که مشروط به هیچگونه امکاناتی نیست. من به اهالی جنوب و به جناب نخستوزیر گفتهام که ما ایمان داریم به اینکه حتی اگر ابزارهای تأثیرگذاری را در اختیار نداشته باشیم، یک ابزار در اختیار داریم، که مرگ است و این مرگ برایآینده ما و فرزندان ما در آینده است و سندی برای عظمت ما در آینده و ابزاری برای تقویت فرزندان ما و ارتقای روحیه آنان است و آنان خواهند گفت که پدران ما در این منطقه کشته شدند و ما هم مقاومت میکنیم، با هر نتیجه و قیمتی. اما مسئله مطرح دیگر این است که برای آنکه مقاومت ما بیشترین فایده را برای ما و آیندگان داشته باشد، خواهان مسلحشدنِ مردم و آموزش نظامی آنان و تجهیز آنان به ابزارهای مختلف مقاومت در برابر دشمنیم و از خدای سبحان میخواهیم تا ما و مسئولان را برای همراهیکامل در این امر موفق بدارد.»
ب: پادشاه اردن، ملک حسین، به دیدار رسمی سهروزهاش از لبنان پایان داد. وی در این مدت با رئیسجمهور، شارل حلو، درباره منطقه و تجاوزات اسرائیل و به آتش کشیده شدن مسجدالأقصی گفتوگو کرد. همچنین، ملک حسین، دیروز امام صدر و شماری از شخصیتهای لبنانی را برای رایزنی درباره وضعکنونی منطقه به حضور پذیرفت.
سیدابراهیم وِهبی به افتخار امام صدر و به مناسبت آغاز طرح تأسیس دارالأیتام و درمانگاه خیریه برای اهالی جنوب در عَدلون، ضیافت شامی را در هتل صیدون ترتیب داد.
آقای منیر ابوفاضل، نایبرئیس پارلمان، دیروز هیئتی از مجلس اعلای شیعیان را به ریاست امام موسی صدر به حضور پذیرفت. این هیئت یادداشتی را حاوی خواستههای روستاهای مرزی تسلیم وی کرد. این یادداشت در باب امنیت و ارتقای سطح اقتصادی بود.
انجمن خیریه کیفون به مناسبت بیستوپنجمین سالگرد تأسیس، مراسم گرامیداشتی در باشگاه انجمن برگزار کرد. امام صدر در این مراسم سخنرانی کرد و بر ضرورت کار جدی و پیوسته و بر خطری که جنوب را تهدید میکند و ضرورت دفاع از جنوب تأکید کرد.
امام صدر گفت:« انسان نباید حتی یک دقیقه از عمر خود را بدون کار و تلاش تلف کند.» او خواستار الگو گرفتن از سیره حضرت محمد(ص) و سیره امام علی(ع) شد و گفت: «این دو، رسالت خویش را با ایمان و با توانمندی ادا کردند.» امام صدر بر ضرورت همکاری تأکید کرد و گفت: «کار جدی و سودمند، انسان را به اوج و به حق میرساند.»
امام به واقعیتها در جنوب لبنان و دشمنی که در کمین آن نشسته نیز اشاره کرد و گفت: «ما همگی سربازانی فدایی هستیم و اگر دولت ما را نادیده بگیرد،
از رئیس سندیکا و همکاران وی، اعضای شورای سندیکا و روزنامهنگاران شیعه برای این دیدار تشکر کرد و اظهار داشت: «خواستههایی که مطرح شده درست و به حق است و در تعدیل قانون مجلس سعی خواهد شد که همه روزنامهنگاران شیعهای که نامشان در فهرست این صنف ثبت شده است، بتوانند در انتخابات مجلس شرکت کنند.»
امام صدر به همراه دو نایبرئیس و برخی اعضای مجلس اعلای شیعیان در دیدار از سندیکای روزنامهنگاران مورد استقبال ریاض طه، رئیس سندیکا، قرار گرفتند. امام صدر در این دیدار درباره نقش مطبوعات و آزادی آنان در این اوضاع دشوار سخن گفت و خواستار حمایت مطبوعات از کنفرانس فِرَق لبنان شد. هدف از برگزاری کنفرانس تجسّم نمایش وحدت ملی است که بزرگترین قدرت در مقابله با خطرهای خارجی بهشمار میآید. ریاض طه ضمن تشکر از امام صدر، تأکید کرد که مطبوعات همیشه عادت دارند به هر دعوت خیری پاسخ مثبت دهند، زیرا دغدغه نخست مطبوعات دفاع از لبنان و سرزمین عربی در مقابل تجاوز اسرائیل است.
