المقاصد الإسلامیه در صیدا با عنوان «جنوب در خط آتش» سخنرانی کرد. وی‌ در آغاز سخنرانی‌اش‌ توضیح داد که عمداً عنوان جنوب در خط‌ آتش و نه در خط رویارویی را انتخاب‌ کرده است،‌ زیرا جنوب حقیقتاً در میدان نبردی قطعی و حتمی با دشمن صهیونیستی قرار دارد. وی‌ گفت: «‌من‌ نظامی نیستم که ابعاد سیاسی قضیه را شرح دهم و مرد سیاسی هم نیستم که سیاست را راهنمایی و هدایت کنم،‌ اما در مقام روحانی قضیه را از زاویه دینی‌اش و یا به تعبیر بهتر، از زاویه انسانی‌اش بررسی می‌کنم. جنوب در خط‌ آتش قرار دارد و این امر نیازی به بحث و تحلیل ندارد، زیرا موضوع مانند روز روشن است. کسانی هم که از ماهیت تکوین دولت صهیونیستی اطلاع دارند، این امر را درک می‌کنند.»

امام صدر افزود: «دولت اسرائیل دولتی استثنایی در جهان است که هیچ نظیری ندارد. مرزهای اسرائیل کجاست؟ در محافل بین‌المللی چیزی وجود ندارد که مرزهای اسرائیل را به‌طور دقیق مشخص‌ کرده‌ باشد، زیرا دولت اسرائیل دولتی توسعه‌طلب است و هر فرصتی را برای اشغال کردن اراضی دیگران و توسعه مرزهای خویش غنیمت می‌شمارد.»

وی در ادامه گفت: «آنان به هر چیزی متوسل می‌شوند که مردم را با انحلال اخلاق و اشاعه فساد و تحریف اصول دینی تباه‌ کنند و به اهداف خود دست یابند. تجاوز به جنوب لبنان به دو علتْ قطعی و حتمی است. نخست به علت عامل جغرافیایی، زیرا جنوب به لحاظ استراتژیک منطقه مهمی است، و دوم به علت وجود آب‌های فراوان، زیرا اسرائیل بر این باور است که اشغال جنوب‌ لبنان برای وی آسان‌تر از تکمیل پروژه آب‌رسانی منطقه نقب است. این امر تأکید می‌کند که جنوب در خط آتش قرار دارد و از این بدتر آن است که در دست فرزندان جنوب، هیچ ابزار دفاعی و هیچ عامل اقتصادی‌ای وجود ندارد که در این بحران کمکشان باشد. ما که نمی‌توانیم عواطف اسرائیلی‌ها را جلب کنیم. ما وارد دوره دشوار و سیاهی شده‌ایم. از اینه‌رو، من با اخلاص تمام به شما می‌گویم که امکان پرهیز از جنگ در این دوره‌ای که در پیش است، امری‌ بسیار دشوار است. آیا ما آمادگی رویارویی را داریم؟ وظیفه جوانان در این دوره چیست آیا تسلیم شدن است؟ آیا تسلیم شدن سلامت ما را تضمین می‌کند؟ هرگز، زیرا اسرائیلی‌ها بسیاری از غیرنظامیان‌ را در کرانه غربی و دیر یاسین و غزه به برای ایجاد رعب و ترس کشته‌اند. آیا راهی که برای ما باقی‌مانده، مهاجرت جمعی مردم است؟ مهاجرت‌ مردم مشکل را پیچیده‌تر می‌کند، ولی آن را حل نمی‌کند. زیان‌ کشته‌شدن مردم‌ بسیار کمتر از زیان مهاجرت جمعی است، زیرا مهاجرت مردم استعمار را تثبیت می‌کند. بنابراین، ما باید مقاومت کنیم که مقاومت بهترین راه‌حل است.»

امام صدر افزود: «ای‌ اهالی جنوب، وظیفه ما این است که پیش از آنکه گرفتاری به ما روی آورد، آمادگی خود را حفظ کنیم. تجربه فلسطین در برابر ماست. فلسطینی‌ها از سرزمین‌ خود خارج شدند و منتظر بازگشت ماندند، ولی نور امید بازگشت به آنان‌ رو نکرد، مگر آن‌گاه‌ که دست به سلاح بردند و آموزش نظامی دیدند و پایگاه‌های نظامی برپا کردند و با دشمن‌ صهیونیستی در هر جا که او را یافتند، نبرد کردند. پس از آن بود که به محافل بین‌المللی راه یافتند و مسئله‌شان وارد وجدان جهانی شد.»

امام‌ صدر در ادامه گفت: «چرا از همین‌ امروز آماده نشویم؟ این سخن به معنای آن نیست که همه وظیفه بر دوش ملت است، بلکه دولت‌ نیز ملزم‌ است

حمایت از جنبش فتح که در هتل بریستول برگزار شد، حضور یافت. در این ضیافت شیخ حسن خالد و عدنان الحکیم و عبدالمجید الزین، نمایندگان پارلمان، و عبدالفتاح یاسین‌، سفیر عراق، نیز حضور داشتند.

