منطق مذکور با هم برخورد و اصطکاک پیدا نکنند و درگیری و جنگ به وجود نیاید. آیا نیاز به یادآوری بود که در اوضاع کنونی پایبندی بیشتر به تعهدات و توافقات و لزوم اجرای آن‌ها ‌‌به‌ویژه پیمان قاهره‌- ضروری به نظر می‌رسد؟

بر این مبنا در قبال این ملت با وجود هم? لغزش‌هایش و با وجود وقایع خون‌باری که پشت سر گذاشته، احساس مسئولیت می‌کنیم.

راه آینده

در راه رسیدن به آیند? بهتر، در راه عدالت اجتماعی فراگیرتر و تأثیرگذارتر، در راه برابری و مساواتی که جز با طی هر مرحله و در پایان راه قابل درک نخواهد بود، در راه غلبه بر هراس و رسیدن به اطمینان، در راه تحکیم مبانی و زیرساخت‌های میهنی سربلند و استوار و در عمل به رایزنی‌های انجام‌شده و نتایج به دست آمده در نشست‌ها و بیانیه‌ها، و در راه تثبیت اصول دموکراسی، درصدد برآمدیم تا پایه‌های لبنان آینده را بر مبنای اصولی محکم بنیان گذاریم. سرفصل‌های اصلی این راهکار ملی را در تاریخ 23 اوت 1975 و در مراسم پرده‌برداری از تندیس فخرالدین در بعقلین اعلام کردیم. پیش از آن، این راهکارها در جلسات کابینه و با حضور وزرا در جلسات علنی بررسی شده بود و در آن مرحله هنوز خواسته‌های مطرح‌شد? کنونی، در اذهان شکل نگرفته بود. در آن زمان گفتیم:

«خواسته‌هایی که اینجا و آنجا مطرح می‌شود، خواسته‌هایی کاملاً لبنانی و ملی است و رنگ و ماهیتی جز لبنانی ‌بودن ندارد. این خواسته‌ها از درون مردم به‌صورت خودجوش برآمده است و از وجدان حاکمان آنان سرچشمه می‌گیرد و هیچ جانشینی جز عدالت اجتماعی فراگیر و همگانی نخواهد داشت.»

همچنین گفتیم: «میثاق ملی که روش همزیستی برادرانه و کریمان? لبنانیان است، حاصل اوضاع زمان استقلال بوده و این شیو? همزیستی برادرانه همواره با خواست و اراد? لبنانیان در تعامل است و همراه با آمال آن‌ها در چارچوب استقلال لبنان در حال تحول و دگرگونی است.»

«قانون اساسی از نگاه ما وحی مُنزَل نیست و بسته به مقتضیات زمان تغییرپذیر و تحول‌پذیر است و تا زمانی که خواسته‌های ما برآورده شود، قانون اساسی تغییرپذیر است. امّا ضرورت تغییر، با لجاجت برای تغییر تفاوت دارد.»

و نیز گفتیم: «نظام حکومتی لبنان مورد پذیرش و رضایت هم? لبنانیان بوده و در سای? این نظام، پیشرفت و صمیمیت حاصل شده است. آزادی در لبنان اگر خود را مقید نکند و از درون خود برای خود ضوابطی تعیین نکند، در معرض نابودی قرار خواهد گرفت و در آن صورت چه سرنوشتی در انتظار ما خواهد بود؟»

کشوری برای تمام شهروندان

پیش‌تر گفتیم که امنیت در لبنان فقط زمانی محقق می‌شود که لبنانیان در کنار یکدیگر احساس امنیت کنند و همگی با هم به این باور برسند که سرزمین لبنان از آن هم? لبنانیان است و برکات و منابع لبنان به‌طور برابر به همگان تعلق دارد و هرکس به انداز? کار و تلاش و کوشش خود از آن بهره می‌گیرد.

در این صورت همگان خواهند دید که توافق، مشارکت و مساوات، از امور عادی و بدیهی‌اند و به مطالب? آن نیازی نیست. با چنین زمینه‌ای و در ادام? مطالب مطرح‌شده در سخنرانی بعقلین، در دیدار با