الف: امام صدر بهجت التلهونی، نخستوزیر اردن، و عبدالله الزریقات، سفیر اردن در لبنان، را در مجلس اعلای شیعیان در منطقه حازمیه به حضور پذیرفت. پس از پایان دیدار، امام صدر گفت: «ملت و دولت و پادشاه اردن جایگاه ویژهای در دل لبنانیها دارند و معتقدم که لبنان نیز جایگاه ویژهای در دل اردنیها دارد و این جایگاه ویژه دوطرفه، به این دیدار دوستانه در این فرصت انجامیده است. پیش از تشریففرمایی اعلیحضرت ملک حسین، جناب سفیر، استاد عبدالله الزریقات، شخصاً تشریف آوردند و خبر سفر ایشان به لبنان را به ما دادند و چون مقرر بود که هیئتی از مجلس اعلای شیعیان نیز به دیدار ایشان برود، زمان این دیدار را امروز مشخص کردند. اما اعلیحضرت و جناب نخستوزیر با محبت صمیمانه خویش و فراتر از آدابِِ معمولِ دیپلماتیک، خواستند که پیش از آن دیدار، جناب نخستوزیر از اینجا دیدار کنند. دیدار از مجلس دیداری تشریفاتی است. اما ما در این اوضاع و احوال طبعاً تشریفات شکلی نداریم و از این فرصت استفاده میکنیم و درود و تحیت خود را نثار ملت مقاوم اردن و برادران مجاهدی میکنیم که در خط مقدم آتش ایستادهاند و از خداوند میخواهیم که این دیدار ابتکاری نیک و موجب ادامه ادای وظیفه در این اوضاع شود. اوضاعی که در آن به تحکیم بیشتر روابط برادرانه و همکاری و تفاهم میان همه ملت عرب نیازمندیم و امیدواریم دیدار اعلیحضرت ملک حسین نیز در این اوضاع به نتایج بیشتری بینجامد.
طبعاً، ما همانگونه که پیشتر گفتهایم و میگوییم، از جایگاه یک مقام مسئول فعالیت و گفتوگو نمیکنیم. مسئولانی از جبهه نظامی هستند که وظیفه خود را در این دیدارها انجام میدهند. دیدارهای ما از جایگاه شهروندان و یا به تعبیری که پیشتر داشتهام، از جایگاه نیروی فشاری است که همگان را به تحرک و تکاپو تشویق میکند. همانگونه که در طی دیدار هم گفتهام، مقاومت در این اوضاع واجب است و منظورم از واجب، واجب مطلق است
رئیسجمهور و نخستوزیر و رئیس پارلمان و فرمانده ارتش هم ارائه خواهد شد.
امام موسی صدر پریروز، جمعه، ضیافت شامی ترتیب داد که در آن بیش از سیصد تن از جمله عادل عسیران، وزیر کشور، و نمایندگان حسین منصور و محمود عمار و احمد إسبر و محمد دعاس زعیتر و سمیح عسیران حضور داشتند. امام صدر پس از خوشامدگویی به حاضران، دستاوردهای مجلس اعلا را در مدت کوتاه تأسیس آن برشمرد. در این ضیافت حدود نیم میلیون لیره کمک بلاعوضِ حاضران برای تأسیس ساختمان مجلس اعلای شیعیان در حازمیه اهدا شد.
امام صدر در پیامی خطاب به کنفرانس ملی فلسطین در قاهره گفت: برادران ماندن لبنان به سود شماست و آزادسازی فلسطین نیز آینده لبنان را نجات میدهد. پس پیش به سوی همدلی، یکپارچگی و وحدت کلمه و سازماندهی کارها و فعالیتها.
