گام به گام با امام موسی صدر جلد 4
نیرویی عظیم برای معرفی اسلام راستین و حل مشکلات این امت در سرتاسر قلمرو اسلامی و حل مشکلات همه انسانیت پدید میآورند، زیرا اندیشه اسلامی رحمتی برای جهانیان است و تنها خدمتی برای مسلمانان نیست. این تصویر از همبستگی اسلامی در دوره اخیر، آزاداندیشی مسلمانان را نشان داد، بهویژه در کنفرانس لاهور روشن شد که مسلمانان به جهان سوم یعنی به جهان استعمارزده و ستمدیدهای که تاوان طغیان بزرگترها (ابرقدرتها) را میپردازد، اهتمام میورزند.
در این دوره از همبستگی اسلامی در کنفرانس لاهور و قبل و بعد از آن، اسلام بهمثابه قدرتی انسانی برای خدمت به مستضعفان (به تعبیر قرآن) بروز پیدا کرد. در تعبیر قرآن، مستضعفان بیانگر کسانی است که استعمار شدهاند و از آنان بهرهکشی شده است.
من معتقدم که همبستگی اسلامی در این زمان وارد مرحلهای جدی و عملی شده و میزان آزاداندیشی و ضرورت خود را برای مسلمانان و غیرمسلمانان تبیین کرده و پاسداری خود از اندیشه اسلامی را به اثبات رسانده است.
جناب امام، شما کلمه تردیدافکنی را به کار بردید. بدون شک، بسیاری از بدخواهان اسلام در نوشتهها و آثار خود درباره اسلام و دعوت اسلامی تردیدافکنی میکنند. وظیفه علما برای پاسخگویی به این عده و تبیین اسلام حقیقی چیست؟
هر اندیشه و هر رسالتی همواره با تردیدافکنی و دشواری روبهروست. هر اندازه تردیدافکنی و دشواری بیشتر باشد، انسان باید مطمئن شود که آن دعوت موفقتر بوده است. در آغاز دعوت اسلامی پیامبر را به جادوگری و دیوانگی و طمعهای شخصی متهم کردند و افزون بر آن، مسلمانان را با آزارهای جسمی و تحریم نیز رنج میدادند. پیامبر(ص) در ابتدای دعوت خود با چنین مشکلاتی روبهرو بود.
در هر دورهای وقتی اسلام یا هر اندیشه خدمترسان به مردم میخواهد به پیش برود، با دشواریهایی روبهرو میشود و من معتقدم که این دشواریها به پیشرفت رسالت کمک میکند، زیرا آن را استوار میسازد و جریانی پدید میآورد و به فهم و آگاهی انسانها عمق میبخشد. بنابراین، هرگز نباید از دشواریهایی که در هر دعوتی با آن روبهرو میشویم، گلایه کنیم.
البته، باید در نظر داشت که متأسفانه در دورهای، تصویری نادرست از اسلام ارائه شد و اسلام به مثابه آیینی صرفاً معنوی که به امور عمومی و حیاتی مردم اهتمام نمیورزد، ظهور پیدا کرد. مردم مسلمانانی را میدیدند که در اوج پرهیزگاری و درستکاری بودند، نماز میخواندند، روزه میگرفتند، حج میگزاردند، با خدا مناجات میکردند، ولی همسایهشان گرسنه بود و در برابر آنها به مردم ستم میشد، ولی آنها ساکت بودند. اینها اهتمامهای اولیه اسلامی است که اسلام بر آنها تأکید میکند و هرگز ایمان به خدا و اهتمام به امور مردم را جدا از یکدیگر نمیداند: «هرکس صبح کند و به امور مسلمانان اهتمام نورزد مسلمان نیست.»
«أَرَأَیْتَ الَّذِی یُکَذِّبُ بِالدِّینِ فَذَلِکَ الَّذِی یَدُعُّ الْیَتِیمَ وَلَا یَحُضُّ عَلَى طَعَامِ الْمِسْکِینِ.»(34)
در دهها آیه از قرآن و روایات متعدد نبوی و نیز در رفتار ائمه و اصحاب، کاملاً روشن است که اسلام در کنار ایمان به خدا، به امور مردم نیز اهتمام میورزد.
34.«آیا آن را که روز جزا را دروغ میشمرد، دیدی؟ او همان کسی است که یتیم را به اهانت میراند و مردم را به طعام دادن به بینوا وانمیدارد.» (ماعون، 1-3)