همسرش را طلاق دهد و پیامبر(ص) او را از این کار بازمی‌داشت تا اینکه زید اصرار کرد و زینب را طلاق داد و مسئله پایان یافت. پس از آن، برای آنکه قرآن با این رفتار مبارزه کند و به آن پایان دهد، خداوند به پیامبرش دستور داد که با زینب، یعنی با همسر فرزندخوانده‌اش، ازدواج کند، در حالی که درمورد فرزندان واقعی نمی‌توان چنین کرد. یعنی خداوند پیامبرش را در عمق این ماجرا درگیر کرد تا به این عادت کریه جاهلیت پایان دهد.[161]

و چه بسیار که رسول‌اللّه(ص) در چنین موقعیت‌هایی قرار می‌گرفت. او هنگامی که می‌دید در عصر جاهلیت ازدواج دختر نزد عرب ذلت‌بار است و زمانی که دختری می‌خواهد ازدواج کند، پدرش و برادرش از قبیله فرار می‌کنند، به‌رغم این عادت، پیامبر(ص) دست دخترش فاطمه(س) را گرفت و او را داخل اتاق زفاف علی بن ابیطالب(ع) کرد و بدین‌ترتیب، با این کار و با این عادت مبارزه کرد. او دائماً با رفتارش با عادات زشت جاهلیت مبارزه می‌کرد، همچنان‌که با گفتارش چنین می‌کرد.

به آیه بازمی‌گردیم : « ﴿ وَ إِذ تَقُولُ لِلَّذِی أَنعَمَ اللهُ عَلَیهِ ﴾ .»[162] یعنی زید که خداوند با اسلام به او نعمت داده بود، « ﴿ وَ أَنعَمتَ عَلَیهِ ﴾ » و تو به او نعمت داده بودی، تو ای محمد(ص) به او نعمت دادی، زیرا آزادش کردی و از بردگی به آزادی‌اش رساندی. « ﴿ وَ إِذ تَقُولُ لِلَّذِی أَنعَمَ اللهُ عَلَیهِ وَ أَنعَمتَ عَلَیهِ أَمسِک عَلَیک زَوجک وَ اتَّقِ اللهَ ﴾ .» نصایح مکرری که رسول‌اللّه(ص) به زید می‌کرد تا او را از طلاق بازدارد. سپس می‌گوید وقتی قضیه زید پایان یافت : « ﴿ زَوَّجْنَاکَهَا لِکَی لَا یکُونَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ حَرَجٌ فِی أَزْوَاجِ أَدْعِیائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا وَکَانَ أَمْرُ اللهِ مَفْعُولًا ﴾ .» بنابراین، این ماجرا چنین نیست که برخی گفته‌اند، بلکه در هنگام کهنسالی پیامبر(ص) رخ داده است و پیامبر(ص) زینب را می‌شناخت و به او نزدیک بود و بعد از آنکه زید زینب را طلاق داد، خداوند به پیامبر(ص) امر کرد که چنین ازدواجی بکند تا این رفتار جاهلی را پایان دهد و موفق هم شد و این عادت جاهلیت پایان یافت. اسلام ابایی ندارد از اینکه پیامبرش در خط مقدم کارزار باشد تا عادت‌های جاهلی را علاج کند، چنان‌که می‌گوید : « ﴿ وَ تَخشَی النّاسَ وَ اللهُ أَحَقُّ أَن تَخشاهُ ﴾ .» نمی‌توان برای کاری که در آن خیر مردم و نجات مردم و تصحیح آداب مردم است، سرزنشی کرد. زندگی پیامبر(ص) سرشار از این‌گونه فداکاری‌هاست، چنان‌که زندگی‌اش پر از پاکی و عفت است و این نکته احتیاجی به شاهد آوردن از اینجا و آنجا ندارد.

والسلام علیکم و رحمـةاللّه و برکاته.