مکان و تاریخ : بیروت، 2/7/1977

مناسبت : در پی افزایش تنش در جنوب و بروز خطر تجزیه، امام این مقاله را در تبیین واقعیت‌های موجود نوشت.

منبع : روزنامه النهار، 2/7/1977؛ أمل و رسالة، شماره 7

متن

آیا ما لبنانیان و فلسطینیان با هم، به مدت دو سال برای پلیدترین و زیرکانه‌ترین جنگی که صهیونیسم بر ضد مدنیت به راه انداخت، داوطلب شدیم؟ جنگی که همه دنیا را که صهیونیسم را به نژادپرستی متهم می‌کرد، در آستانه دورانی جدید به نام «دوران اسرائیلی» قرار می‌دهد. این دوران در لبنان شکل گرفت تا با گذشتن از جهان عرب و سپس آفریقا و اروپا، اتحاد جماهیر شوروی را و ایالات متحده آمریکا را و کل جهان را فرا گیرد.

آیا اسرائیل، این دست‌پرورده جهان متمدن، تصویری واژگونه از پروراننده خویش است؟ اسرائیل که در دامان این جهان متمدن متولد شد و تحت سرپرستی آن رشد کرد تا روی پای خود ایستاد، پیش از آنکه به ثبات و استقلال برسد، شروع به گسستن جهان و صهیونی‌سازی آن کرد و هزاران دولت‌گونه گسست‌یافته و نژادپرستانه ایجاد کرد تا خود سرور همه آن‌ها باشد و عقل و دل جهان شود.

حوادثی که در لبنان رخ داد و می‌دهد و پیامدهای اندوه‌بار و پیچیده‌ای که دارد، به این دو سؤال پاسخ می‌دهد.

شاید خواننده از این مطالب شگفت‌زده ‌شود و آن‌ها را ناروا و مبالغه بخواند. خداوند گواه است که من نیز همانند خوانندگان شگفت‌زد‌ه‌ام و آرزو دارم که در این نگرش خود اشتباه کرده باشم، و به همین سبب در ارائه این تحلیل به خوانندگان تردید داشتم و آن را به تأخیر می‌انداختم. ولی وظیفه امانت‌داری و دغدغه فاجعه‌ای که خواب را از چشمانم ربوده بود، مرا به نوشتن واداشت؛ با آنکه می‌دانم خطر مرا تهدید می‌کند و در اثر نقدهای طعنه‌آمیز و روگردانی دوستان، تاوان سنگینی خواهم پرداخت. حوادث لبنان ادامه دارد؛ جنگ جز در جنوب متوقف شده و صلح و گفت‌وگو به تعویق افتاده است؛ همچنان منتظر بازسازی مؤسسات و نهادها هستیم؛ اسلحه همچنان در دست جنگجویان است و فراهم‌سازی و بسیج جنگی ادامه دارد؛ فلسطینیان احساس نگرانی می‌کنند و اطمینان ندارند که روابطشان با لبنانیان سامان‌دهی دقیقی پیدا کند و لبنانیان نیز در همین سرگردانی به سرمی‌برند. سران کشورهای عرب در دو کنفرانس سران، اقدامات سوریه را تأیید کردند؛ ولی بعضی از آن‌ها در کمین نشسته‌‌اند یا ناسزا می‌گویند یا تحریک می‌کنند یا حسادت می‌ورزند.

بحران در جنوب از هر حدی فراتر رفته است؛ خطر رو به افزایش است؛ جنوب در آتش می‌سوزد؛ به خود می‌پیچد و کمک ‌می‌طلبد؛ شهدا متواضعانه و شکوهمندانه دفاع می‌کنند؛ اسرائیل بمباران می‌کند، تهدید می‌کند، آماده می‌شود و تحلیل‌گران بحث می‌کنند و می‌نویسند و هشدار می‌دهند.

حوادث لبنان با همه ابعاد و شاخصه‌هایی که