الف: امام موسی صدر در گفتوگو با تلویزیون اردن، به بررسی ابعاد جنایت به آتشکشیدن مسجدالأقصی پرداخت. وی گفت: «ابعاد خطرناک این جنایتِ هنوز آشکار نشده است، ولی آشکار خواهد شد، زیرا مؤمنان به خدا، هرجا که باشند، نمیتوانند در برابر این جنایت و مرتکبان آن ساکت بمانند. پشت سر این جنایت، تعصبی دینی و افراطگری نژادپرستانهای قرار دارد که هدفش یهودیسازی تمام شهر قدس است.»
وی خاطرنشان کرد که درباره این موضوع در مقام شهروند و روحانی سخن میگوید و معتقد است که برای مقابله با جنایت اسرائیل در قدس، لازم است همه نیروهای اسلامی و مسیحی بسیج شوند، بهویژه اینکه احساس مشترک همه هموطنان مسلمان و مسیحی لبنانی که در محکومیت این جنایت و تلاش برای مقابله با آن اجماع دارند، مایه بسیج همه نیروهای مؤمن است.
امام صدر افزود: «ملت اردن و اعراب قدس و سایر مناطق اشغالی در دوره تاریخی دشواری به سر میبرند که اراده الهی بر این تعلق گرفته و آنان نیز با مقاومتی شگفتآور با این وضعیت رویارو شدهاند.»
ب: امام صدر هیئتی از سندیکای سردبیران را به ریاست ملحم کرم به حضور پذیرفت. ملحم کرم در این دیدار گفت: «ما به اینجا آمدهایم که بر اعتماد و احترام خود به حضرت امام تأکید کنیم، چون تلاش ایشان محدود به امور دینی نیست و امور عمومی و مسائل و سرنوشت کشور را نیز شامل میشود.» وی افزود: «سندیکای ما یک خواسته از شما دارد و آن این است که همانند سایر دارندگان حرفههای آزاد، هر روزنامهنگاری به صورت خودکار در جدول انتخاباتی مجلس ثبتنام شود و از حضرتعالی استدعا داریم در تعدیلاتی که در قانون مجلس خواهید داشت، این مورد را هم اصلاح کنید.» امام صدر در پاسخ،
تدابیر لازم برای حراست از ساکنان مرزها و دفاع از روستاها را تدوین کرد. قرار است این طرح به مسئولان ارائه شود. این کمیته امام صدر را به ریاست برگزید. اعضای این کمیسیون عبارتاند از: رئیس سابق پارلمان، عادل عسیران، و رفیق شاهین و عبدالمجید الزین و ممدوح العبدالله و شیخ سلیمان الیحفوفی و شیخ عبدالأمیر قبلان و دکتر عدنان حیدر و قاضی سمیر فیاض و مهندس بهیج منصور و عباس بدرالدین دبیر آن است.
امام صدر کمیتهای ویژه از مجلس را متشکل از دکتر عدنان حیدر و دکتر احمد زروی، دبیرکل مجلس، مأمور کرد که تماسهای مقدماتی را با فرقههای لبنان برای برگزاری نشست رؤسای فِرَق بگیرند. اعضای این کمیسیون با مفتی شیخ حسن خالد، که از این دعوت استقبال کرد، و شیخ محمد ابوشقرا، شیخ عقل درزیها، دیدار کردند.
ب: شهردار کیفون، عبدالهادی سعد، به افتخار امامهموسی صدر ضیافت شامی در منزل خود در کیفون ترتیب داد که در آن جفال الحسینی و ابراهیم بزی شرکت داشتند.
الف: امام موسی صدر به دعوت باشگاه همبستگی اجتماعی (نادی التضامن الإجتماعی) در إهدِن با عنوان «ایمان در چالش با زمانه» سخنرانی کرد. پیش از سخنرانی، استاد جورج یمین با خوشامدگویی به امام و در معرفی ایشان سخن گفت. امام در بخشی از سخنرانی خود که دو ساعت به طول انجامید، گفت: «فرقههای مذهبی لبنان نفوذی عمیق و قدرتمند در جهان دارند و اگر همگی در به کارگیری این نفوذ و قدرت همکاری کنند، پیروزی بزرگی را برای مسئله فلسطین در متن افکار عمومی جهان و در سطح دولتهای جهان رقم خواهند زد.»