30/11/1969

[الجدید]

امام‌ موسی صدر در مدرسه مار سنت عبدالله القطین در کسروان‌ سخنرانی پرباری با عنوان «وجود خدا» ایراد کرد. این سخنرانی از سلسله سخنرانی‌هایی است که باشگاه المواهب برگزار می‌کند. سخنرانی امام مورد استقبال و تحسین فراوان اهالی منطقه قرار گرفت‌ و البته،‌این‌ جای شگفتی نیست، زیرا امام صدر از زمانی که به ریاست مجلس اعلای شیعیان برگزیده شد، نشان داده است که به صورت برابر به همه فرقه‌های لبنانی تعلق دارد. در پایان سخنرانی، اُسقف اعظم حوزه کلیسا، شکرالله حرب، از امام صدر به سبب این سخنرانی ارزشمند سپاسگزاری کرد.

3/12/1969

[سند شماره 03-12-69]

امام‌ موسی صدر در نامه‌ای به نمایندگان پارلمان لبنان، درخواست اهالی جنوب‌ را که به تعبیر وی «خواسته‌های همه لبنانیان آگاه» است، به اطلاع آنان‌ رساند. امام در نامه اشاره کرد که وقتی اهالی جنوب در برابر آتش ایستاده‌اند، مشکل جنوب تنها با همراهی عاطفی و ابراز احساسات و اتخاذ پاره‌ای مواضع جزئی حل نمی‌شود. امام صدر از نمایندگان خواست که به معنی‌ واقعی کلمه و با همه نیروهایشان با مردم‌ جنوب همراهی‌ کنند و مواضعشان را بر این اساس‌ تنظیم کنند و از راه پیش‌بینی بودجه و تصویب آن و فراهم‌سازی‌ طرح‌ها و ابزارهای‌ متنوع که جنوب را دژی نفوذناپذیر در برابر طمع‌ورزی‌ها و تجاوزگری‌های دشمن‌ قرار می‌دهد، جنوب‌ را یاری کنند.

4/12/1969

[الصیاد]

الف: شهرداری زحله معلّقه به افتخار امام‌ صدر ضیافت افطاری در رستوران عُرابی ترتیب داد که در آن استاندار، جورج ساروفیم، نیز حضور داشت.

4/12/1969

[سند شماره 04-12-69]

ب: امام موسی صدر در سخنرانی‌ای با عنوان «نقش دانشجویان در ساختن آینده یا سرنوشت» که در دانشکده حقوق دانشگاه لبنان برگزار شد، به بررسی ویژگی‌های جوانان و دانشجویان پرداخت و آنان را به ساختن جامعه آینده فراخواند و در گام اول به آنان سفارش کرد که مناسبات موجود به‌ویژه تقسیم‌بندی خود به راست و چپ‌ را برنتابند.

5/12/1969

[سند شماره 05-12-69]

امام صدر به دعوت «میزگرد دوشنبه‌‌ها» درباره فرقه‌گرایی و گروه‌گرایی سخنرانی کرد. وی‌ گفت: «اگر تعدد فرقه‌ها باعث انزوا یا ضعف باشد، خطر آن بی‌شک متوجه وطن خواهد شد» و افزود: «ما فقط نگران لبنان نیستیم بلکه بسیار بسیار نگران آنیم.»

6/12/1969

[الحیاة]

امام صدر پریروز، پنجشنبه، به دعوت مجتمع آموزشی

19/11/1969

[الحیاة]

امام‌ موسی صدر پریروز در ضیافت افطار مؤ‌سسه خدمات اجتماعی اوزاعی‌ که در هتل بریستول برگزار شد، حضور یافت و دیروز مهمان ضیافت افطار نخست‌وزیر، رشید کرامی، بود که در آن مفتی شیخ حسن خالد و صبری حماده، رئیس پارلمان، و محمد صفی‌الدین و ناظم‌ قادری و ابراهیم صبری، سفیر مصر، نیز حضور داشتند. در این ضیافت حاضران درباره راه‌های تحکیم و توسعه همکاری‌های مفتی حسن خالد و امام صدر برای‌ تأمین خیر و صلاح مسلمانان لبنان گفت‌وگو کردند.

20/11/1969

[سند شماره 20-11-69]

امام‌ صدر در کنفرانسی مطبوعاتی‌ که در مجلس اعلای شیعیان برگزار شد، درباره اوضاع جنوب و خطرهایی که آن‌ را تهدید می‌کند، سخن گفت. وی‌ حمایت مطلق‌ مجلس‌ را از عملیات‌ چریکی اعلام‌کرد و حفاظت از جنوب را مسئولیت مشترک لبنانی و عربی دانست.

