گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 10
صفحه: 175

اولیاء اللّه (بخش دوم)

﴿ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

﴿ مَثَلُ الَّذِینَ حُمِّلُوا التَّوْرَاة ثُمَّ لَمْ یحْمِلُوهَا کَمَثَلِ الْحِمَارِ یحْمِلُ أَسْفَارًا بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیاتِ اللهِ وَاللهُ لَا یهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ .

مثل کسانی که تورات به آن‌ها داده شده و بدان عمل نمی‌کنند مثل آن خَر است که کتاب‌هایی را حمل می‌کند. بد مثلی است مثل مردمی که آیات خدا را دروغ می‌شمرده‌اند. و خدا ستمکاران را هدایت نمی‌کند.

﴿قُلْ یا أَیهَا الَّذِینَ هَادُوا إِنْ زَعَمْتُمْ أَنَّکُمْ أَوْلِیاءُ لِلهِ مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ وَلَا یتَمَنَّوْنَهُ أَبَدًا بِمَا قَدَّمَتْ أَیدِیهِمْ وَاللهُ عَلِیمٌ بِالظَّالِمِینَ.

بگو : ای قوم یهود، هرگاه می‌پندارید که شما دوستان خدا هستید، نه مردم دیگر، پس تمنای مرگ کنید اگر راست می‌گویید. و آنان به سبب اعمالی که پیش از این مرتکب شده‌اند، هرگز تمنای مرگ نخواهند کرد. و خدا به ستمکاران داناست.

(جمعه، 5-7)

قرآن در این آیات، افراد غیرمسلمان را، چه اهل کتاب باشند و چه غیر اهل کتاب، به دو گروه تقسیم می‌کند : گروه اول، یهود و مشرکان و گروه دوم، نصاری یا مسیحیان. قرآن کریم تأکید می‌کند که گروه اول، به‌رغم آنچه اظهار می‌کنند، بدترین دشمنان مسلمانان هستند. این اصلی است که قرآن کریم از آن پرده برمی‌دارد و در ده‌ها آیه قرآنی دیگر نیز تبیین و بررسی شده است. از این جمله، آیاتی است که در سوره جمعه آمده است که هر جمعه غالباً در نماز جمعه می‌خوانند. در این سوره کوتاه، قرآن کریم دو بار از یهود نام می‌برد و آنان را ستمکار می‌داند. ظلم و ستم در منطق قرآن بدترین گناهان و از مصایب و شرور است. قرآن کریم می‌فرماید : « ﴿ مَثَلُ الَّذِینَ حُمِّلُوا التَّوْرَاة ثُمَّ لَمْ یحْمِلُوهَا کَمَثَلِ الْحِمَارِ یحْمِلُ أَسْفَارًا .» مقصود قرآن یهود است. آن‌ها کسانی هستند که خدا با دادن کتاب به آنان نعمت داد. این کتاب را دریافت کردند و آیات آن را شنیدند، اما به این آیات عمل نکردند. مثل ایشان مثل آن خر است که کتاب‌هایی را حمل می‌کند. « ﴿ بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیاتِ اللهِ وَاللهُ لَا یهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ .» این‌ها ستمکاران هستند، چراکه هم به خویش ظلم کردند و هم به همه انسانیت. به خویش ظلم کردند، زیرا حق را شناختند و آن‌گاه انکار کردند و به انسانیت ظلم کردند، چراکه آنان امین کتاب خدا و مکلف به ابلاغ آن بودند و مسئولیت دعوت بر عهده آنان بود، اما ایشان مسئولیت‌های خود را انکار و کلام خدا را منحرف و تحریف کردند و درنتیجه، هم به خویش و هم به جهان ظلم کردند. سبب دوم در این آیه آمده است : «﴿ قُلْ یا أَیهَا الَّذِینَ هَادُوا إِنْ زَعَمْتُمْ أَنَّکُمْ أَوْلِیاءُ لِلهِ مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ وَلَا یتَمَنَّوْنَهُ أَبَدًا بِمَا قَدَّمَتْ أَیدِیهِمْ وَاللهُ عَلِیمٌ بِالظَّالِمِینَ. » در این آیه، قرآن بار دیگر آنان را ستمکار می‌شمارد، چراکه آنان گمان برده‌اند که خودشان دوستان خدا هستند نه