گام به گام با امام موسی صدر جلد 9

جلد: 9
صفحه: 132

ملاقات‌ها و برخوردهای تند با رهبران آن، از سوریه درخواست کمک شد، ولی متأسفانه نتیجه‌ای حاصل نشد. وقتی برای اولین بار سوریه از احزاب راست‌گرا تعهد گرفت که به نبعه حمله نکنند، آن‌ها در مقابل خواستند که نبعه با اسلحه‌های سنگین از تل‌زعتر حمایت نکند. چون این خواسته آن‌ها (مسیحیان) برای نبعه اجرایی نبود، باز احتیاج به فشار سیاسی بود که در سفر دوم اینجانب صورت گرفت. حمله به نبعه متوقف شد تا آنکه یکی از سازمان‌های فلسطینی یعنی جبهه دموکراتیک وابسته به نایف حواتمه با همکاری سازمان کار کمونیستی، به فرماندهی مردی مارونی به نام الیاس سروعی، تحریکات ناهنجاری بر‌ضد ارامنه انجام دادند و 17 نفر از جوانان ارمنی را کشتند، سه مغازه جواهرفروشی آنان را غارت و به چهار دختر ارمنی تجاوز کردند. این اعمال سبب شد که ارمنی‌ها عکس‌العمل وحشیانه‌ای از خود نشان دهند. از حالت بی‌طرفی خارج شدند و با جنگجویان تازه‌نفس خود به نبعه محاصره‌شده و گرفتار، حمله کردند و کشتند و سوزاندند و غارت کردند. این امر باعث شد که راه آزادانه‌ای برای احزاب راست به نبعه باز شود و نبعه از نظر نظامی ساقط شود. بی‌درنگ برای بار سوم به سوریه رفتم. با فشار جدید سوریه، راست‌گرایان مجبور شدند که از اشغال کامل نبعه و غارت کردن خانه‌ها و خرابی آن‌ها و راندن مردم خودداری کنند. این فشار سیاسی جدید مدت سه روز نتیجه داد. باز متأسفانه 13 حزب و سازمان چپ لبنانی و فلسطینی در نادی (کلوب) ارامنه جمع شدند و برای نجات جان خود اسلحه‌ها را تسلیم کردند و فرار کردند و سندی را به امضا رسانیدند که نبعه تسلیم شود. به این ترتیب، لقمه اشتهاآور برای مردم مسلح آن منطقه و افراد حزب‌های دست راستی آماده شد. این فشار هم بی‌نتیجه ماند و فاجعه سقوط به وقوع پیوست. با کمال تأسف باید اضافه کنم که روش چپ‌گرایان لبنانی و فلسطینی درباره تحریکات ناهنجار آنان بر‌ضد ارامنه و همان تسلیم نبعه، نتیجه هدف سیاسی بود که به موجب آن نبعه زودتر از تل‌زعتر ساقط شود تا قهرمانی تل‌زعتر که مدافعان آن چپ‌گرایان فلسطینی بودند، برای همه جهانیان روشن‌تر شود.

چرا سوریه با دخالت نظامی خود مانع سقوط نبعه و کشتار فجیع مردم نشد؟

ما از سوریه درخواست دخالت نظامی در نبعه را کردیم. از نظر من ارتش سوریه به‌رغم آنکه در فاصله 15 کیلومتری بیروت بود و از نزدیک توان دخالت مستقیم نظامی برای جلوگیری از سقوط نبعه را نداشت، ولی چون سقوط نبعه انعکاسی از عمل وحشیانه و تجزیه‌طلبانه احزاب راست‌گرا بود، سوریه می‌بایست دخالت نظامی می‌کرد و از سقوط نبعه جلوگیری می‌کرد. ولی این منطق متأسفانه مورد پذیرش سوریه قرار نگرفت و به همین دلیل، حرکت محرومین در اعلامیه‌ای روش سوریه درباره سقوط نبعه را سرزنش کرد. درباره فاجعه نبعه بحث مفصل‌تر و بررسی عمیق‌تری ضروری است که شاید بعدها صورت گیرد. در اعلامیه‌ای به نام «فاجعه نبعه» ما قسمت‌هایی از آن را بیان کردیم.

اما درباره اختلاف حرکت محرومین با احزاب چپ صحبت می‌کردیم، دو قسمت از آن را بیان کردیم و اینک آن را دنبال می‌کنیم.

3. یکی از مهم‌ترین اختلافات ما با احزاب آن بود که ما اصولاً این جنگ را توطئه عظیم خارجی و داخلی می‌شناسیم. سعی کردیم در عین دفاع از سه هدف