22/11/1969

[سند شماره 22-11-69]

امام‌ صدر در مجلس جشن باشگاه جوانان زحله در سینما آمپایر به مناسبت سالروز استقلال سخنرانی کرد. در این سخنرانی که به مدت یک ساعت به طول انجامید، امام صدر به شرح مفهوم استقلال و ضرورت استقلال هر انسان و ابعاد و معانی استقلال از حیث سیاسی و مدنی و نظامی و اقتصادی و فکری سخن گفت و استقلال فکری‌ را بزرگ‌ترین معجزه‌ای دانست‌که شرق باید در پرتو دستاوردهای صحیح جهان و نه‌ دستاوردهای‌ وارداتی، آن را تحقق بخشد. امام صدر در پایان سخنانش، اهالی زحله را به دیدار اهالی جنوب و برقراری روابط صمیمانه با آنان‌ دعوت‌ کرد تا اهالی جنوب احساس نکنند در کارزار تنها مانده‌اند.

24/11/1969

[الحیاة]

امام‌ صدر در کاخ ریاست‌جمهوری با رئیس‌جمهور، شارل حلو، دیدار کرد و بیست‌وششمین سالگرد استقلال لبنان را به ایشان تبریک گفت.

25/11/1969

[سند شماره 25-11-69]

امام صدر در سخنرانی‌اش با عنوان «آیا برای آینده لبنان احساس نگرانی می‌کنیم؟» که به مناسبت سالروز استقلال در هتل کارلتون برگزار شد، پس از تبیین خطر برپایی دولت اسرائیل و استعمار و کمونیسم، بر وجود خطری فجیع‌تر به نام خطر داخلی تأکید کرد که در فرقه‌گرایی و گروه‌گرایی‌ و ذهنیتی‌ که برخی دارند، تجسم‌ می‌یابد. وی تأکید کرد که انقلاب‌های کشورهای عربی هیچ خطری‌ برای مسیحیان ندارد. وی در پایان یادآور شد که ذهنیت‌ها در دولت و ملت لبنان باید متحول شوند، وگرنه لبنان در حال احتضار خواهد بود و ما برای لبنان بسیار نگران هستیم.

29/11/1969

[الحیاة]

پریروز پنجشنبه امام صدر در ضیافت افطار کمیته مالی

لبنانی‌ها باید احساس مسئولیت کنند.»

مجلس اعلا، همچنین، تصویب کرد که همه نمایندگان شیعه در پارلمان موظفند هر دولتی را که بر سر کار می‌آید، ملزم کنند که برای تحقق این اصول چهارگانه متعهد شود.

14/11/1969

[الحیاة]

کمیته پیگیریِ مأمور از سوی نشست سران اسلامی و مسیحی به ریاست امام صدر به روستاهای‌ مرزی‌ سرکشی کرد و از اوضاع منطقه و خواسته‌ها و نیازهای مردم مطلع‌شد تا این اوضاع را به مسئولان منتقل کند. در روستای مجدل‌ سلم امام صدر در سخنانی برای هم‌وطنان چنین گفت: «اعضای این کمیته که اکنون در میان‌ شما هستند، نمایندگان همه فِرَق اسلامی و مسیحی لبنان‌اند. این کمیته قدرت دینی پر برکتی در این کشور است؛ قدرتی که از محصور ماندن در مساجد و کلیساها و منحصر کردن نیروهای خود به عبادت صرف ابا دارد؛ قدرتی که کوشید از محیط‌ خود به در آید و به خیابان‌ و به میان‌ مردم‌ برود و از جنوب دیدن کند. این برادران دیدند که وطن در خطر است و مردم پراکنده‌اند و کشور گرفتار بحران است. در این ایام‌ که احساس کردند لبنان تهدید شده، برای ادای رسالت ملی و مشارکت در پیکار آزادی فلسطین، پا به میدان نهادند و برای نخستین بار چنین‌ کمیته‌ای را تأسیس کردند که نماینده همه فرقه‌هاست و اعضایش از راه‌های دور برای دیدار از این منطقه آمده‌اند که مدتی است شاهد مصیبت درگیری‌هاست. آمده‌اند تا به شما بگویند که در این عرصه تنها نیستید.»

