و این‌‌گونه تلاش‏ها به ما نیز مربوط می‏شود، از موضع یک مسئول می‏گویم :

اوّلاً، مایه تأسف است که برخی از سیاستمداران لبنان - فرد یا گروه- هنوز در ذهنیت گذشته خود به سر می‏برند و برای تلفیق طرح‏های سیاسی و به کار گرفتن آن‌ها در جهت منافعشان تلاش می‌کنند، هرچند از مصلحت کلان کشور به‌دور باشد؛ از این روست که در ارائه طرح سیاسی برای حل مشکل به تفسیرهای متعدّد و گاه متناقض برمی‌خوریم، در حالی که می‏دانیم مشکل یکی است و راه‌حل آن نیز یکی است.

ثانیاً، باید سبب شکل‏گیری «جبهه فراگیر» را و همچنین موقعیت نیروهای سیاسی را به خاطر داشته باشیم تا بتوانیم درک کنیم که پراکندگی سیاسی و فقدان گفت‌وگو و سقوط مؤسسه‏های رسمی ابزار دست حکومت و شعار برخی از جبهه‏های سیاسی درگیر جنگ که جایگاه ریاست و رهبری را بازیچه خود کرده‏اند... و عواملی دیگر، در نزد همگان این احساس را به وجود آورده است که تشکیل جبهه‏ای سیاسی که مذاکره کند و مسئولیت آری یا نه گفتن خود را برای آینده لبنان به گردن بگیرد، ضروری است. در این صورت است که می‏توانیم ساختار «جبهه ملی فراگیر» و چگونگی آن را در‏یابیم و از گرداب برداشت‏هایی که اینجا و آنجا ارائه می‏‌شود، بیرون ‏آییم.

ثالثاً، پس از تجربه این جنگ پلید، دریافتیم که هرگونه همگرایی نیازمند توافق ضمنی بر سر وحدت وسیله و راه، علاوه بر وحدت غایت و هدف است، به‌طوری که اگر برخی طرف‏ها بر سر اهداف توافق داشته ولی بر سر ابزارها توافق نداشته باشند، همکاری و فعالیت آنان در یک جبهه با مشکل روبه‌رو می‏شود. این تجربه تلخی است که در دوران جنگ به دست آوردیم. در این جنگ ابزارهای غیرشرافتمندانه‏ای به کار رفت، ازجمله اقدامات مسلحانه و تبلیغات تحریک‏‌آمیز و فریب‌کارانه و وارونه جلوه دادن حقایق. این تجربه ما را بر آن می‏دارد که هم به پیوند میان هدف و وسیله و هم، به دنبال آن، به ضرورت توافق بر سر وسیله و هدف توجه کنیم. بر این اساس «جبهه ملی فراگیر» برای ما واقعیت است، نه انتخاب یکی از طرف‏ها. هر گروهی که به اهداف ما اعتقاد داشته باشد، هرچند به یکی از آن‌ها، و همچنین به استفاده از وسیله شرافتمندانه برای رسیدن به این هدف پایبند بماند، ما با آن، وجه اشتراک داریم و [از این لحاظ] هیچ فرقی میان گرایش‏ها و موقعیت‏ها وجود ندارد. طبیعی است که یک‌پارچگی لبنان مهم‌ترین هدف است و عربی بودن و دموکراتیک بودن نظام آن نیز، که شرط اصلی همزیستی میان مردم لبنان اس ت، جزو اهداف اساسی به شمار می‏آید.

رابعاً، تا کنون نتایج روشنی برای تلاش‏هایی که برای تشکیل «جبهه فراگیر» صورت می‏گیرد، نیافته‏ام. طبیعی است که اگر این جبهه بر پایه نیازهای واقعی مردم استوار نباشد یا اعضای آن شخصیت‏های مورد اعتماد مردم نباشند، نمی‏تواند تحقق یابد یا راه‌حلی برای بحران ارائه دهد. در مجموع به نظر من، آقای سرکیس، خود سکوی رهایی و نماد مشروعیت است و آنچه در سخنرانی پس از ادای سوگند گفت، چارچوبی است که اصول و مبانی «جبهه فراگیر» را و اهداف بلندمدّت آن را تعیین می‏کند.

ملک حسین چه گفت؟

جناب‌عالی، براساس آنچه فرمودید، حل مشکل جنوب را با تحقق «تفاهم سیاسی داخلی» مرتبط