گام به گام با امام موسی صدر جلد 10

جلد: 10
صفحه: 258

اسلام از طریق آنان بود. بنابراین، درمی‌یابیم که این تفسیر درست است و یا اینکه یکی از مصادیق روشن کوثر علی و فاطمه است. در برخی روایات آمده است که کوثر رود عریض و بزرگی است که از زیر عرش می‌گذرد و تا روز قیامت ادامه می‌یابد و در پیرامونش صدها هزار جام برای نوشیدن هست. بی‌شک، مقصود آبی معنوی است، که هماهنگ است با روز قیامت و در این روز تجلی می‌یابد. چه کسی از این آب می‌نوشد؟ کسی که در این جهان از آب ولایت نوشیده است. باید گفت که میان دنیا و آخرت هماهنگی و تناسب وجود دارد : « ﴿ وَ مَن کانَ فِی هذِهِ أَعمی فَهُوَ فی الآخِرَةِ أَعمی وَ أًضَلُّ سَبیلاً .»[280] اگر آدمی در این دنیا کور باشد، بی‌شک در روز قیامت نیز کور خواهد بود. دنیا و آخرت با یکدیگر تناسب دارند : دنیا مزرعه آخرت است. دنیا تجارتخانه‌ای برای سود بردن در آخرت است. بهشت و جهنم از اعمال ما در این دنیا ساخته می‌شوند. رسیدن به آب کوثر و نوشیدن از آن هم در همین دنیا برای ما فراهم است. در دعای ماه شعبان می‌خوانیم : «اللهُمَّ فَأَعِنّا عَلی الإستِنانِ بِسُنَّتِهِ فیه وَ نَیلِ الشَّفاعَـة لَدَیهِ»[281] (خداوندا، ما را در پیروی از سنت او یاری فرما و شفاعت او را نصیب ما بگردان.) پیروی از سنت پیامبر در این دنیا به شفاعت از پیامبر در آخرت می‌انجامد. اگر آدمی در این دنیا در راه حق گام بردارد و سخت به پیروی از پیامبر و ولایتش و ولایت اهل بیتش پایبند باشد، بی‌شک، در روز قیامت نعمت و شراب و آب و آسایش و راحتی و چیزی که روایات نهر کوثر خوانده‌اند، نصیبش خواهد شد.

پس ما به تو کوثر را دادیم، کوثری که قلب معاویه و دشمنان رسول را پر از کینه ساخت. مغیرة بن شعبه به معاویه گفت : «ای معاویه، تو به آرزوی خود رسیدی. پس، از سبّ و لعن پسرعمویت دست بکش.» یعنی از او می‌خواهد که لعن امیرالمؤمنین را بر منبرها منع کند. معاویه می‌گوید : «خلیفه ابوبکر آمد و حکومت کرد و مُرد و فراموش شد. خلیفه دوم و سوم هم به همین شکل. ولی نام این برادر هاشم هر روز پنج نوبت ذکر می‌شود. به خدا و محمد سوگند که نام او را دفن خواهم کرد.» این کوثری است که آن را در گوشه گوشه جهان و در رادیوهای جهان و در مآذن جهان می‌بینیم؛ از روسیه و اندونزی و پاکستان و برمه و تاشکند و ژاپن و چین گرفته تا سوریه و افغانستان و ایران و عراق و عربستان و یمن و لبنان و مصر و اردن و فلسطین و تا شرق آفریقا و شمال و غرب و مرکز آفریقا. در همه این گستره صدها هزار و میلیون‌ها مأذنه می‌بینیم که روزی پنج بار صدای «أشهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللهِ» از آن بلند می‌شود. ای محمد، این کوثری است که به تو دادیم. از هر سو به تو کوثری دادیم. پس غمگین مباش. برای این کوثر : «فَصَلِّ لِرَبِّک.» پروردگارت را ذکر و از او پیروی کن و به او حسن ظن داشته باش.

«وَانحرَ». در مشهور تفاسیر آمده است که مراد از «نحر» همان ذبیحه یا قربانی است، زیرا در عید قربان حجاج نماز می‌خوانند و ذبح می‌کنند. نماز عید قربان و ذبح برای همه مستحب است، اما در حج واجب است. « ﴿ فَصَلِّ لِرَبِّک وَ انحَر » یعنی قربانی تقدیم کن تا اعلام بداری که توجهی به خود نداری و در برابر خداوند با نمازت تسلیمی و نه با مالَت. پس قربانی برای خدا تقدیم کن. بی‌شک، این قربانی برای فقرا سودمند است.

[280]. «هرکه در این دنیا نابینا باشد، در آخرت نیز نابینا و گمراه‌تر است.» (اسراء، 72)

[281]. حر عاملی،‌ وسائل‌الشیعه، قم، مؤسسـة آل البیت لإحیاء التراث، 1409 هـ ، ج 10، ص 492.