امام صدر افزود: «برخی از حضرات کشیش‌ها پیشنهاد کردند که این کمیته به دولت پیشنهاد دهد بیست درصد از بودجه کشور به جنوب‌ اختصاص یابد. حال که لبنان تعهدات ملی دارد و وظیفه دفاع از سرزمین در درجه‌ نخست بر دوش جنوب‌ سنگینی‌ می‌کند و حال که لبنان متعهد به حمایت از مقاومت فلسطین است که آن را مقدس می‌شمرد و این امر نیز بر گردن‌ جنوب می‌افتاد، درست نیست که بارهای سنگین تنها بر گردن فرزندان جنوب سنگینی‌ کند، زیرا اقتصادشان تعطیل و اوضاع معیشتی‌شان‌ ناگوار و موجودیتشان در خطر است. ازهاینهرو، این کمیته به میان شما آمده‌ تا به نمایندگی از همه لبنان به شما بگوید که ما با شماییم و با احساسات و اموال و نیروهایمان با شما شریکیم. به‌زودی به مسئولان فشار خواهیم آورد تا نیازهای دفاعی و استحکاماتی و تسلیحاتی‌ شما را تأمین کنند. اهالی جنوب با قدرت و رضایت تمام‌ به مسئولیت‌های ملی و عربی و عمومی‌شان پایبندند، به شرط اینکه لبنان وجود آنان را احساس کند و به آنان‌ کمک کند و آنان را نادیده نگیرد و به حال خود رها نکند و به آنان بی‌اعتنا نباشد. حتی اگر این شرط محقق نشد، باز هم کشور کشور شماست و زمین زمینِ شما و وطن وطنِ شما و شما هم مقاومید.»

امام‌ صدر در ادامه افزود: «تا دیروز، بحران و بحث بر سر مقاومت فلسطینی بود و لبنانی‌ها به حمایت از این مقاومت پایبند شدند. بنابراین‌، همه لبنانی‌ها باید با مردم جنوب در این مسئله مقدس مشارکت کنند.» امام‌ صدر سخنرانی‌اش را چنین به پایان برد: «وظیفه این کمیته تلاش برای‌ افزایش ط‌رح‌های توسعه و بهبود وضع عمومی و تأمین امنیت و دادن آموزش‌های نظامی لازم به اهالی برای مقاومت در برابر دشمن ستمگر است.»

با هدف دستیابی به راه‌حل تعریف شد.

2/11/1969

[سند شماره 02-11-69]

پس از درگیری‌های‌ خونین میان ارتش لبنان و نیروهای فلسطینی، به‌ویژه در محورهای راشیا، گفت‌وگوهایی میان دو طرف با اِشراف و هدایت جمال‌ عبدالناصر، رئیس‌جمهور مصر، در قاهره برگزار شد. این گفت‌وگوها به امضای توافقنامه‌ای‌ به نام توافقنامه قاهره منجر شد. در این توافقنامه به نیروهای مسلح‌ فلسطین‌ اجازه عبور و مرور و حضور در اراضی لبنان، به‌ویژه در منطقه عرقوب‌، داده شده است.

7/11/1969

[الحیاة]

گروهی از اهالی بخش عیترون که از این منطقه کوچ داده‌ شده‌اند با امام صدر دیدار کردند و از ایشان خواستند که نزد مقامات مسئول وساطت کند همچنان‌ در منازل موقت‌ خود در منطقه مکلس‌ اقامت داشته باشند. اما امام‌ تقاضای‌ وساطت را رد کرد و از همه اهالی جنوب‌ که از دیار خود مهاجرت‌ کرده‌اند، خواست که در این اوضاع به دیار خود بازگردند.

8/11/1969

[سند شماره 08-11-69]

امام موسی صدر مقدمه‌ای بر کتاب الإسلام بین الأمس و الیوم تألیف پدر روحانی یوسف کرم نوشت.

11/11/1969

[سند شماره 11-11-69]

امام صدر به مناسبت حلول ماه مبارک رمضان، خطاب به مردم لبنان پیامی صادر کرد. او در این پیام آورده‌است: «شما به‌روشنی و با قاطعیت بار دیگر عزم خود را بر ورود به عرصه مبارزه برای حفظ کرامت و حراست از وطن ارزشمندتان و مشارکت در آزادسازی اراضی مقدس نشان داده‌اید.» وی‌ در این پیام‌ یادآور شد که ماه رمضان فرصتی ارزشمند برای انتقال جامعه ما از حالت سستی به حالت جدیت‌ و آمادگی است. این ماه فرصت نادری برای‌ تحقق مشارکت‌ حقیقی و همدلی همه فرزندان این میهن با فرزندان جنوب است که در خط‌ مقدم‌ نبرد ایستاده‌اند.

12/11/1969

[أیام جنوبیة]

مجلس اعلای شیعیان برای بررسی گزارش نتایج تلاش‌های کمیته پیگیری مشترک فِرَق، تشکیل جلسه داد. امام صدر توضیح داد که کنفرانس فِرَق چهار اصل را مقرر داشته است‌که عبارت‌اند از:

1. موافقت با عملیات‌ چریکی و هماهنگی با مقامات لبنانی، برای کمک به آن؛

2. استحکام‌بخشی به وضع دفاعی روستاهای مرزی و آماده‌سازی نظامی و معنوی و مادی آنان؛

3. حراست از وحدت‌ ملی؛

4. تنظیم همه فعالیت‌ها در چارچوب مواد قانون اساسی لبنان؛

ایشان افزودند که براساس‌ تصمیم این کنفرانس، عهده‌دار ابلاغ این مصوبات به مسئولان شده است.

