نکت? دوم، لزوم تأمل و درنگ دربار? ایجاد تغییر در قوانین مدنی خاص تا زمان کامل‌شدن پژوهش‌ها، آن هم در چنین موضوع حساس و در کشوری دارای فرقه‌های متعدد همچون لبنان بود. در این صورت به مرور زمان مسئله بیشتر فهم‌پذیر می‌شود و ما نیز درمی‌یابیم که چه چیزی مورد نیاز است و دربار? چه چیزی نباید بحث کنیم.

من از زمان آغاز بحران و به محض آگاهی از تدوین نسخ? دست‌نویس برنام? اصلاحات گام‌به‌گام، پیش از آنکه این نسخه تایپ شود، محتوای آن را پسندیدم و احساس کردم که گویی خودم نیز در تنظیم آن مشارکت داشته‌ام. چنان‌که به یاد دارم در نسخ? اولی? برنامه‌های اصلاحی، هیچ اشار? مستقیم یا تلویحی به سکولاریسم وجود نداشت و تمامی عبارات مذکور در آن برنامه، به شعارهایی همچون دموکراسی و ساختن حکومتی جدید بر مبنای علم و اندیشه مربوط می‌شد. من نیز در مراسم و مناسبت‌های متعدد اعلام کرده بودم که اغلب موارد مندرج در آن برنام? اصلاحی را پذیرفته‌ام و یادآور شدم که بخش عمد? خواسته‌های مذکور در آن برنامه، یک «رونوشت برابر اصل» از خواسته‌ها و اهداف اسلامی ماست که آن‌ها را نه فقط پیش از وقوع حوادث اخیر، بلکه بسیار بیشتر و زمانی مطرح و مشخص کرده بودیم که می‌توان گفت هنوز جریانی به نام چپ در لبنان شکل نگرفته بود. حتی می‌توان گفت که ما و برادران مسیحی‌مان، در زمان حکومت عثمانی و پیش از وقوع انقلاب کمونیستی این خواسته‌ها را مطرح کرده بودیم. بنابراین، باید بر این نکته تأکید کنم که آگاهی یا ناآگاهی من از تصمیمات نشست عرمون اهمیتی ندارد، زیرا بنده طبعاً برای بزرگوارانی که چنین تصمیماتی را اتخاذ کرده‌اند، ‌احترام قایلم، هرچند این تصمیمات برای من الزام‌آور نیست. البته این بدان معنا نیست که بنده به نمایندگی از جناب مفتی سخن نگفته‌ام، زیرا ایشان می‌دانند که ضرورت ندارد که تمامی نظرهای من دقیقاً با نظرهای ایشان یا نظرهای افرادی منطبق باشد که مورد احترام من‌اند. هرگاه جناب مفتی مرا به نمایندگی خود در مراسمی برگزیده‌اند، بنده اعلام آمادگی کرده‌ام، ولی این بدان معنا نیست که من نمایند? تمامی افکار ایشان باشم.

ممکن است در مورد برگه‌ای که آقای القوتلی، مدیرکل دارالفتوا، به شما دادند و جناب امام موسی صدر، از آن سخن گفتند، توضیح دهید؟

دکتر صالح با لحنی که گویی می‌خواهد رازی را بازگوید، پاسخ داد:

ظاهراً با وجود آنکه آن برگه باز بود و تا نشده بود، امام صدر از نوشته‌های روی آن آگاه نشدند، این در حالی بود که من دقیقاً در کنار ایشان نشسته بودم و میان ما هم کسی نبود. آقای حسین القوتلی بر روی آن برگه عبارت «نظام الهی»[21] را با یک علامت سؤال نوشته بودند و دقیقاً زمانی این کار را انجام دادند که جناب رشید کرامی که پشت تریبون در حال سخنرانی بودند، این عبارت را به کار بردند و به‌شدت به طرف‌داران سکولاریسم حمله کردند و یادآور شدند که تنها نظام حکومتی که می‌تواند مسائل قانون مدنی خاص، به‌ویژه مسائل مربوط به ارث و ازدواج را سامان دهد، «نظام الهی» است. نگرانی من آن بود که مبادا شنوندگان از این سخن -‌که نادرست هم نیست‌- چنین برداشت کنند که منظور گوینده، دفاع از نظام سیاسی و فرقه‌ای فرسود? کنونی لبنان