گام به گام با امام موسی صدر جلد 3

جلد: 3
صفحه: 320

چنین سخنی می گویید جناب امام؟ اجازه دهید من در این زمینه پافشاری کنم و بگویم در هم? کتاب های قاموس و لغت عربی جست‌وجو کنید، البته، در آن‌هایی که غلط های عجمی در آن رخنه نکرده است. در هیچ‌یک از آن‌ها کلمه «کَرّسَ تَکریساً» را نمی یابید. این واژه‌ای مسیحی و استشراقی است. شاید این واژه را در کتاب المنجد پیدا کنید، اما این کتاب بر خلاف نامش (منجد= یاری‌کننده) گمراه‌کننده و تباه‌کنند? زبان عربی است، زیرا کسی که آن را تدوین کرده کشیشی مسیحی است، هرچند که او هم وطن من و برادرم جناب امام صدر در لبنان است. این امر باعث نمی‌شود که بگوییم لغت‌نامه های جدیدی که در لبنان تدوین شده است، دربردارند? واژه هایی است که از زبان اصیل عربی منحرف شده است. اگر این تحریف ها به دایر? لفظ محدود می شد، مشکلی نبود، ولی مسلماً ورود واژه هایی با ریش? مسیحی و دارای گرایش های استشراقی تأثیر بسیاری در زندگی عربی و اسلامی ما خواهد گذاشت. از این رو، این فرصت را غنیمت می شمارم تا مفهوم حقیقی این واژه را توضیح دهم، البته نه به سبب آنکه استاد زبان شناسی و فقه‌اللغة در دانشگاه لبنانم، بلکه به این علت که این توضیحات وضعیت را برای ما روشن می‌کند، چه به‌طور سلبی و چه ایجابی و، در نتیجه، روشن می شود که آیا می توان گفت: «کرس الدین شیئاً»، یا چنین تعبیری درست نیست؟

برادران، ریش? این واژه از «کرز» است، یعنی ماد? آن ثلاثی (سه حرفی) است. اشکال ندارد. ساده می گویم تا در درج? اوّل دوستان جوان بفهمند. «کرز» مصدری سه حرفی است که مسیحیان در ترجم? مفاهیم آرامی و یونانی برای واژه ای که به معنای جداکردن و در کنار آن تثبیت ‌کردن است، به کار برده اند. یعنی ابتدا آن را جدا و، سپس، تثبیت می کنید. دیری نپایید که این لفظ در قالب بیش از ثلاثی به کار رفت و گفتند: «کرز یکرز تکریزاً.» شما می دانید که اضافه‌ شدن حرف به ریش? اصلی نشان? اضافه‌ شدن معناست. بنابراین، تکریز یعنی بیشتر جدا کردن و بیشتر تثبیت ‌کردن. پس از آن، مردم به‌ویژه در لبنان این واژه را به کار بردند. آنان به‌طور خاص تحت تأثیر فرهنگ فرانسه‌اند و هیچ‌کس در لبنان نمی تواند از تأثیر فرهنگ فرانسه در امان باشد. من چه بخواهم چه نخواهم، واژه هایی از فرهنگ فرانسه به زبان من نفوذ کرده است، زیرا ما متأسفانه بیش از حد با این فرهنگ زندگی کرده ایم. در بسیاری از موارد این فرهنگ، شیو? اندیشیدن ما را فاسد و تباه کرده است و، البته، در کنار آن فایده هایی نیز برای ما داشته است، مثلاً مسلمانان لبنان به پیروی از مسیحیان کلمه «تکریز» را که ترجم? کلم? «Consacrer quelque chose» بود، به کار بردند. بنابراین «کرس» دوبار تحریف شده است: یک بار از اصل لغوی آن، زیرا اصل [فرانسوی] آن چنین نبوده است و یک‌بار به صورت آوایی و فونتیکی و لفظی، که ربطی به اصل واژه ندارد، نه از نظر فرهنگی و نه لغوی و نه تاریخی و نه فلسفی و نه اصطلاحی. زیرا کلم? «Consacrer quelque chose» معنایی بیش از متمرکزکردن نیرو و تلاش ندارد و، به هیچ?‌وجه، تکریس معنای الهیاتی و مسیحی و پونتفیکی ندارد که در مطالعات پونتفیکی مشهور در روم و واتیکان گفته می شود.

می گویید چطور این تحریف پدید آمد؟ در پاسخ می گویم بسیار ساده. در «کرز» حرف «زاء» از نظر آوایی با حرف «سین» اشتباه می شود، و این اشتباه بسیار رخ می دهد. برای نمونه یک نکت? معروف در