ایشان در پایان چنین گفتند: «باید آماده اقدامات انتقام‌جویانه دشمن باشند که در درجه‌ نخست معطوف به منطقه جنوب‌ خواهد بود. بنابراین، همه

که آنچه اکنون در لبنان می‌گذرد نه به صلاح کشورهای عرب است و نه به صلاح‌ مسئله فلسطین؛

4. درخواست اکید از رئیس‌جمهور برای تشکیل دولت وحدت ملی که به حوادث اخیر رسیدگی کند و پیش‌از آن‌که زمام امور رها و هرج و مرج حاکم شود، به سرعت این درگیری‌ها را متوقف کند.

24 و 26/10/1969

[الحیاة ـ الأهرام]

جلسه‌ای با حضور مفتی، شیخ حسن خالد، و امام صدر و شیخ محمد ابوشقرا و شماری از رؤسای پارلمان و نخست‌وزیران سابق مانند صبری حماده و عادل عسیران و حسین‌ العوینی و عبدالله الیافی‌ در دارالفتوای جعفری برگزار شد. در این جلسه مقرر شد که در دیداری با رئیس‌جمهور، شارل‌ حلو، به‌طور جدی از وی خواسته‌ شود تا زمینه را برای توقف‌ اقدامات بر ضد چریک‌ها و تلاش برای پیدا کردن راه‌حل‌های‌ ریشه‌ای آن فراهم آورد. براساس تصمیم این جلسه، کمیته‌ای به ریاست امام موسی صدر و با عضویت حماده و عسیران و الیافی‌ و العوینی تشکیل شد. این کمیته در 24/10/1969 با رئیس‌جمهور ملاقات کرد. پس از این ملاقات بیانیه‌ای منتشر کرد که در آن آمده است: «این کمیته تصمیمات گرفته‌شده در جلسه عصر پنجشنبه 23/10/1969 به ریاست شیخ حسن خالد را به استحضار رئیس‌جمهور رساند. رئیس‌جمهور با درخواست این کمیته صمیمانه همراهی کرد که این همراهی با کمک تلاش‌های کشورهای عرب، زمینه را برای حل بحران کنونی فراهم خواهد ساخت. این کمیته جزئیات و نتایج به دست آمده را در جلسه مجمع عمومی در مجلس درزی‌ها که در ساعت چهار بعدازظهر 25/10/1969 برگزار می‌شود، شرح خواهد داد. این کمیته تأکید می‌کند که هوشیاری و پیگیری خود را ادامه می‌دهد و بر ادای مسئولیت ملی بزرگی که در برابر افکار عمومی بر دوش دارد، تأکیدی تام دارد.»

پس از آن اعضای شورا در منزل شیخ ابوشقرا تشکیل جلسه داد. در این جلسه امام‌ صدر نتایج دیدار با رئیس‌جمهور را بیان‌کرد و توضیح داد که بحث با رئیس‌جمهور بر چهار نکته‌ متمرکز بوده است: توقف اقدامات نظامی بر ضد چریک‌ها؛ مجاز بودن عملیات چریکی؛ افزایش قدرت دفاعی و اجرای درست مواد قانون اساسی.

امام‌ صدر اعلام کرد که رئیس‌جمهور با این‌خواسته‌ها موافقت‌ کرده است و برخی از این خواسته‌ها اجرا شد و یا به‌زودی اجرا خواهد شد و برخی دیگر نیز در آینده عملی‌ خواهد شد و جزئیات آن در دولت آینده مطرح‌ خواهد شد.

28/10/1969

[الحیاة]

کمیته‌ای‌ که از سوی جلسه رهبران فِرَق مسیحی و اسلامی روز یکشنبه در دارالفتوای جعفری مأمور پیگیری شده است، همان روز جلسه‌ای در مقر مسیحیان روم ارتدکس برگزار کرد.

اعضای شرکت‌کننده در این جلسه عبارت‌اند از: امام صدر و کشیش گریگوری حداد و شیخ حلیم‌ تقی‌الدین و شیخ طه الصابونجی و کشیش أفرام جَرجور و شیخ مختار الجندی و کشیش ایلیا الصلیبی و کشیش‌ یوسف الخوری‌ و شیخ محمود فرحات. این کمیته به بررسی ‌اوضاع پرداخت و الگوی توسعه روابط و برقراری گفت‌وگوی دائم‌ میان همه فرقه‌ها

اهل سنت،‌ در پاسخ به نامه امام‌ صدر درباره‌ وحدت مواضع و تلاش‌ها و اعیاد مسلمانان در لبنان بودند. متن نامه‌ وی چنین‌ است:

