای تحریک مردم به کار گرفته شد و مسلح‌ شدن مردم و گروه‌ها شدت یافت، به گونه‌ای که تعداد سلاح‌هایی که در اختیار افراد قرار داشت در پایان سال 1974 به حدود یک میلیون قبضه رسیده بود.

جناب امام! شما از کسانی بودید که حمل سلاح را ترویج می‌کردید و عبارت «سلاح زینت مردان است» که شما آن را در بعلبک به کار بردید، همچنان در ذهن مردم نقش بسته است. در آن زمان شما در موضعی همچون موضع هیتلر بودید. امّا وقتی اوضاع بحرانی شد، ناگهان تغییر موضع دادید و روش گاندی در مقاومت مسالمت‌آمیز را در پیش گرفتید و با آن تحصن و اعتصاب غذای مشهور، شعار پرهیز از خشونت سردادید. آیا فکر نمی‌کنید که در هر دو حالت ‌-‌چه زمانی که حمل سلاح را لازم دانستید و چه آن زمان که از آن نهی کردید‌- مسئولیت هر دو بر عهد? شما بوده است؟

[با وجود چالش‌زا بودن سؤال و اتهامی که به امام روا داشته شده بود، ایشان آرامش خود را حفظ کرد و چنین پاسخ داد:]

البته، با کمال میل! امّا عبارت «سلاح زینت مردان است» از من نیست، بلکه پیامبر اسلام حضرت محمد‌ بن ‌عبدالله(ص) در تفسیر آی? «خُذُواْ زِینَتَکُمْ عِندَ کُلِّ مَسْجِدٍ.»[56]، سلاح را زینت مردان نامیده‌اند. امّا سلاح ابزاری است که برضد دشمن به کار گرفته می‌شود، نه بر ضد هم‌وطنان و دوستان و برادران. ما شاهد بودیم که نیروهای اسرائیلی وارد جنوب می‌شدند و مثلاً در روستای مجدل زون که شانزده کیلومتر با مرز فاصله دارد و حتی یک مبارز فلسطینی هم در آن نبود، مردم را می‌کشتند و به اسارت می‌گرفتند و می‌بردند و کسی نبود که از آنان دفاع کند. سال‌ها بود که بر ضرورت دفاع از جنوب تأکید می‌کردیم و در اعتصاب مشهور ماه می 1970، پایان ‌دادن به بی‌توجهی به جنوب و دفاع از آن را خواستار شدیم. امّا وقتی دولتمردان از وظایف خود در دفاع از جنوب سر باز زدند، دیگر درنگ را جایز ندیدیم و راضی نشدیم که بنشینیم تا دشمن سرزمینمان را اشغال کند و سپس برای بازپس‌گیری آن، گروه‌های مقاومت تشکیل دهیم. بهتر آن بود که پیش از اوج‌گرفتن تهدیدها، آماده باشیم و به سلاح مجهز شدیم و منظورم از عبارت «سلاح زینت مردان است» که در بعلبک بیان کردم، همین بود.

امّا به کارگیری سلاح در برابر هم‌وطنان و برادران، پذیرفتنی نیست و چنان‌که در تحصن و اعتصاب غذا گفتم، هر گلوله‌ای که به قاع یا دیرالاحمر یا شلیفا شلیک شود، گویی به خانه و منبر و محراب من شلیک شده است. من هرگز با خشونت موافق نیستم، امّا مدارا و مهربانی مطلق را هم نمی‌پذیرم، بلکه حق مطلق را قبول دارم و این مستلزم آن است که گاهی با خشونت و گاهی با مدارا رفتار کنیم و در این راه از رهبران دین، یعنی محمد(ص) و علی(ع) و حسین(ع) پیروی می‌کنم و از