گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 10
صفحه: 200

سوره ناس (بخش اول)

این گفتار با همین عنوان در کتاب حدیث سحرگاهان درج شده است.

﴿ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

﴿ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ،

بگو : به پروردگار مردم پناه می‌برم،

﴿مَلِکِ النَّاسِ،

فرمانروای مردم،

﴿إِلَهِ النَّاسِ،

خدای مردم،

﴿ مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ ،

از شرّ وسوسه وسوسه‌گر نهانی،

﴿ الَّذِی یوَسْوِسُ فِی صُدُورِ النَّاسِ ،

آنکه در دل‌های مردم وسوسه می‌کند،

﴿ مِنَ الْجِنَّـةِ وَالنَّاسِ .

خواه از جنیان باشد یا از آدمیان.

در جلسه گذشته، هنگامی که سوره فلق را خواندیم، درباره خطرهایی که انسان با آن‌ها مواجه است و در برابر آن‌ها احساس نگرانی و ضعف می‌کند، بحث کردیم. و از این سخن گفتیم که چگونه خداوند متعال به انسان دستور داده است که به خودش پناه ببریم؛ به آفریدگار روشنایی.

اما در این سوره، یعنی سوره ناس، از خطرهایی سخن می‌رود که از انسان‌ها و از کسانی که انسان با آنان زندگی می‌کند، ناشی می‌شود. در صورتی که سوره قبل، یعنی سوره فلق، به خطرهایی غیرمحسوس اشاره داشت؛ خطرهایی که به هنگام تاریکی و غفلت و ناآگاهی انسان یا خطرهایی که خارج از اراده او به وجود می‌آیند. قرآن کریم در این سوره خطرهای پیش روی انسان را برمی‌شمرد. برخی خطرها از جانب پادشاهان و حاکمان است و برخی خطرها از جانب خدایانی است که انسان‌ها در گذشته می‌پرستیدند؛ خدایانی که مورد پرستش و تقدیس‌اند؛ آنان که منبع ترس و طمع انسان‌اند؛ خدایان بشری؛ یعنی سرکشان روزی زمین؛ به این معنا که از جانب سرکشان زمین، انسان در معرض خطر است. خطر سوم خطر مردمی است که تلاش می‌کنند عقاید انسان را مخفیانه فاسد کنند و در مسیر انسان و در ایمان او مشکلات و تشکیک‌هایی را به وجود بیاورند. اینان دو نوع‌اند : نوعی از جانب انسان‌هاست؛ کسانی که با تمام وجودشان تلاش می‌کنند برخی موانع و فتنه‌ها و تشکیک‌ها را در زندگی انسان و در راه او ایجاد کنند و نوع دوم، خطرهایی است که عناصر نامرئی به وجود می‌آورند؛ آن‌ها که در قرآن کریم