گام به گام با امام موسی صدر جلد 5

جلد: 5
صفحه: 129

یا یک منطقۀ محروم وجود داشته باشد، ساکت ننشینم و همۀ این‌ها به تعهدات من افزوده است.

ششم، امکاناتی که از رهگذر اعتماد و همراهی مردم در نزد من وجود دارد، ناشی از عواطف دینی و اعتماد معنوی همراه با محبت است. از این رو، لازم بود مستقیماً به مشکل بپردازیم و بدون وارد شدن به گرایش‌های سیاسی و ایدئولوژیک، رودررو با محرومیت مقابله کنیم، به‌ویژه آنکه در لبنان مؤسسه‌های متعددی این مأموریت را به این شکل ایفا می‌کنند. افزون بر آن، تجربه به من ثابت کرده است که انتخاب اهداف و راهبردهای بلندمدت، اختلافات متعددی پدید می‌آورد و توده‌های مردم را جذب نمی‌کند و نمی‌تواند مشکلات حیاتی را سریع‌ حل کند. به سبب همۀ این مسائل، جنبش پیگیری بیست خواستۀ عمرانی را در زمینه‌های گوناگون در برنامۀ خود قرار داد؛ ازجمله، تقسیم عادلانۀ مناصب‌ دولتی و مسئولیت‌ها، سدسازی، طرح‌های آب‌رسانی و راه‌سازی، رسیدگی به مشکل افراد فاقد تابعیت، طرح‌های گوناگون کشاورزی و گردشگری. جنبش همۀ این خواسته‌ها را، به‌دور از ابعاد سیاسی آن و ارتباط مثبت یا منفی آن با نظام یا دولت و حتی حکومت، دنبال می‌کند.

هفتم، با توجه به آنچه گذشت و با در نظر گرفتن انگیزه‌ها و خاستگاه‌ها و ابعاد جنبش، درمی‌یابیم که فقط هدف جنبش و محقق شدن آن است که ابزار، هم‌پیمانان و دشمنان، نرمی و درشتی و زمان حرکت آن را مشخص می‌کند. از این رو، من نمی‌توانم دربارۀ محتوای این جنبش مبالغه کنم و آن را انقلاب بنامم، هرچند بعید نمی‌دانم که در پاره‌ای از شرایط از برخی ویژگی‌های یک انقلاب فراتر رود.

هشتم، درحقیقت این جنبش از زمانی آغاز شد که من، به عنوان مسئولی دینی در شهر صور و سپس در بیروت، شروع به فعالیت کردم و به حقیقت وضع محرومان پی بردم. پس از آن با همکاران اقدام به تذکر خیرخواهانه، پافشاری، درخواست، سخنرانی و هشدار دادن کردیم و برای آنکه از همۀ ابزارها در این راه بهره جسته باشیم، ابزار سیاسی را نیز به کار بستیم و از برخی وزرای مربوط خواستیم تا در چارچوب برنامه‌ای که به آن تعهد داده‌اند، استعفا کنند، ولی این اقدام نیز با شکست روبه‌رو شد و هر طرفی بر موضع سیاسی خود پافشاری کرد و از این رو، ناگزیر اعتراضات خود را تشدید کردیم و در این راه، گردهمایی‌ها و سلسله تظاهرات‌ و سمینارهایی برگزار کردیم. شاید شما با تأثیر فشارهای مردمی که این جنبش افتخار مشارکت فعال در آن‌ها را داشته است، آشنا باشید.

بحران سیاسی سه ماه ادامه یافت تا اینکه دولت آقای رشید الصلح بر سر کار آمد و در بیانیۀ کابینۀ خود تعهد داد که مطالبات را برآورده کند. ما نمی‌توانیم راه منفی‌نگری یا مثبت‌نگری، نرمی یا درشتی را در پیش بگیریم جز در پرتو استقبال رسمی دولت برای محقق کردن این اهداف یا نادیده انگاشتن آن‌ها. ما هر روز مواضع دولت را در خصوص برآورده کردن مطالباتمان با ملاحظۀ امکانات و شرایط داخلی و عربی زیر نظر داریم.

بنابراین، می توانیم بگوییم در روابط با نظام، بهبودی مشاهده می شود؟

نمی‌توانم این وضع را بهبود در روابط با نظام بخوانم. تنها چیزی که می‌توانم بگویم این است که امید ما اندکی بیشتر شده است، به‌ویژه آنکه جنبش با پشت سر گذاشتن همۀ ملاحظات فرقه‌ای و منطقه‌ای و