گام به گام با امام موسی صدر جلد 1

جلد: 1
صفحه: 221

دلبسته باشم و تلاش‌ و کوششی‌ نکنم‌ و در بعضی‌ از مواقع‌ کوتاه‌ نیایم‌، نمی‌توانم‌ چیزی‌ به‌دست‌ آورم. این پیشرفت محال‌ است‌. باید از مقداری‌ از آنچه‌ داریم‌ صرف‌ نظر کنیم‌ و ایثار کنیم‌ تا چیز بیشتری‌ به‌دست‌ آوریم. قرآن‌ کریم‌ توجه‌ ما را به‌ این‌ نکته‌ جلب‌ می‌کند که‌ با روزه‌ زمام‌ نفْس‌ خویش‌ را به دست گیریم. اگر روزه‌ بگیریم‌، البته‌ روزه‌ واقعی، می‌توانیم‌ به‌ محاسبه‌ نفْس‌ خویش‌ و اعمال‌ و رفتار خود بپردازیم. می‌توانیم‌ بفهمیم‌ چقدر سود و چقدر زیان کرده‌ایم. اما خداوند به‌ ما توجه‌ می‌دهد که‌ ای‌ انسان، هر نوع‌ کمالی‌ که‌ می‌خواهی، تنها با پاک‌ کردن‌ نفْس‌ از رذائل‌ اخلاقی‌ حاصل‌ می‌شود و با صرف‌ نظر از خودخواهی‌ها و گرایش‌های‌ خویش‌: لَن تَنَالُواْ الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُواْ مِمَّا تُحِبُّونَ.[146]

هجرت‌ مبدأ تاریخ‌ اسلام‌ است. چرا؟ چون‌ اولین‌ حرکت‌ است‌. آغاز هر حرکتی‌ ایثار و گذشت‌ است؛ انفاق‌ کردن‌ از آنچه‌ دوست‌ داریم‌ و گذشتن‌ از تمایلات‌ است‌ و تسلیم‌ نبودن‌ در برابر نیازها و اعتبارهای‌ ظاهری‌. در چنین‌ حالتی‌ انسان‌ می‌تواند پیشرفت‌ کند و اعتلا پیدا کند. در غیر این‌صورت‌ پیشرفت و اعتلا امکان‌ ندارد. از این‌ آیه‌ مبارک‌ و در این‌ مناسبت‌، ما دریافتیم‌ که اگر می‌خواهیم‌ نور الهی‌ و هدایت‌ و صفا و زیبایی‌ معنوی‌ و اخلاق‌ و هرگونه‌ کمالی‌ در درون‌ ما ظهور و بروز یابد، باید از آنچه‌ در آن‌ هستیم‌ خود را بیرون‌ بکشیم‌ و در برابر گرایش‌ها و امیال‌ و شهوات‌ خویش‌ تسلیم‌ کامل‌ نباشیم. خداوند به ما توفیق‌ دهد که‌ به‌ این‌ مقام‌ و درجه‌ برسیم. با خواندن‌ سوره‌ فاتحه‌، ثواب‌ آن‌ را به‌ روح‌ آن عزیز ازدست‌رفته و به روح‌ همه اموات‌ نثار می‌کنیم.


[146]«نیکی را در نخواهید یافت تا آن‌گاه که از آنچه‌ دوست‌ می‌دارید، انفاق‌ کنید.» (آل‌ عمران،92)