وقتی دشمنان بشر، مانند بیماری و تنگدستی و حوادث، به او حمله می‌کنند، وقتی با نیرویی فراتر از نیروی فرد یا گروه، به آن دو حمله‌ور می‌شوند، در این هنگام جامعه زنده و یک‌پارچه به حرکت درمی‌آید و به دفاع می‌پردازد.

ولی دستگاه ویژه‌ای که مسئولیت به دوش داشته باشد نیز وجود دارد که همان انجمن پیشاهنگی است و مسئولیت آن نیز حس انسانیت است.

جوانان پیشاهنگ به حکم انسانیت و به حکم خدا و وجدان، که پیامبر باطن است، در این راه تلاش می‌کنند و شکستگی‌ها را ترمیم و خلأها را پر می‌کنند و از درد و رنج خستگان می‌کاهند.

آنان از پویایی خود، از تندرستی و تجربه خود و از هر آنچه خداوند به آنان بخشیده است، انفاق می‌کنند تا جامعه خود را از فروپاشی و رخنه کردن آن دشمنان، پاس دارند.

آنان با این کار، حس شرافتمندانه انسانی را در خود تقویت می‌کنند و از این راه برای یک‌پارچگی جامعه می‌کوشند. و بدین‌ترتیب، انسانیت آن‌ها رشد می‌کند و افزایش می‌یابد و گستره وجودی آنان توسعه می‌یابد. آنان، آسیب‌دیدگان را به صف جامعه سالم، جامعه‌ای که از نظر جسمی و روحی و قلبی نیرومند باشد، بازمی‌گردانند.

ب. امام درباره شیوه فعالیت گفت :

ما جامعه اسلامی را از حالت غیراسلامی آن به جامعه‌ای پایبند به اسلام تبدیل خواهیم کرد. این کار از راه تربیت اسلامی نسل نو در بوته انجمن پیشاهنگی «الرسالة اسلامیة» انجام خواهد شد. آن‌ها با آموزه‌های اسلامی پرورش خواهند یافت و هسته جامعه اسلامی مسئولیت‌پذیر را تشکیل خواهند داد و سپس به کادری امین و مؤمن برای جنبش محرومان تبدیل خواهند شد و پس از آن مردان فردا و سرپرستان جامعه خواهند شد و پس از گذشت یک یا دو نسل، انسان مسلمان بی‌مسئولیت در لبنان به انسانی مسئولیت‌پذیر و پایبند به اسلام در رفتار و زندگی تبدیل خواهد شد.

3. اجرای ساختار پیشاهنگی

چیزی نگذشت که نخستین حلقه‌های گروه‌های پیشاهنگی در روستاها به شکل فزاینده‌ای شکل گرفت و این امر سبب شد فرماندهی مرکزی، به فرماندهی گروه‌ها تقسیم شود. امام صدر نخستین فرماندهان پیشاهنگی را تعیین کرد که عبارت بودند از :

سرپرست کل : محمد علی قبیسی؛

سرپرست بیروت و جبل لبنان : احمد سعید مصری؛

سرپرست جنوب : علی یوسف حمزه؛

سرپرست بقاع : هاشم محمد عواضه؛

رابط پیشاهنگی : محمود علی فقیه.

با وجود فراهم نبودن بسیاری از امکانات اصلی، گروه‌های پیشاهنگی به‌سرعت گسترش یافت، به‌ویژه در حیّ السلم و سپس در اثر تلاش برادر هاشم عواضه، در بقاع و خصوصاً بعلبک و بقاع غربی. در جنوب نیز در اثر تلاش و فعالیت برادران، علی حمزه و حسن داود، این گروه‌ها در بیشتر روستاها شکل گرفت و نخستین گروه پیشاهنگی که در آنجا تشکیل شد، به نام ابوذر غفاری نام‌گذاری شد.

4. اعلام شگل‌گیری انجمن پیشاهنگی

شاید امام صدر در مراسم گرامی‌داشت چهلمین روز درگذشت شهید علی شریعتی، با استفاده از آن