بسم‌الله الرحمن الرحیم‌

حضرت موسی صدر، رئیس محترم مجلس اعلای شیعیان،

‌السلام علیکم و رحمة‌الله و برکاته

پس‌ از سلام، در تاریخ 6‌/10/1969 با کمال اهتمام‌ و تقدیر، نامه مورخ 1‌/10/1969 حضرت‌عالی را درباره دعوت به یک‌پارچگی مواضع و تلاش‌ها و وحدت اعیاد همه مسلمانان لبنان دریافت کردم. این نامه نشان می‌دهد امیدی که ما پس از انتخاب‌ شما به مجلس گرامی‌تان بسته بودیم، تحقق‌یافته است؛ به‌گونه‌ای‌ که همراهی شما با سوابق فعالیت اسلامی و ملی یک‌پارچه ما در همه میدان‌ها و مناسبت‌ها در نامه پرمهر شما آشکار شده است. با این حال ایجاد نهادی رسمی مانند مجلس محترم شما عاملی مهم در تثبیت این کار خیرخواهانه بر پایه‌های تشکلی یک‌پارچه با مجلس شرعی اهل سنت خواهد بود.

از خدای سبحان می‌خواهیم همگی را در آنچه خرسندی‌اش در آن است، موفق بدارد. والسلام علیکم و رحمة‌الله و برکاته‌

مفتی جمهوری لبنان

حسن خالد

شماره 1084/69

تاریخ نگارش7 شعبان 1389‌ ه.ق

برابر با 18 اکتبر 1969 م

23/10/1969

[الحیاة]

الف: مجلس اعلای شیعیان به ریاست امام‌ صدر تشکیل جلسه داد. در این جلسه‌ درباره حوادث خونبار میان ارتش لبنان و چریک‌های فلسطینی بحث شد و بیانیه‌ای صادر شد که در آن آمده است: «در واکنش به حوادث خطرناکی‌که اتفاق افتاد، این هیئت دستور جلسه خود را متوقف ساخت و با اندوهی عمیق‌ و اهتمامی درخورِ این امر خطیر به بحث درباره آن پرداخت‌ و، از آن رو که برخی از اعضا در این جلسه حضور نداشتند، مقرر شد تا این جلسات ادامه یابد و این حوادث و تحولات آن‌ همچنان تحت‌نظر قرار گیرد و با دیگر گروه‌ها و هیئت‌های ملی درباره این قضیه تماس برقرار شود و از همه اعضای مجلس برای شرکت‌ در جلسه ساعت شش عصر امروز دعوت شود.»

23/10/1969

[أیام جنوبیة]

ب: مجلس اعلای شیعیان در جلسه مورخ 23‌/10/1969 بحث درباره مسئله چریک‌های فلسطینی و رخدادهای کنونی را پی‌گرفت. امام صدر پاسخ‌ مفتی، شیخ حسن خالد، را درباره جلسه مشترک به اطلاع اعضا رساند و از مجلس خواست که درباره‌ این موضوع تصمیمی اتخاذ کند. پس از بحث و گفت‌وگو مجلس اعلا چنین‌ مقرر داشت:

1. مقدس شمردن عملیات چریکی فلسطینی‌ها و حمایت از آن و کمک به آن؛

2. درخواست جدی از نیروهای امنیتی لبنان و گروه‌های چریکی فلسطینی برای‌ توقف برخوردها و برطرف کردن سوءتفاهم‌ها با گفت‌وگو و شور و مشورت؛

3. درخواست از کشورهای دوست‌ عرب برای درک وضعیت خاص لبنان و اطلاع دادن به این کشورها

در سایه ایمان و محبت صفوف خود را یک‌پارچه کنند، چراکه قطره‌های کوچک آب اگر جمع شوند، سیل ویرانگری به راه می‌اندازد که دژهای مبتنی بر بطلان و طغیان دشمن را ویران خواهد کرد.

15/10/1969

[آرشیو مجلس اعلای شیعیان]

ب: مجلس اعلای شیعیان دو قطعه زمین به شماره‌های 1478 و 1359 را در حازمیه که بر روی آن ساختمان مجلس اعلای شیعیان بنا شده است، خریداری کرد و در تاریخ 26‌/12/1969 وقف شیعیان‌ لبنان کرد.

17/10/1969

[الحیاة]

الف: امام‌ صدر به همراه شماری از علما و اعضای مجلس اعلای شیعیان، از دفتر سازمان‌ آزادی‌بخش فلسطین در بیروت بازدید و حادثه جنایتکارانه حمله به این مرکز را محکوم کرد. مدیر این دفتر، شفیق‌‌الحوت، از امام‌ صدر استقبال کرد.

