بازدارنده و مانعی در مسیر تصمیمات کنفرانس‏های ریاض و قاهره است.

خطرناک‌ترین مسئله در این میان این است که روش دخالت اسرائیل این بار با گذشته متفاوت است و چنین به نظر می‏رسد که دخالتِ آن این بار به شکل منفی و با انگیزه‏های امنیتی محض است و این امر امکان محکوم شدن اسرائیل را در نزد جامعه جهانی کاهش می‏دهد.

این امور ابعادی دارد که در خلال حوادث کشف می‏شود و باید آن‌ها را تفسیر و تحلیل کرد، ولی واقعیتی که مردم با آن سر و کار دارند و در زندگی مشاهده می‏شود، به شرح زیر است :

اوّلاً، روستاها و شهرهای مرزی به‌تدریج در حال منقطع شدن از مرکز لبنان هستند. در این اوضاع، شهروندان خود را ناگزیر به تعامل با اسرائیل می‏بینند. اگر علایم گسترش این شکاف را مشاهده کنیم، به خطر آن پی می‏بریم، چراکه استمرار اوضاع متشنج در جنوب، موجب از بین رفتن دیوار روانی [میان اعراب و اسرائیل] و شکست تحریم‏های عربی و به دنبال آن تحکیم رژیم صهیونیستی در منطقه می‏شود.

ثانیاً، روابط دوستانه میان مردم جنوب، علی‌رغم وجود گرایش‏های مختلف دینی از چندین قرن پیش استوار و محکم بوده است و در اثر این حوادث دچار لرزش و احیاناً خدشه شده است و این خسارتِ بزرگ دیگری است که همواره بیشتر می‏شود و موجودیت لبنان را از اساس تهدید می‏کند.

ثالثاً، سنگینی فاجعه، امکان به دوش گرفتن مسئولیت‏های قومی را از شهروندان عادی جنوب گرفته و آنان را از مشارکت در امر آزادسازی سرزمین‏های مقدس دور کرده است. و با وجود پایداری بی‏نظیر اهالی جنوب، این چالش هنوز پابرجاست.

رابعاً، هر روز در هر نقطه از جنوب شاهد دردها و مصیبت‏های انسانی هستیم که از حد فاجعه نیز فراتر رفته است.

در برابر این مصیبت‏ها و دلهره‏های آشکار و نهان باید اقدامی عربی و یک‌پارچه انجام گیرد، زیرا این فاجعه فراتر از حد امکانات لبنان است.

می‏توانم فاجعه جنوب را در این جمله خلاصه کنم : بحران سیاسی و نظامی که لبنان را درنوردید، با همه ابعاد آن هنوز باقی است و از نظر کیفیت گسترش یافته است، ولی از نظر مکانی کاهش یافته و به جنوب منتقل شده تا به بحران سیاسی و اجتماعی و امنیتی که از دیرباز در آنجا حکم‌فرما بوده است، افزوده شود.

چگونه می‏توان از آنچه در جنوب می‏گذرد، جلوگیری کرد؟

بحران کنونی عوامل متعددی دارد و فکر نمی‏کنم راه‌حل نظامی بتواند نخستین گام حل بحران، یعنی امنیت را تضمین کند؛ ولی این مسئله افزون بر نیروی نظامی نیازمند حداقلی از تفاهم سیاسی در لبنان و موضع یک‌پارچه عربی است که بتواند بر قدرت‌های جهانی که قادرند اسرائیل را تحت فشار قرار دهند، فشار وارد کند.

آیا این بدان معناست که ورود نیروهای امنیتی لبنان به صحنه، اگر هم انجام گیرد، کافی نیست؟

من پس از دیدار خود با نخست‏وزیر درباره ضرورت همکاری مردم با نیروهای امنیتی داخلی برای برقراری صلح و آرامش به جنوب صحبت کردم.