وی پس از تحلیل دقیق و تفسیری واقعبینانه و علمی از ایمان اظهار داشت: «ایمان در چالش با زمانه است و همه دستاوردهای جدید عصر ما، بر قدرت و کارآمدی ایمان تأکید میکند.»
امام صدر بخش عمدهای از سخنانش را به شرح دعوت خویش برای برگزاری نشست رهبران اسلامی مسیحی لبنان اختصاص داد و گفت: «خوشوقتم که این دعوت را در تجمعی مردمی و مشخصاً از إهدن علنی میکنم.» وی از همه هموطنانی که به دعوت وی اعتقاد دارند، خواست که چه با تلاش در متن مردم و نگارش مطلب و چه با تشویق مردم به تأیید این حرکت با آن همراهی کنند تا پیروزی بزرگی برای وحدت ملی و به نفع مسئله فلسطین تحقق یابد.
ب. مجلس اعلای شیعیان طرحی را برای محافظت از روستاهای مرزی و آموزش دفاعی ساکنان آن آماده کرده است و چهبسا، دولت هم مجری این طرح شود، زیرا با اجرای این طرح با کمترین هزینه میتواند از روستاهای مرزی محافظت کند. کمیته پیگیری این برنامه را در محل سکونت امام صدر در کیفون بررسی کرد و در جلسه آینده مجلس اعلا آن را ارائه خواهد کرد. سپس، این برنامه به
در پی جنایت صهیونیستها در به آتش کشیدن مسجدالأقصی در قدس اشغالی و انتشار اخباری درباره قصد اسرائیل برای تخریب مسجد و بنای هیکل سلیمان به جای آن، امام موسی صدر خطاب به مسلمانان و مسیحیان و ملت عرب پیامی صادر کرد. در بخشیاز این پیام آمده است:
«ای بزرگواران عرب،
ای مسلمانان،
ای مسیحیان جهان،
ای انسان در هر گوشه و هر مکان،
اینگونه است که اسرائیل مرحله به مرحله چهره خویش را آشکار میکند و نقش ویرانگر خویش را در خاورمیانه نشان میدهد. این رژیم پس از آنکه سرزمینی را با وجود خویش آلوده ساخت و اخلاق و عدالت را نابود کرد، جنایت به تاریخ و محو ارزشهای گذشته را آغاز کرده است.
پس از آنکه قدس را با فساد و تجاوزگری خویش آلود، مسجدالأقصی را به آتشکشیده است. اما کلیسای قیامت منتظر ایفای نقش خویش است و فرزندانش را چنین تشویق میکند که: اگر به برادر مظلومت یاری نرسانی، نوبت به تو هم خواهد رسید.
ای برادران، مصیبتِ به آتش کشیدن مسجدالأقصی سرنوشت ما مسلمانان و مسیحیان را روشن کرد و اثباتکرد که برنامه صهیونیسم به هیچکس رحم نمیکند. این مصیبت جایی برای عذر و سهلانگاری و سرگرمی با درگیریهای جنبی باقی نمیگذارد، چراکه همه دارایی ما در معرض خطر است. این فاجعه ما را بر آن میدارد که صغیر و کبیر و فردی و جمعی به پا خیزیم. پس اقدامی کنید. خدایتان رحمت کند. ما باید پیش از آنکه لکه ننگی بر پیشانی روزگار شویم، به مسئولیتهایمان عمل کنیم.»
امام موسی صدر برای برگزاری نشستِ مشترکِ فرقههای مذهبی لبنان، با رهبران مذاهب آنها تماسگرفت. هدف از این نشست، اتخاذ مواضعی مشترک و دوراندیشانه در برابر جنایت زشتی است که اسرائیل در به آتشکشیدن مسجدالأقصی مرتکب شده است. مقامات مذهبی مسیحی از برگزاری چنین نشستی استقبال کردند و برای حضور در آن به منظور تشریک مساعی در مسیر خدمت به میهن و حفظ و حراست از اماکن مقدس در اراضی اشغالی آمادگی خود را اعلام کردند.
امام صدر در مصاحبه با روزنامه الجریدة درباره اقدام اسرائیل در به آتشکشیدن مسجدالأقصی تأکید کرد که این اقدام گام نخست برای یهودیسازی قدس است و ایمان اعراب و مسلمانان در بوته آزمایش قرار گرفته است.
