اثر خشونت، پیامدهای ناگوار بیشتری دارد که با پیامدهای تجزیه به روش غیرخشونت‌آمیز متفاوت خواهد بود.

در چنین حالتی، افراد آسیب‌دیده و سرکوب‌شده، صاحب کشوری خواهند شد که از کینه آکنده است. افراد آن کشور بر اثر سرکوب و ستمی که متحمل شده‌اند، کینه و خشونت را به ارث خواهند برد و هم? ارزش‌های عربی و اسلامی را نادیده می‌گیرند. صریح و بی‌پرده بگویم که اگر چنین کشوری ایجاد شود، خطر آن از اسرائیل بیشتر است. نه به خاطر اینکه مردم آن کشور اسرائیلی یا بیگانه‌اند، بلکه آنان بخش جدایی‌ناپذیر ملت ما هستند. پس به این علت نیست که خطر چنین کشوری از اسرائیل بیشتر است. به این علت نیست، بلکه به علت سلسله مشکلات و سرکوب و ظلمی است که متحمل شده‌اند. بله، در نتیج? ظلم و سرکوب طولانی، چنین کشوری اگر به وجود آید، از اسرائیل خطرناک‌تر خواهد بود.

نکت? سوم آنکه راه‌حل نظامی آن هم به این شیوه، زمینه را برای دخالت بیگانگان و به‌ویژه دخالت اسرائیل کاملاً مهیا می‌کند و هم? ما می‌توانیم تصور کنیم که اگر اسرائیل بخواهد دخالت کند و عده‌ای عرب را از دست عده‌ای دیگر نجات دهد، چه مصیبت بزرگی خواهد بود.

نکت? چهارم اینکه استفاده از راه‌حل نظامی، تأثیرات منفی بسیاری بر قضی? فلسطین خواهد داشت و در داخل و در نزد خود فلسطینیان و نیز در خارج و در افکارِعمومی جهان، چهر? قضی? فلسطین و مبارز? جهان عرب را مخدوش خواهد کرد.

نکت? پنجم آنکه هم? ما می‌توانیم تصور کنیم که در صورت وقوع چنین وضعیتی، چه تأثیرات منفی و ناگواری در داخل جهان عرب و ضمیر و وجدان اعراب پدید خواهد آمد. و نیز قابل تصور است که استفاده از راه‌حل نظامی، مجموعه‌ای از روابط ویرانگر و نادرستی به وجود می‌آورد که منافع و اهداف جهان عرب را تهدید می‌کند.

در آن دیدار از برادر، یاسر عرفات درخواست کردم که به اهمیت اوضاع کنونی و خطرهای ناشی از ادام? نبرد و به‌ویژه حضور مبارزان فلسطینی در جنگ‌های لبنان توجه کند. به او گفتم: «راستش را بخواهید من نمی‌توانم درک کنم که جنگیدن فلسطینیان در قله‌ها و مناطق کوهستانی لبنان، چه ارتباطی با آزاد کردن فلسطین دارد؟! این رابطه برای من قابل درک نیست. کسانی که در کوهستان‌های لبنان می‌جنگند، قطعاً برای آزادی فلسطین نمی‌جنگند. کسی که می‌خواهد جونیه یا طرابلس را آزاد کند، یقیناً برای آزادی فلسطین کار نمی‌کند، حتی اگر ادعای آن را داشته باشد. همین کارها را در سال 1970 هم شاهد بودیم. به یاد آورید که در آن سال در اردن چه شعارهایی سر می‌دادند. می‌گفتند: «حکومت از آنِ مقاومت فلسطین است، حاکمیت متعلق به انقلابیان فلسطین است، راه فلسطین از عمان (اردن) می‌گذرد.» الان هم همان حرف‌ها را در لبنان تکرار می‌کنند.

یاسر عرفات در آن جلسه به من قول داد که فلسطینیان از مشارکت در نبردهای داخلی لبنان کناره‌گیری کنند و مستقیماً به لبنان رفت تا این تصمیم را به اطلاع دیگران برساند. اکنون نمی‌خواهم دربار? جزئیات بحث کنم، فقط بگویم که این کار آن‌گونه که باید و شاید، انجام نشد.

به هر حال، چند روز بعد درگیری‌ها متوقف شد،