گام به گام با امام موسی صدر جلد 3

جلد: 3
صفحه: 246

خوشبختانه بسیاری از رهبران دینی در لبنان دارای اندیشه‌های باز، دل‌های آکنده از محبت و عقل‌های روشن هستند و اگر دیدار آن‌ها با یکدیگر ادامه یابد، وحدت ملی را حفظ می‌کند. نیازی به توضیح نقش حقیقی رهبران دینی نمی‌بینم؛ نقش آنان تنها به خیرخواهی و آگاه کردن مردم از مواضع حقیقی و با تسامح رهبران غیر دینی محدود نمی‌شود، بلکه نقش فراگیر آنان در این است که وضع رنج‌دیدگان را بررسی کنند و از دردهای آنان بکاهند.

این‌گونه بود که روابط پیچیده شد

آیند? رابطه میان لبنان و مقاومت فلسطین چگونه است؟

فکر می‌کنم مشکل در این خلاصه می‌شود که بیشتر مسئولان از سال 1948 با این مسئله با جرئت و واقع‌بینی و اخلاص روبه‌رو نشده‌اند، بلکه برخی با ترس به آن نگاه کرده‌اند، برخی با شور و هیجان یا بی‌توجه به آن برخورد کرده‌اند، برخی نیز از آن در راستای منافع سیاسی خود بهره برده‌اند. هرگاه اوضاع پیچیده شد، تنها از آرام‌بخش (مسکّن) استفاده کردند. و بدین‌ترتیب، روابط میان فلسطینیان و لبنانیان در فضای ابهام‌آلودگی و بی‌سامانی، پیچیده شد و مهم‌ترین موضوعات تأثیرگذار بر زندگی عمومی بر زمین ماند و سرنوشت آن به تصادف سپرده شد یا بازیچه دیگران یا مورد سوء‌استفاد? دوست و دشمن قرار گرفت و در این میان شهروندان و مسئولان و حتی خود فلسطینیان به تماشا و گلایه و آرزو بسنده کردند.

راه حل این است…

اما اکنون که تأثیر عمیق این روابط بر اوضاع میهن و هم‌وطنان و تاریخ و رسالت ما و همچنین ابعاد و جزئیات و پیامدهای این مشکل، آشکار شده است، جایز نیست که یک لحظه از آن فروگذار کنیم، بلکه باید آن را بر هم? دیگر کارهای خود مقدم بداریم. باید در یک کنفرانس ملی برنامه‌ریزی شده، فلسف? سیاسی لبنان را تعیین کنیم و سپس نیروهای فکری خود را برای یافتن ابزارهایی موفق و متنوع برای کمک به آزادسازی سرزمین‌های اشغالی بسیج کنیم و به دنبال آن گفت‌وگوی سازنده با طرف فلسطینی را آغاز کنیم و میثاقی برای سامان‌دهی روابط تدوین کنیم.

بحران اخیر فرق زیاد میان حقیقت و شایعات و فاصل? طولانی میان واقعیت‌ها و آرزوها را روشن کرد. بحران ثابت کرد که لبنان تحمل تکرار این محنت‌ها را ندارد و نباید داشته باشد، چه رسد به تحمل محنت‌هایی خطرناک‌تر. بحران ثابت کرد که خسارت طرف فلسطینی نیز همانند خسارت طرف لبنانی بزرگ و سنگین بود. تجربه‌هایی که در طول بحران و قبل از آن به دست آمد، تجربه‌هایی ارزشمند است و جای بررسی دارد. بحران شعارهایی را مطرح کرد که باید در آن‌ها بسیار درنگ کرد، ازجمله این که هم? لبنانیان بر تقدیس عملیات چریکی و احترام خود به آن تأکید کردند و مقاومت فلسطین نیز بر احترام خود به حاکمیت لبنان و منافع مردم لبنان و گروه‌های مختلف آن حتی آن‌هایی که نظام دموکراتیک پارلمانی را قبول ندارند، تأکید کرد و نشان داد که اهداف مقاومت فلسطین تنها در مورد فلسطین است و قصد اجرا کردن آن‌ها در لبنان را ندارد.

آقای یاسر عرفات گفته است: ما از عقل