الف: کمیتهای که از سوی مجلس اعلای شیعیان مأمور پیگیری خواستههای روستاییان جنوب و تأسیس پناهگاه شده است، به ریاست امام صدر جلسهای برگزار کرد و رئوس طرح پیشنهادی و
پایان تلاشهایی که مجلس همراه با رؤسای کشور مبذول خواهد داشت، بحث از اقدامات اعتراضآمیز به تعویق انداخته شود.
الف: امام موسی صدر همراه با شماری از علمای شیعه، دیروز از روستاهای مرزی که اسرائیل به آنها تجاوز کرده بازدید و از اماکن آسیبدیده سرکشی کردند. امام پس از این بازدید، اظهار داشت که روحیه فوقالعاده عالی مردم این مناطق را دریافته است.
ب: در جلسه مجلس اعلای شیعیان به ریاست امام موسی صدر، اعضای مجلس از نتیجه بازدید ایشان از روستاهای جنوب که مورد تجاوز ناجوانمردانه صهیونیستها قرار گرفتهاند، مطلع شدند. امام مردم این روستاها را که با روح وطندوستی صادقانه و عزم قاطع بر مقاومت و مشارکت فعالانه در دفاع از وطن و شرکت در آزادسازی زمینهای غصبشده، روحیه عالی خود را حفظ کردهاند، تحسین کرد. امام صدر درخواست و اصرار هموطنان ساکن این روستاها را بر آموزش نظامی و احداث پناهگاه به اطلاع مجلس رساند.
امام موسی صدر سفیر اتحاد جماهیر شوروی، آقای عظیماف، را به حضور پذیرفت. سفیر شوروی برای تبریک گفتن به امام به مناسبت انتخاب وی به ریاست مجلس اعلا به دیدارشان رفته بود. سفیر تأکید کرد که اتحاد جماهیر شوروی در مبارزه ملت عرب با صهیونیسم در کنار ملت عرب است و تجاوز اخیر صهیونیستها را به روستاهای مرزی جنوب محکوم میکند.
مجلس اعلای شیعیان در جلسه دیروز، وضعیت روستاهای مرزی را پس از تجاوز اخیر اسرائیل بررسی و مقرر کرد که کمیتهای به ریاست امام صدر برای تحقق دو هدف تشکیل شود: ایجاد پناهگاه و آموزش نظامی همه اهالی جنوب.
امام موسی صدر به همراه جمعی از علمای شیعه و اعضای مجلس اعلای شیعیان به بازدید نخستوزیر سابق، صائب سلام، رفت. در این دیدار بر وحدت همه مردم لبنان و بهویژه مسلمانان در مقابله با خطرهایی که لبنان و ملت عرب را تهدید میکند، تأکید شد.
مجلس اعلای شیعیان، پس از موافقت هیئت شرعی و هیئت اجرایی با طرح پیشنهادی در جلسه مشترک 20/8/1969 آییننامه داخلی مجلس را به تصویب رساند.
ب: هیئتی از تشکل دانشجویان لبنانی (التجمع الطالبی اللبنانی) با امام موسی صدر دیدار کرد. در این دیدار شیخ سلیمان الیحفوفی و محمد صفیالدین، وزیر، و محسن سلیم، وکیل، و سیدحسین الحسینی، مفتی ممتاز جعفری، حضور داشتند. این هیئت انتخاب امام را تبریک گفت و آقای میشل بارنی، رئیس تشکل، در سخنانی گفت: «ما نزد شما نیامدهایم که مدیحهگویی کنیم، بلکه آمدهایم که شناخت متقابل پیدا کنیم و شفاف سخن بگوییم و با یکدیگر نه تنها در پایان دادن به بحران کنونی کشور بلکه در ساختن لبنان فردا همکاری کنیم.»
امام صدر در پاسخ اظهار داشت: «من با شما در ساختن لبنان آینده همراه و همسخنم. تنها هراس من از آن است که شما میراث قدیم خود را نادیده بگیرید. مبادا همانند کسانی که پیش از ما بودند و در شکلدهی به این نسلِِِ جوانِ آرمانگرا گام مؤثری برنداشتند، شما هم به دام منفیگراییکشیده شوید.»
