گام به گام با امام موسی صدر جلد 10

جلد: 10
صفحه: 254

سوره کوثر (بخش دوم)

این گفتار با همین عنوان در کتاب حدیث سحرگاهان درج شده است.

﴿ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

﴿ إِنَّا أَعْطَینَاکَ الْکَوْثَرَ .

ما کوثر را به تو عطا کردیم.

﴿ فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَانْحَرْ ،

پس برای پروردگارت نماز بخوان و قربانی کن،

﴿ إِنَّ شَانِئَکَ هُوَ الْأَبْتَرُ .

که بدخواه تو خود ابتر است.

این سوره مبارک هنگامی نازل شد که تنها پسر رسول‌اللّه، ابراهیم، از دنیا رفت. ابراهیم، فرزند رسول(ص) از ماریای قبطی بود. رسول اکرم(ص) در وفات ابراهیم گریه می‌کرد و اندوهگین بود. هنگامی که ایشان را سرزنش کردند، فرمود : «دل اندوهگین می‌شود و چشم اشک می‌ریزد، اما آنچه خدا از آن راضی نیست، بر زبان نمی‌آوریم.» به هنگام رحلت ابراهیم حوادثی طبیعی رخ داد؛ کسوف اتفاق افتاد و عده‌ای گفتند که خورشیدگرفتگی نشان اندوه برای فرزند رسول خداست. رسول اکرم(ص) پیامبر علم و منطق و واقعیت، این شایعه را رد و این ارتباط را انکار کرد و فرمود : «خورشید و ماه دو نشانه از نشانه‌های خدا هستند و برای مرگ کسی یا حیات کسی نمی‌گیرند.» پس از فوت ابراهیم منافقان شروع به شماتت کردند و می‌گفتند که محمد خواهد مُرد و پسری ندارد که یاد او را زنده نگه دارد و رسالتش را حفظ کند. این سخن آن‌ها نتیجه تفکرات قبیله‌ای و افکار عشیره‌ای بود که فرزند پسر تنها کسی است که می‌تواند یاد انسان را حفظ کند. آنان تصور نمی‌کردند که رسالت از حلقه فرزندان فراتر است. پیامبر(ص) از سخن و نکوهش آنان ناراحت شد و این سوره مبارک برای تسلای قلب اندوهگین حضرت و تأکیدی بر حقیقت و نیز، برای تربیت ایشان و همه انسان‌های روی زمین نازل شد. [...]

سوره با این آیه پایان می‌یابد : « ﴿ إِنَّ شانِئَکَ هُوَ الاَبتَر .» دشمنان تو را زمان به فراموشی خواهد سپرد و یادی از ایشان نخواهد ماند. اینان ابترند. اما تو ای رسول خدا، به تو کوثر را عطا کردیم. کوثر به معنای بسیار و بسیار است؛ مبالغه در کثرت. به تو فراوان فراوان عطا کردیم. یعنی رسالت عطا کردیم و امت بسیار بسیار عطا کردیم که جهان را فرامی‌گیرد و در همه عصرها استمرار دارد و تا پایان زندگی انسان در روی زمین باقی می‌ماند و میلیون‌ها میلیون انسان اسلام را می‌پذیرند. تو ای محمد، پدر ایشان هستی و آنان فرزندان تو هستند : « ﴿ فَصَلِّ لِرَبِّک وَ انحَر .» معنای دیگر اینکه ما به تو فراوان فراوان اولاد عطا کردیم. این نوادگان از صلب تو نیستند، بلکه نوادگانت از فاطمه، دختر تو و از صلب علی هستند.