گام به گام با امام موسی صدر جلد 10

جلد: 10
صفحه: 305

معانی متعدد را با یکدیگر مرتبط می‌کند. «عصر» در این سوره مبارک بر معانی متعدد دلالت دارد.

عصر به معنای عام همان زمانی است که در آن تلاش و فعالیت حاضر می‌شود، نه زمان مجرد و نه دهر و نه ایام. پس عصر همان زمان فعالیت و زمانی است که کار در آن صورت می‌گیرد. در اینجا مفهوم مشترک را میان کلمه با مفهوم زمانی و معنای مصدری آن می‌یابیم. عَصَرَ الشیء یعنی چیزی را فشرد. گویی که زمان در لابه‌لای خود، اتفاقات و فعالیت‌ها و تاریخ‌ها را فشرده می‌کند یا خلاصه می‌کند. بنابراین، «وَالعَصر» به معنای سوگند به زمان است. سوگند افزون بر تأکید بر احترام به زمان - زمانی که در بردارنده تلاش و نتیجه است، نه زمانی که بی‌فایده و گذران است - تمهیدی است برای درک مضمون آیات بعد. آیاتی که شامل عمل صالح و سفارش کردن یکدیگر به حق و صبر و تأکید بر آن است. همچنین، اشاره‌ای است پنهان به این مسئله که اگر کسی می‌خواهد با زمان حقیقی، که همان عصر است، و نیز با آفرینش الهی، که همان سخت‌کوشی و تلاش است، هماهنگ باشد، باید این راه را بپیماید.

این معنای فراگیر و گسترده برای عصر، عصر رسول اکرم(ص) را نیز در بر می‌گیرد که بهترین عصرهاست و برای قسم خوردن شایسته‌تر است. عصر دربرگیرنده همه عصرهایی نیز است که انسان مؤمن عامل، که توصیه می‌کند و توصیه می‌پذیرد و تنها اوست که زیان‌دیده نیست، در آن زندگی می‌کند. بنابراین، کلمه «وَالعَصر» قسم به زمان است نه به هر زمان بلکه به زمانی که آدمی در آن کار و کوشش می‌کند. این کلمه معانی دیگری نیز دارد که إن‌شاءاللّه در بخش‌های آینده درباره آن سخن خواهیم گفت.

والسلام علیکم و رحمـةاللّه و برکاته.