روزنامه الجریدة خطاب به رهبران فرق و ادیان مختلف چند سؤال درباره رسیدن انسان به کره ماه و پیامدهای معنوی اکتشافهای جدید در فضا مطرح کرد. پاسخ امام موسی صدر به این پرسشها در روزنامه الجریدة در تاریخ 7/8/1969 منتشر شد.
مجلس اعلای شیعیان مقرر داشت که وزیران و نمایندگان شیعه با رئیسجمهور و رئیس پارلمان و نخستوزیر دیدار کنند و با آنان درباره وضعیت بحرانی ناشی از رفتار ناپسند مقامات عراقی با علمای مسلمان و حوزههای دینی و نیز درباره تحصن مرجع اعلای شیعه، سیدمحسن حکیم، گفتوگو کنند.
مجلس اعلای شیعیان دیروز در جلسهای به ریاست امام موسی صدر و با حضور هیئت شرعی و هیئت اجرایی و وزرا و غالب نمایندگان شیعه پارلمان، موضع مقامات عراقی را در قبال علمای نجف اشرف و آثار تحریکآمیز آن بر روی افکار عمومی و احتمال کشیده شدن آن به ناآرامیها و درگیریها بررسی کرد. مجلس اعلای شیعیان بر این باور است که ناآرامیهایی این چنین برای اوضاع کنونی لبنان و کشورهای عرب بسیار خطرناک است. مجلس به اتفاق آرا مقرر داشت که در دیدار با رؤسای سهگانه لبنان موضوع طرح و بررسی شود و از آنان خواسته شود که تلاش خیرخواهانه خود را در مذاکره با مقامات عالیرتبه عراقی به کار گیرند تا به اتفاقاتیکه در آنجا روی میدهد پایان داده شود و اهانت به مقام عالی مرجعیت و بیحرمتی به دین و عالمان دینی جبران شود. هیئت دیدارکننده با رؤسای نظام تأکید خواهند کرد که این تلاشها از عمق احساس مسئولیتی ناشی میشود که در مقابل بحرانِ بزرگِ جهان عرب بر دوش خود میبینند و نیز ناشی از ضرورت عطف توجه و یکپارچگی صفوف برای مقابله با آن است.
شماری از نمایندگان، خواستار سازماندهی حمله تبلیغاتی گستردهای با هدف توضیح امور مختلفی شدند که همچنان محل شک و تردید است. شمار دیگری از اعضای جلسه خواستار اتخاذ اقدامات اعتراضآمیزی شدند که گویای رنجیدگی شیعیان از اقدامات حکام عراق و محکومیت آن اقدامات باشد. اما اکثریت اعضای مجلس برآناند که تا
افزایش درگیریها در عراق تا حد نزاع میان شیعه و سنی یا شیعه و دولت بعث به ایشان رسیده، از دامن زدن به تشدید این برخوردها خودداری کرده است. این موضع امام صدر در مرحله نخست و با توجه به توانایی رهبری امام تنها برای ناکام گذاشتن کسانی استکه در آرزوی جنگ گروههای عرب با یکدیگرند تا صهیونیسم از آن سود ببرد، چنانکه در جنگ پنجم ژوئیه برد… حال که امام صدر با حکمت و خویشتنداری و اعصابی قوی که در اختیار دارد، توانسته است تاکنون از اوجگیری درگیریها پیشگیری کند، قطعاً حزبی ایدئولوژیک که همه اختیارات مالی و اداری دولت را در اختیار دارد، بهتر میتواند از کشیده شدن به میدان نزاعی فرقهای و نژادی اجتناب کند… این سخن در صورتی درست است که دولت عراق به صورت همهجانبه به عرصه این نزاعها کشیده شده باشد.»
الف: مجلس اعلای شیعیان دیروز با حضور دو هیئت شرعی و اجرایی خود تشکیل جلسه داد و به بررسی اوضاع عراق و رفتارهای مقامات عراقی با علما و حوزههای دینیکه از یک ماه پیش آغاز شده است، پرداخت. گزارش رسیده به مجلس اعلای شیعیان تأکید میکند که مقامات مجلس و شخصیتهای بزرگ اسلامی در لبنان تلاش گستردهای را برای کاهش تیرگی روابط میان دولت عراق و مقامات دینی عراق مبذول داشتهاند که نتیجه مثبتی در پی نداشته است.