17/10/1969

[الحیاة - لسان ‌ الحال]

ب: امام موسی پس از دیدار از بخش عیترون در جمع مردمی‌که در مسجد اجتماع‌ کرده‌ بودند، گفت: «هدف از این تجاوز جنایتکارانه، ایجاد رعب در دل هم‌وطنان‌ جنوبی است تا از منطقه کوچ کنند و خالی‌ شدن منطقه از ساکنان، زمینه تجاوز اسرائیل را فراهم آورد و در نتیجه، مردم‌ جنوب را به مقاومت فلسطینی‌ها بدبین کند و آنان را به مخالفت با فلسطینی‌ها بکشاند و با این کار، فضایی از تیرگی و اختلاف میان هم‌وطنان ایجاد کند. در برابر این توطئه‌ها که اهداف متعددی را تعقیب می‌کند، ما وظیفه داریم: اولاً‌، مقاومت کنیم و با تجهیز به اسلحه و ایمان، زندگی شرافتمندانه یا مرگ شرافتمندانه را برگزینیم. دوم،‌ وحدت داخلی خود را حفظ کنیم و به دشمن اجازه ندهیم از پراکندگی‌ صفوف‌ ما سوءاستفاده کند. سوم‌، به مقدار امکانات خود در آزادی فلسطین مشارکت ورزیم. وی، سپس،‌ به خواسته‌های اهالی عیترون گوش داد و وعده‌ داد که آن‌ها را به اطلاع مسئولان برساند. این خواسته‌ها عبارت‌اند از:

1. مسلح کردن‌ اهالی جنوب و آموزش نظامی آنان و آشنا کردن آنان با سلاح‌های جدید و بهبود بخشیدن به وضعیت روستاها.

2. جبران خسارت کسانی که خانه‌هایشان ویران شده و تمام‌ حاصل زندگی‌شان را از دست داده‌اند.

3. تلاش برای آزادسازی‌ سه جوانی که اسرائیل ربوده است،‌ از طریق‌ کمیته آتش‌بس یا صلیب‌سرخ‌ بین‌الملل.

4. توجه به خواسته‌های تنباکوکاران‌، چون تنباکو تنها سرمایه‌ عیترون است، و پرداخت مطالبات اهالی ‌عیترون که در نزد دایره دخانیات نگهداری می‌شود. در پایان، امام‌ موسی صدر از هم‌وطنان و مسئولان خواست تا برای پایان دادن‌ به این گرفتاری‌های مستمر، به‌طور مشترک تلاش‌ کنند.

21/10/1969

[آرشیو مجلس اعلای شیعیان]

امام موسی صدر، حسین‌ القوتلی، مدیرکل‌ امور افتای اهل سنت، و طه‌ الصابونجی را به حضور پذیرفت. این دو حامل نامه شیخ حسن خالد، مفتی‌

فعالیت خود را در سال تحصیلی هههه-هههه آغاز کرد. این مدرسه ههه کارآموز دارد که هزینه تحصیل آن‌ها را جمعیت احسان و نیکوکاری در صور پرداخت می‌کند. درس‌های این مدرسه در قالب کلاس و کارگاه ارائه و کلاس‌های زبان فرانسه به صورت دیداری و شنیداری برگزار می‌شود. استادان و کارشناسانی که بر فعالیت این مدرسه نظارت دارند، لبنانی و فرانسوی هستند.

امام صدر در مصاحبه‌ای با تلویزیون لبنان به تبیین اهداف این مدرسه پرداخت.

9/10/1969

[سند شماره 09-10-69]

امام صدر آیین‌نامه مرکز آموزش علوم اسلامی را پس از تأیید هیئت شرعی مجلس اعلای شیعیان، صادر کرد. در این آیین‌نامه، شیوه فعالیت و همه امور اداری آموزشگاه ارائه شده است.

10/10/1969

[سند شماره 10-10-69]

امام‌ صدر در گفت‌وگو با مجله الحوادث اعلام کرد: «خطر صهیونیسم از برادران فلسطینی فراتر رفته و ما لبنانی‌ها و همه اعراب را هم‌ دربرگرفته است» و هرگونه تلاش برای مقاومت‌ و یا حمایت از مقاومت از سوی هر انسان صاحب وجدانی، در حقیقت دفاع از نفْس در چارچوب آینده است.

11/10/1969

[الحیاة]

به مناسبت سالروز مبعث و اسرا و معراج پیامبر، مجلس جشنی‌ در رأس‌العین بعلبک برگزار شد. امام‌ صدر در این جشن، درباره این مناسبت گفت: «این سه معجزه مفاهیمی فراتر از شکل و ظاهر خود دارند. مبعثْ ولادت رسالت است و اسرا رواج‌ آن‌ و معراج آفاق آن.» امام‌ صدر مسئله به آتش‌کشیدن مسجدالأقصی را به میان کشید و از اینکه چنین جنایت بزرگی، احساسات و عقول هر عرب مسیحی و مسلمانی را تحریک نکرده است، ابراز شگفتی کرد و حمایت خود را از مقاومت مسلحانه فلسطین اعلام کرد. وی خواستار لبنانی قدرتمند شد و گفت: «قدرت تنها به کتاب‌ و قلم نیست، بلکه قدرتِ شمشیر هم کارآمدی دارد.» وی کسانی را که می‌کوشند بذر تفرقه در میان شیعیان و ملت بکارند و برای‌ دستیابی به اهداف پَست خود، حقایق را وارونه‌ جلوه دهند، محکوم کرد.

