مکان و تاریخ : بیروت - مجلس اعلای شیعیان در حازمیه

منبع : مجله الشرق، 4/1/1977

متن

به قلم فیصل المقهور

گفت‌وگو با امام موسی صدر، رئیس مجلس اعلای شیعیان، مهم و هیجان‏آور است؛ به‌ویژه در این اوضاع که کشور آسیب‏دیدگی‏های خود را ترمیم می‏کند و گرد و غبار جنگی ویرانگر را از خود می‏تکاند.

اهمیت این گفت‌وگو از آن روست که وی به مسائل حیاتی مختلف و تحولات مرحله بعد از جنگ می‏پردازد و وضعیت جنوب را و احتمال وخامت اوضاع و حل و فصل اختلافات را در پرتو طرح‏های بین‌المللی و غیر آن با ظرافت ترسیم می‏کند. او وضعیت کنونی را در یک جمله خلاصه می‏کند : بحران لبنان به‌تمامی به ماورای لیطانی کشیده شده است.

امام در سخنان خود وقوع درگیری داخلی را بعید می‏شمارد، مگر آنکه اسرائیل دخالت کند. او وضعیت صلح در خاورمیانه را در سال 1977 به کنفرانس ژنو ربط می‏دهد : «اگر کنفرانس موفقیت‏آمیز باشد، صلح را به ارمغان خواهد آورد و اگر با شکست روبه‌رو شود، جنگ را در پی خواهد داشت.»

آیا توطئه بین‌الملل در لبنان پایان یافته است؟ تلاش‏های جاری برای برپایی نشست سران مذاهب به کجا رسیده است؟ برای تضمین آینده لبنان و استحکام همزیستی میان فرقه‌ها -که از گران‌بهاترین سرمایه‏های لبنان است- چه باید کرد؟ نقشی که امام در طول حوادث اخیر ایفا کرده، چه بوده است؟ ...

امام صدر در گفت‌وگویی جامع به همه این پرسش‏ها پاسخ می‏گوید.

درمورد اوضاع جنوب، آیا از جزئیات تحولاتی که در جنوب می‏گذرد، اطلاع دارید؟

البته، به‌طور کوتاه باید بگویم بحران لبنان به‌تمامی به جنوب و به ماورای لیطانی کشیده شده است. علت این وضع این است که طرف‌های لبنانی نوزده ماه درگیر بودند و هنوز نیز نتوانسته‏اند به راه‌حلّی برسند. در نتیجه دولت‏های عربی و به‌ویژه سوریه مجبور شدند برای حل مشکل دخالت کنند. خود این طرف‌های لبنانی در لبنان فعالیت‌هایی دارند یا اینکه این فعالیت‌ها به اسم آن‌ها صورت می‌گیرد. اسلحه پی‌درپی با کشتی یا از راه مرزها به دو طرف درگیر می‏رسد و نگرانی‏هایی که آن‌ها برای آغاز درگیری بهانه می‏کردند، همچنان باقی است.

محنت وقتی دو چندان می‏شود که احساس کنیم جنوب یا سرزمین جنوبْ همه لبنان نیست و خطری که لبنان را تهدید می‏کند، داخلی است؛ در حالی که دشمن در جنوب بر در ایستاده و چشم طمع به آن دوخته است. در نتیجه خطر در جنوب به فاجعه‏ای می‏انجامد که فراتر از حد فاجعه‌ای انسانی است.

چند راه‌حل مطرح است. اساساً می‏دانیم که جنوب در دوره‏ای طولانی به جای لبنانیان و فلسطینیان همه مسئولیت‌ها را بر دوش کشیده