گزارش مجلس، همچنین، از تحصن مرجع اعلای شیعه، سیدمحسن حکیم، در بیت خود و عزلت ایشان از مردم از دو ماه پیش خبر داده است که در اعتراض به رفتارهای ناروا با مقام عالی مرجعیت صورت گرفته است. مجلس اعلای شیعیان، همچنین، خاطرنشان کرده است که نمایندگان مرجع اعلای شیعیان تأکید کردهاند موضع ایشان موضعی سیاسی و هدف آن سستکردن حکومت در عراق و تغییر نظام موجود نیست بلکه تنها هدف ایشان از این موضع حفظ کرامت دین و مقامات و شعایر دینی است که قویترین سرمایه و اعتبار تمام امت اسلام و اعراب است. با توجه به این اطلاعات مجلس اعلای شیعیان تصمیمات زیر را اتخاذ کرده است:
1. دیدار هیئتی از علمای شیعه به همراه هیئتی از دفتر مجلس با مفتی اهل سنت لبنان، شیخ حسن خالد، و شرح قضیه برای ایشان به منظور اتخاذ موضعی یکپارچه؛ با توجه به اینکه این قضیه به لحاظ اهمیت ویژهاش به همه مسلمانان مربوط است.
2. دعوت از تمام نمایندگان شیعه در پارلمان و اعضای مجلس اعلای شیعیان به جلسه اضطراری در ساعت 12 ظهر پنجشنبه آینده برای اتخاذ اقدامات لازم در سطح رسمی.
3. مجلس اعلای شیعیان، به نام همه اعضا و شخص امام موسی صدر از هموطنانی که از این حوادث رنجیده خاطر شدهاند و میخواهند احساسات خود را نشان دهند، میخواهد که در اوضاع کنونی از هرگونه تجمع و تحرکی اجتناب کنند و بار دیگر عرصه را به نمایندگان خود واگذارند تا با دوراندیشی و روشنگری موضوع را پیگیری کنند و منتظر نتایج فعالیتهایشان باشند.
برگزار شود، به تأخیر افتاد. قرار بود در این کنفرانس، اوضاع دشوار و نگرانکننده علمای نجف بهطور خاص و ملت عراق به طور عام شرح داده شود. تعویق این کنفرانس به درخواست امام سیدموسی صدر بوده است و ایشان با توجه به حساسیت اوضاع داخلی عراق و ارزیابی اوضاع داخلی و خارجی لبنان، صلاح را در این دیدند که مجلس اعلای شیعیان مجال مطالعه دقیقتر این موضوع را داشته باشد. امام صدر جناب شیخ محمود فرحات را مأمور کرد که نظر وی را به روزنامهنگاران ابلاغ و انگیزههای تعویق این کنفرانس را در اوضاع کنونی تبیین کند و، همچنین، اعلام کند که مجلس اعلای شیعیان هرگونه ارتباط با بیانیههای توزیعشده برضد مقامات عراقی در بیروت و مناطق دیگر را تکذیب میکند.
رئیسجمهور، شارل حلو، در کاخ بعبدا از امام سیدموسی صدر استقبال کرد و دوطرف درباره اوضاع عمومی گفتوگو کردند.
امام صدر نامهای به دکتر ابراهیم قاطرجی درباره احیای بیتالمال مسلمانان ارسالکرد که متن آن چنین است:
جناب برادر مجاهد و محترم دکتر ابراهیم قاطرجی،
کانون پروژه بیتالمال در لبنان، پس از تحیات و دعا؛ از تلاشهای مخلصانه و پیوسته جنابعالی برای بهبود اوضاع امت گرامیمان سپاسگزاریم. احیای بیتالمال مسلمانان همانند احیای هر آیین دینی که خدا بدان دستور داده و پیامبر(ص) بدان حکم کرده است، آرزویی ارزشمند است و موضوع بحث درباره آن از راهها و ابزارهای اجرای آن فراتر نمیرود. موضوع طرح بیتالمال مسلمانان در صدر موضوعاتی است که مجلس اعلا بلافاصله پس از تدوین آییننامه داخلیاش آن را بررسی خواهد کرد. در آن هنگام مناسب میبینم که در جلسهای با جنابعالی درباره جزئیات این طرح که امیدواریم در ایفای نقش خود در آن توفیق یابیم، بحث و گفتوگو کنیم. از خداوند بلندمرتبه و توانا هدایت همگان به سوی خیر و صلاح و شکوفایی امت را خواستارم.
