را داریم. جهان نیازمند رسول و صحیفه‌های مطهری بود که در آن موضوعات راست و درست بود، تا جهان را به حرکت درآورد و جهانیان به آن ایمان آورند. قرآن در این سه آیه می‌گوید علی‌رغم اینکه اسلام دین خداست و انبیا همه را به آن دعوت کرده‌اند و ابراهیم برای نخستین بار به اسلام فراخواند، جهان به حکم و شهادتِ واقعیت در تاریکی به سر می‌برد و نیازمند رسول و کتاب و دعوت تازه‌ای بود. در غیر این صورت، «کافران اهل کتاب و مشرکان دست برندارند تا برایشان برهانی روشن بیاید.»[408]

پس از این، پرسش دوم مطرح می‌شود : اگر جهان نیازمند کتاب است، پس چرا قرآن پیشینیان اهل کتاب را ملامت و توبیخ می‌کند؟ چرا قرآن می‌گوید کفر ورزیدند کسانی که گفتند خداوند سومِ سه أقنوم است؟ چرا اهل کتاب بر اساس اعمالشان مجازات می‌شوند؟ اگر بینه با محمد(ص) آمده است، کسانی که پیش از او بوده‌اند، گناهی ندارند. پس چرا آنان مجازات می‌شوند؟ قرآن تأکید می‌کند که آنان حجت قاطع و انکارناپذیر داشتند، «و اهل کتاب پراکنده نشدند مگر از آن پس که برایشان برهانی روشن آمد.»[409]

بیّنه پیش از این وجود داشت، حجت میان مردم و خدا وجود داشت، اما برای اثر بر آدمیان کافی نبود. پس، خداوند از روی لطف و مهربانی بینه تازه‌ای برانگیخت، و پس از آن بینه پیشین مخصوص اهل کتاب بود و اهل کتاب، خود، مانع میان جهان و کتابشان بودند. بنابراین، پراکندگی اهل کتاب و انحراف از کتاب و اختلافشان پس از آمدنِ بیّنه بوده است، نه پیش از آن : « ﴿ وَ ما تَفَرَّقَ الَّذِینَ أُوتُوا الکِتابَ إلّا مِن بَعدِ ماجاءَتهُمُ البَیِّنَـة ﴾ .» پس، بینه وجود داشت و با وجود بیّنه آنان منحرف گشتند و جهان در تاریکی به سر برد. از این رو، جهان نیازمند بینه جدید و رسولی بود که صحیفه‌هایی پاک داشت و در این صحیفه‌ها موضوعاتی راست و درست بود. «بینه» یعنی واضح، ولی چون صیغه مبالغه است معنی روشن کردن و توضیح دارد. شما در کتب لغت یا در فقه دیده‌اید که می‌گویند «طهور» مبالغه در «طهارت» است. فی‌المثل، می‌گوییم آب طاهر. در اینجا طاهر یعنی چیزی که نجس نیست. گاهی نیز می‌گوییم آب طهور. در اینجا طهور یعنی بسیار بسیار بسیار پاک. بدین‌معنا که این آب فقط پاک نیست، بلکه پاک هم می‌کند. مبالغه گاهی متعدی هم می‌کند، مانند طهارت طاهرکننده. طاهر در مقابل نجس است و مبالغه آن به شکل متعدی به کار می‌رود؛ یعنی آب فقط طاهر و پاک نیست، بلکه چیزهای دیگر را نیز پاک می‌کند.

«بینه» نیز این‌گونه است. «بان» یعنی ظاهر و روشن شد. «بین» به معنای روشن نیست، بلکه بدین‌معناست که اشیای دیگر را واضح و روشن می‌کند. در اینجا توضیح کلمه «بینه» که دو بار تکرار شده است، می‌آید. «بینه» به چه معناست؟ دعوتِ خدا و رسول و کتب و صحف مطهره. قرآن دائماً بینه را به کار می‌برد. چرا؟ «بیّنه» روشن‌کننده چیست؟ قرآن از اینجا به بعد این مسئله را توضیح می‌دهد. می‌گوید : ای مردم، دعوت انبیا مخالفِ عقل و سلیقه و فطرت شما نیست. دعوت انبیا دعوت فطرت و ضمیر بشری است. این فطرتِ ضمیرِ بشری نیاز به «توضیح» دارد تا حقیقت امور را ببیند و کشف کند.

انبیا مردم را به چیزی برخلاف فطرت و ضمیرشان دعوت نمی‌کنند. می‌دانید که قرآن بارها