گام به گام با امام موسی صدر جلد 7

جلد: 7
صفحه: 478

اندوهناک در برابر قربانیان آن‌ها تواضع می‌کنیم، امّا هرگز احساس پیشمانی یا عذاب وجدان نداریم.

امّا در مورد اتحاد شیعیان باید بگویم که به عقید? من شیعیان به ایجاد هماهنگی میان افراد و توانایی‌هایشان نیاز دارند و شکی نیست که اکنون با زخم‌های عمیق وطن و به‌ویژه با رنج و محنت دردناک جنوب، بیش از پیش به این هماهنگی نیاز داریم.

جریان حامی امام فروکش نکرده است

پیش از وقوع بحران اخیر، جریان گسترده‌ای با عنوان محرومان به راه افتاده بود که به نام جریان حمایت از امام شناخته می‌شد. اکنون گفته می‌شود که موج مردمی این جریان فروکش کرده و حتی شما از ترس جانتان نمی‌توانید به جنوب بروید.

جریان جنبش محرومان و ایدئولوژی آن، یعنی خیزش انسان‌های محروم برای رفع محرومیت خویش که ایمان به خداوند را هدف و مبنای خویش قرار داده‌اند، در لبنان و خارج از آن وجود داشته و ماندگار خواهد بود و این جریان از من و از هر حادثه‌ای بزرگ‌تر و فراگیرتر است. افتخار من آن است که از افرادی بودم که عمق این جریان و نیرو و توان توده‌ها را درک کردم و به نیروی ایمان و پیکار مقدسِ آنان در راه تغییر و تحول پی بردم. امّا چنان‌که حدود یک ماه‌و‌نیم پیش در گفت‌وگو با مجل? الصیاد ذکر کردم، موج تبلیغات گسترده و مخرب که از سلاح‌های متناسب با جنگ ناپاک بود و تبدیل شدن لبنان به میدان درگیری عربی و بین‌المللی که اقتضائات سیاسی و تبلیغاتی خاصی داشت، به‌طور مقطعی افکار مردم را تحت تأثیر قرار داد. علت سوم، که بیان کردنش مرا محزون می‌کند، آغاز تحول در موضع‌گیری برخی گروه‌های فلسطینی در نتیج? تحریک هم‌پیمانان لبنانی بود، که به‌تدریج تبدیل به موضع اصلی و طبیعی آنان شد.

امّا علت چهارم آن است که مردم احساس کرده‌اند آمال و آرزوهای بزرگ آنان برای رهایی از بحران‌ها فقط به دست رهبران محقق نخواهد شد و لازم است که مردم خود نیز به عمق بحران و بزرگی توطئه‌ها پی ببرند و نقش عوامل مؤثر در آن را دریابند. با هم? این‌ها هنوز زود است که بگوییم جریانی که شما آن را جریان حامی امام نامیده‌اید، فروکش کرده است و باید تا زمان فرونشستن گرد و غبار درگیری‌ها صبر کنیم. با هم? این‌ها آرزوی من این است که صرفاً برای جریانی از مردم کار نکنم، چون من دو اله نمی‌پرستم: خدا و مردم. شک ندارم که هرکس رابط? خود با خدا را اصلاح کند، خداوند هم رابط? او با مردم را اصلاح خواهد کرد. من برای تقرب به خدا به مردم خدمت می‌کنم.

تهدید همواره وجود داشته است

امّا دربار? اینکه جان من در خطر است و در معرض تهدید قرار دارم، باید بگویم که از ده سال پیش تاکنون همواره در معرض تهدید بوده‌ام، امّا تسلیم ‌شدن در برابر تهدیدها در قاموس من معنا ندارد. شاید بدانید که از زمان اجرایی‌ شدن اقدامات سوریه و از هنگامی که روابط مقاومت فلسطین و دولت سوریه رو به تیرگی نهاده بود، من پنج بار از صبرا به دمشق رفتم و آخرین آن‌ها برای شرکت در نشست سه‌جانبه با حضور حافظ اسد و یاسر عرفات بود که هفت ساعت به طول انجامید. در این نقل و انتقالات بارها در معرض تهدیدها و خطرهای جدی قرار گرفتم،‌ ازجمله آنکه در سفر چهارم که با اسکادران