رئیس مجلس اعلای شیعیان
موسی صدر
بیروت ـ 26/جولای/1969
امام صدر به همراه شیخ سلیمان الیحفوفی و مفتی ممتاز جعفری با نخستوزیر، رشید کرامی، در منزلش دیدار و درباره مسائل مختلف گفتوگو کرد.
محمد عنان در مقالهای با عنوان «چرا امام صدر از ورود به میدان نزاع فرقهای اجتناب کرد؟» آورده است: «شاید شیوهایکه رهبری امام سیدموسی صدر در مقابله با تحولات پیاپی در عراق برگزیده است، بهترین نشانهای باشد از نقش حکمت و عقل و متانت در منع دشمن از کشاندن رهبر به مناقشه مشکوکی که تنها استعمار و صهیونیسم از آن سود خواهد برد. امام صدر بهرغم همه اطلاعاتی که از
امام سیدموسی صدر، رئیس مجلس اعلای شیعیان، دیروز به دیدار کامل اسعد رفت و مذاکرهای طولانی با وی انجام داد. گفته میشود در این جلسه درباره مسائل متعددی بحث شد که مهمترین آنها اوضاع شیعیان در عراق و تلاشهای صورتگرفته برای ساماندهی به اوضاع مجلس اعلای شیعیان و بررسی اوضاع کلی لبنان بوده است.
الف: مجلس اعلای شیعیان در جلسه اخیر خود، کمیته جدیدی به ریاست امام صدر تشکیل داد که وظیفه آن بررسی و ادغام آییننامههای داخلی است که تاکنون ارائه شده است تا از دل آن آییننامه واحد و یکدستی تنظیم شود.
ب: در مصاحبه اختصاصی مجله لارُوودولیبان امام سیدموسی صدر اعلامکرد که شیعیان لبنان در راه استقلال و حاکمیت و امنیت لبنان همه نیروهای خود را به کار خواهند گرفت. وی همچنین گفت که بدون حاکمیت و سیادت، کرامتی هم نخواهد بود و شدت بحران باعث شده است که اختلافاتی در دیدگاهها بروز کند و کار به جایی رسیده است که برخی نشانههای سرکشی را آشکار میکنند و برخی دیگر دنبال جداییطلبیاند و راهحل مشکل گفتوگوی همه طرفهاست.
امام صدر به دیدار پاتریارک ماکسیموس پنجم حکیم، اسقف اعظم روم کاتولیک، رفت.
مجلس اعلای شیعیان در مراسم جشنی که در دارالإفتاء جعفری برگزار شد، از دانشآموز جنوبی، رمال رمال، تجلیل کرد. این دانشآموز رتبه نخست امتحانات دیپلم ریاضی را کسب کرده است. امام صدر هدیهای نمادین به وی داد که یک جلد کلامالله مجید و چکی به مبلغ هزار لیره است. امام صدر در این مراسم سخنرانی کرد و در بخشی از سخنانش گفت: «این لحظات از لحظات نادر عمر من است که من در آن احساس افتخار میکنم، زیرا در کنار شما و همراه شما از مقام علم تجلیل میکنم. شخصی که به افتخارش این مجلس را ترتیب دادهایم و از او تجلیل میکنیم، هیچگونه ارتباط و انتسابی با من ندارد و من خبر موفقیت او را در روزنامهها خواندم و احساس کردم که در مقابل این پدیده و این سرمایه ملی وظیفهای دارم و هیچ غرض دیگری جز تکریم علم و احساس وظیفه برای تجلیل از این شخص در میان نبوده است.»
کنفرانس مطبوعاتیای که قرار بود ظهر دیروز با حضور شماری از علمای شیعه که از نجف اشرف آمده بودند، در دفتر سندیکای روزنامهنگاران لبنان