خویشتن‌داری‌ها با ناکامی مواجه شد، زیرا توطئه‌ای بزرگ کشور کوچک ما را هدف قرار داده بود، توطئه‌ای که با برنامه‌ریزی دقیق، خواهان تأثیرگذاری بر چگونگی روابط لبنان با عوامل پیرامونی بود. احساس می‌کردیم دست‌هایی در کار است تا هر تلاشی در راه نجات میهن را ناکام بگذارد و به هر موضع معتدل و میانه‌رو اتهام بزند و اقدامات ملی‌گرایانه را مورد تردید و شک قرار دهد. سرانجام در مراحل پایانی نبرد، مناطق مسکونی شیعیان در الشیاح و نبعه و الکرک به بهانه‌های واهی مورد تعرض قرار گرفت و به شیعیانی که به دنبال کسب روزی در راه کارخانه و محل کار خود بودند، سوءقصد شد و ربوده و شکنجه شدند.

امام افزود: پس از آن بحرانِ آوارگان پدید آمد و نشانه‌های خطر، وحدت میهن را تهدید کرد و موضع شیعیان همچنان دفاع از خویش و حفظ وحدت میهن بود و شیعیان بی‌اختیار به نبردی وارد شدند که بر آنان تحمیل شده بود.

نمی‌خواهم ادعا کنم که در هیچ‌جا هیچ‌یک از شیعیان اقدام تحریک‌آمیز یا مخالف قانون انجام نداده‌اند، امّا مطمئنم که این قبیل اقدامات هیچ‌یک نمی‌تواند دلیلی برای این جوسازی‌ها و هجوم همه‌جانبه برضد شیعیان و بهانه‌ای برای ریختن خون آنان و حمله به مناطق آنان باشد.

به هر حال با وجود فقدان امکانات، شیعیان در زمان اجبار و به ناگزیر، از خود و از تمامیت ارضی میهن و از مقاومت فلسطین دفاع کردند و بدون تعدی و تندروی به این کار ادامه خواهند داد.

در اینجا باید یادآور شوم که موضع ما از گذشته تاکنون مبتنی بر پاسداری از میهن و تمامیت ارضی آن و مخالفت با هرگونه ظلم و تجاوز و تجزیه و تقسیم کشور بوده است و شکی نیست که به‌رغم هم? گفته‌ها و شنیده‌ها، باید نقش‌آفرینی شیعیان را ملی و مخلصانه نامید. شیعیان همیشه و در همه حال خود را سربازان مخلص میهن می‌دانند و این آی? شریفه را بر لب دارند که: «وَلاَ یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَى أَلاَّ تَعْدِلُواْ اعْدِلُواْ هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى.»[10]

دستاوردهای شیعیان در توافق یا صلح اخیر چه بوده است؟

چنان‌که پیش‌تر گفتیم، شیعیان با وجود مطالبات اجتماعی که دربار? توسعه، عمران و استخدام در دولت و حتی در مورد مسائل سیاسی که جنبش محرومان و به منظور خدمت به جامع? لبنان مطرح کرده بودند، وارد جنگ و نبرد نشدند. از?این?رو، تنها دستاورد شیعیان آن بود که آغازگران جنگ از دستیابی به اهداف خود ازجمله به خطر انداختن وحدت کشور و جنوب و مقاومت فلسطین ناتوان بمانند.

ناگفته پیداست که نه‌تنها این اهداف بدخواهان محقق نشد، بلکه پاسداری از میهن و وحدت ملی و مقاومت فلسطین، آن هم به‌گونه‌ای متناسب با منافع لبنان، تحقق یافت.

امّا دربار? اهداف اجتماعی و تحولات سیاسی حاصل از توافق اخیر، باید گفت که گام بزرگی است برای اجرای عدالت و برابری میان مردم و این تلاشی مؤثر و جدی در مسیر توسعه و ارتقای سطح معیشت در مناطق محروم به شمار می‌آید. حتی می‌توان این توافق را به نوعی پذیرش نوزده مورد از خواسته‌های بیست‌گان? مجلس اعلای شیعیان به شمار آورد که