15/10/1969

[الحیاة]

الف: امام موسی صدر در مجلسی که به مناسبت‌ سالروز اسرا و معراج به دعوت انجمن خیریه هونین در برج حمود برگزار شد، درباره مسجدالأقصی و فلسطین سخنرانی کرد. وی اعراب و مسلمانان را به بازگشت‌ به ایمان به خدا فراخواند، زیرا ایمان به خدا تنها راه در امان ماندن از خطرهای‌ اسرائیل و بازپس‌گرفتن مقدساتی است که دشمن صهیونیستی غصب کرده است. وی برای نمونه به ملت الجزایر اشاره‌ کرد تا نشان دهد که قدرت‌ ایمان چه اهمیتی در رهایی ملت‌ها دارد. وی‌ همگان را به هوشیاری در برابر اقدامات خطرناک‌ اسرائیل در نابود کردن مقدسات‌ مسیحی و اسلامی ـ که به آتش کشیدن مسجدالأقصی و آلوده‌کردن کلیسای قیامة نمونه بارز آن است ـ فراخواند و از ملت عرب خواست که

آماده‌ایم که برای دفاع از میهن، با بدن‌هایمان سدی استوار در برابر تانک‌های دشمن بسازیم.»

25/9/1969

[سند شماره 25-09-69]

امام موسی صدر در رأس هیئت پیگیری‌ مجلس اعلای شیعیان که خواسته‌های اهالی جنوب و به‌ویژه روستاهای‌ مرزی‌ را پیگیری می‌کند، با رئیس‌جمهور، شارل حلو، دیدار کرد و لایحه خواسته‌های مردم‌ آن منطقه را تقدیم وی کرد. اهم این خواسته‌ها عبارت‌اند از: طرح و اجرای پروژه‌هایی‌ که موجب شکوفایی منطقه هم‌مرز با دشمن صهیونیستی شود؛ حراست از روستاهای‌ مرزی؛ احداث پناهگاه و آموزش نظامی جوانان. این هیئت، همچنین، با رشید کرامی، نخست‌وزیر، و ژنرال امیل بستانی، فرمانده ارتش، دیدار و نسخه‌ای از یادداشت درخواست‌ها را به آنان تسلیم کرد.

26/9/1969

[الحیاة]

به مناسبت میلاد امام‌ علی بن ابی‌طالب(ع)، امام موسی صدر ضیافت شامی در مجلس اعلا ترتیب داد. وی در این مراسم درباره مناقب و فضایل و اقدامات امام علی و حق‌ورزی آن حضرت‌ سخن گفت و این فضایل را با نیاز حیاتی مردم‌ در این اوضاع خاص به اقتدای به آن‌ حضرت پیوند داد. سپس، به بیان دستاوردهای‌ مجلس اعلای شیعیان در فعالیت چهارماهه آن از زمان تأسیس پرداخت و گفت: «‌مهم‌ترین این دستاوردها، تدوین آیین‌نامه داخلی آن است که سهم مجلس را در ارتقای سطح اجتماعی و دینی و تربیتی شیعیان ترسیم می‌کند.»

امام صدر از خریداری قطعه‌ای زمین در نزدیک مجموعه ورزشی المدینه الریاضیه برای تأسیس مرکز بزرگ مجلس اعلای شیعیان نیز خبر داد و بر ادامه تلاش مجلس برای برگزاری کنفرانس فِرَق تأکید کرد. هدف از برگزاری این کنفرانس‌که خود وی پیشنهاددهنده آن‌ است، بررسی اوضاع و مشکلات کنونی کشور و اجماع بر سر الگویی از همکاری‌ است که موجب تحکیم دوستی و تعمیق روابط برادرانه میان همه لبنانی‌ها باشد. در این مراسم، حاضران کمکی مالی به مبلغ‌ 125هزار لیره تقدیم کردند.

1/10/1969

[گزارش امام صدر به جمعیت احسان و نیکوکاری]

الف: امام‌ صدر در شهر صور و در یک واحد آپارتمانی استیجاری، آموزشکده پرستاری را تأسیس کرد. کلاس‌های این دانشکده در این تاریخ آغاز شد و دوازده‌ کارآموز دختر لبنانی‌ و فلسطینی در این آموزشکده دوره‌ کمک پرستاری را می‌گذرانند. تدریس در این کلاس‌ها را پزشکان داوطلبی برعهده دارند که در ازای تدریس، مزدی دریافت نمی‌کنند.

1/10/1969

[سند شماره 01-10-69]

ب: امام‌ صدر در نامه‌ای تاریخی خطاب به شیخ حسن خالد، مفتی جمهوری لبنان، خواهان وحدت مسلمانان در پاسخ به خطرهایی شد که کشور و امت را تهدید می‌کند.

1/10/1969

[سند شماره2/ 01-10-69]

ج: مدرسه فنی و حرفه‌ای جبل‌عامل در برج شمالی