ابزار کودتای نظامی را در اختیار داشته باشد‌- به وقوع پیوست و کودتاگران استعفای رئیس‌جمهور را درخواست کردند. سپس جنگ جبل آغاز شد و جنگ خانه‌به‌خانه و جنگ منطق? هتل‌ها شدت گرفت و جنگ جبل، اغلب نیروهای نخب? مقاومت فلسطین را در کام خود کشید.

هم‌وطنان از خود می‌پرسیدند: پس از تعهدات موجود در سند قانون اساسی و پس از آنکه سند مذکور، برنام? گفت‌وگوی ملی را ارائه کرده و گفت‌وگو را برای رسیدن به شیوه‌ای نو و متناسب با توقعات مردم به منظور تحول کشور و دوری از خشونت کافی دانسته، به شکلی که وحدت کشور در معرض تهدید قرار نگیرد، اکنون این جنگ با چه هدفی ادامه می‌یابد؟

هم‌وطنان، هدف جنگ را نمی‌یافتند و مشاهده می‌کردند که اهداف شخصیِ زمامداران سنتی و اغراض مشکوک به صحنه وارد شده و در نتیجه احساس می‌کردند که این جنگ، نبرد آنان نیست و افراد درگیر نبرد، به‌تدریج در دام توطئه گرفتار آمده‌اند.

دو. از سوی دیگر، طرف دوم جنگ، نبردی ناپاک را آغاز کرده بود و افراد خود را به جنگی ناعادلانه کشانده بود و سپس درصدد یافتن هدفی موجه برای جنگ خود برآمده و در این کار ناکام مانده بود و به همین سبب در نزد افکارِعمومی جهان و حتی در نگاه آحاد هم‌وطنان، محکوم و متهم شده بود، امّا پس از جنگ جبل و با توجه به ابهامات موجود در آن، اهداف جنگ روشن و مشخص شد و رهبران راست‌گرا، چنین وانمود کردند که لبنان در معرض خطر است و شهروندان مسیحی تهدید شده‌اند و مناطق مسکونی آنان در معرض نابودی است. آنان چنین وانمود کردند که پس از عقب‌نشینی‌هایی که -‌به زعم خود‌- در سند قانون اساسی انجام داده‌اند، اکنون جبه? ملی با استفاده از سلاح و نیروهای مقاومت فلسطین، آنان را هدف قرار داده است؛ به‌ویژه پس از آنکه برخی رهبران مقاومت فلسطین اظهار داشتند که راه فلسطین از جونیه و عینطوره می‌گذرد!…

بدین‌ترتیب، در فصل «درد و رنج»، اوضاع به کلی دگرگون شد و در حالی که نیروهای ملی انگیز? خود را برای نبرد از دست داده بودند، طرف مقابل انگیزه‌ای پیدا کرده بود که روحی? جنگجویان را تقویت می‌کرد. فراخوان رهبران برای حضور در جنگ پررنگ‌تر شد و مردم گرد آنان اجتماع کردند و افکارِعمومی جهان هم با آن‌ها همراهی کرد.

سه. نتیج? طبیعیِ وجود انگیزه در یک طرف و فقدان آن در طرف دیگر آن بود که مشکلات بر صفوف ملی‌گرایان تأثیر گذاشت و تفرقه و شکاف در میان آنان پدید آمد، در حالی که طرف مقابل اختلاف و تفرقه را کنار گذاشته بودند و تحت رهبری سیاسی واحدی موسوم به «جبه? لبنان»، توانسته بودند اختلافات اساسی خود را کاهش دهند و فعالیت‌های نظامی خود را همسو کنند و با متحد کردن رسانه‌ها و سامان‌دهی بهتر نیروهای خود، به‌صورت گسترده‌ای نیز با محافل جهانی ارتباط برقرار کنند.

امّا جبه? ملی که پیش از آن، همبستگی و اتحاد میان اعضای آن، همه را به حیرت واداشته بود و در موارد متعدد، ازجمله نشست دارالفتوای اسلامی ‌-‌که به سقوط کابین? نظامی نورالدین الرفاعی منجر شد- قدرت خود را به نمایش گذاشته بود، در این مرحله دچار تفرقه شد و ابتدا به دو شاخ? اصلی، یکی اعضای اجلاس عرمون و دیگری مجمع احزاب