شود. در عین حال، مذاکرات من در دمشق به این موضوع اختصاص نداشت و به برقراری آتش‌بس مربوط می‌شد، بدین معنا که از نفوذ سوریه در میان طرف‌های درگیر به منظور توقف درگیری‌های نظامی و برقراری آتش‌بس استفاده شود و تلاش‌هایی هم برای بازآفرینی رابط? سوریه با جنبش ملی و مقاومت فلسطین صورت گیرد.

آیا با توجه به این مذاکرات، به برقراری آتش‌بس و بهبود روابط سوریه از یک ‌سو و مقاومت فلسطین و جنبش ملی لبنان از سوی دیگرخوش‌بینید؟

درواقع زمینه‌های مثبتی وجود دارد؛ بدین معنا که سوری‌ها برای این کار آمادگی دارند و پیش از سفر به دمشق نیز برادر ابوعمار [یاسر عرفات] اعلام آمادگی کرده بود. امّا چنان‌که می‌دانید، روابط فی‌مابین تا حدودی پیچیده شده و طرف‌های مختلف و ابعاد و جهت‌گیری‌های متفاوتی پدید آمده است. از?این?رو، به عقید? من تنها خوش‌بین‌ بودن کافی نیست و باید به‌رغم دشواری‌های موجود، سعی و تلاش خود را تا رسیدن به موفقیت ادامه دهیم.

آیا مسئولان سوری دراین‌باره قول مساعد داده‌اند؟

در مورد آتش‌بس باید بگویم که پیش از ترک دمشق، بخشی از توافقات اجرایی شد و سوری‌ها بر آتش‌بس در منطق? متن شمالی و شمال لبنان تأکید دارند. امّا در خصوص بهبود روابط نیز احساس کردم که سوری‌ها با وجود آنکه رنجیده و ناخرسندند، برای برگزاری دیدارها و از سرگیری همکاری آمادگی دارند.

نظرتان دربار? درگیری‌های پدیدآمده در بقاع و اینکه سوریه شهر بعلبک و اردوگاه‌های فلسطینی را تصرف کرده، چیست؟ به‌ویژه آنکه از نگاه افکارِعمومی، شما در این منطقه ذی‌نفعید.

تا آنجا که من اطلاع دارم، در مناطق بقاع و بعلبک هیچ نبردی اتفاق نیفتاده، بلکه مذاکراتی میان اهالی و نیروهای سوری و مقاومت فلسطین صورت گرفته و در مورد مسائل مختلف بحث شده و ارتش سوریه در این مذاکرات مدتی مهلت خواسته تا درگیری روی ندهد. بدین‌ترتیب، با کمک اهالی منطقه، درگیری و کشتار و خشونتی واقع نشده است.

به نظر شما آیا سوریه همچنان می‌تواند در لبنان نقش میانجی را ایفا کند، یا اینکه بهتر است سوریه -‌که اکنون خود به یکی از طرف‌های درگیر جنگ تبدیل شده‌- عرصه را برای حضور و اقدام کشورهای عربی خالی کند؟

اقدام سوریه با اقدام کشورهای عربی منافات ندارد و چنان‌که می‌دانید، نمایند? سوریه به‌طور مستمر در جلسات اعضای اتحادی? عرب حضور دارد و هماهنگی لازم را با این اتحادیه انجام می‌دهد. از سوی دیگر، اقداماتی که هریک از کشورهای عربی، به‌ویژه عربستان سعودی انجام می‌دهند، و نیز تلاش‌های پیگیر سرگرد عبدالسلام جلود، همگی از طریق دمشق و با توافق مسئولان سوری انجام می‌شود. از?این?رو، تعارضی میان این اقدامات نمی‌بینم و به عقید? ما این تلاش‌ها مکمل هم‌اند. در پایان باید بگویم که با وجود اختلافاتی که میان سوریه و مقاومت فلسطین پیش آمده، هریک از دو طرف همچنان مواضع استراتژیک خود را حفظ کرده‌اند. اکنون برخی از فرماندهان مقاومت فلسطین در سوریه به سر می‌برند و من با برخی از آنان در دفتر