گام به گام با امام موسی صدر جلد 8

جلد: 8
صفحه: 125

این چیزی است که به آن باور دارم و امیدوارم تحقق یابد؛ بنابراین، مسئله فلسطین هیچ سختی و مشکلی برای لبنان ایجاد نمی‏کند.

از نظرهای رهبران چنین بر می‏آید که هیچ اختلافی بر سر اصل همزیستی وجود ندارد، ولی درمورد شکل آن اختلاف وجود دارد. اصول کلی همزیستی میان مردم لبنان چیست؟

در واقع همان‌طور که گفتم میان لبنانیان اختلاف نظر هست، من می‏توانم تنها نظر خودم را بگویم. ولی آنچه بدان ایمان دارم و به مردم لبنان پیشنهاد می‏کنم و امروز از دوستان روزنامه‏نگار خود انتظار دارم، این است که بهترین شکل همزیستی آن است که بتواند هرچه بیشتر موجب افزایش تعامل و ارتباط میان مردم شود. بنابراین، گرایشی که امروزه نسبت به تمرکززدایی سیاسی یا اداری پیدا شده است، به نظر من نادرست است؛ چون هرگونه تحول در زمینه تمرکززدایی که پس از جنگ رخ دهد، ثمره جنگ به شمار می‏آید و در نتیجه فراتر از حد و اندازه‏ای خواهد بود که لبنانیان می‏خواهند. به عقیده من مردم لبنان پس از این جنگ باید -ولو به مدت شش سال مثلاً- بیش از پیش به نظام کاملاً متمرکز بازگردند؛ یعنی اگر بتوانند لبنان را به استانی واحد تبدیل کنند یا بتوانند از راه برقراری ارتباطات، تعامل فشرده‏ای در مناطق گوناگون ایجاد کنند تا مردم لبنان مجبور به همزیستی و آمیزش بیشتری شوند، این راهکارها نیز بهتر است، زیرا لبنان از نگاه من همچون استانی از استان‌های کشورهای بزرگ است. این چیزی است که به آن باور دارم و آن را آرزو می‏کنم و به مردم لبنان پیشنهاد می‏دهم، زیرا لبنان تنها در پرتو همزیستی خود است که از احترام و توجه بیشتر جهانی بهره‌مند می‏شود.

می‏گویند میثاق ملی بر پایه‏هایی استوار شده که در حال حاضر وجود ندارد.

نباید در کارآمدی میثاق ملی مبالغه شود، چون این میثاقْ بازتاب همگرایی برخی گرایش‏های سیاسی بود، در حالی که همزیستی لبنانی، از میثاق ملی و تدوین‏کنندگان آن و پدران و نیاکانشان دیرینه‏تر است. هزار سال است که هر لبنانی از وقتی چشم باز کرده است، همسایه خود را معتقد به کیش و آیینی دیگر یافته و نزد او نان و نمک خورده و او را به ضیافت خویش دعوت کرده است. آنان با غم و شادی یکدیگر شریک بوده‌اند و به همدیگر پناه داده‏اند و پیوند میان آنان بسیار بیشتر از پیوند میان مردم در دیگر کشورها بوده است. از این رو، همزیستی ریشه در زندگی مردم لبنان داشته است و آنچه امروزه مشاهده می‏کنیم، وضعیتی استثنایی و گذرا و ناشی از فضای تبلیغاتی جنگ است که به کمک نیرو و اخلاص شما نسبت به وطن، بر آن غلبه خواهیم کرد.