جز دروس دینی. پس درست نیست آنان را به حال خود واگذاریم، بلکه وظیفه داریم دروس دینی را به آنان ارائه کنیم و این واجب است. ما از ناتوانی مالی رنج میبریم. به صراحت به شما میگویم که ما از تأمین ماهیانه ده هزار لیره برای هزینه آموزش دینی ناتوانیم. قرض میگیریم تا آخر سال إنشاءالله بتوانیم این مبلغ را تأمین کنیم.
تأسیس مدرسه قطعاً به بودجههای مالی سنگینی نیازمند است، بهویژه اینکه مدارس خصوصی در لبنان در آستانه ورشکستگیاند. افرادی که در زمینه آموزش و پرورش فعالیت میکنند، میدانند که سیاست آموزش و پرورش لبنان، مشوق تأسیس مدارس خصوصی بود، اما مدارس دولتی خودشان را تحمیل کردند و پیشی گرفتند و بر اساس آمارهای رسمی، نسبت قبولی در دبیرستانهای دولتی از مدارس خصوصی در لبنان بیشتر بوده است. این وضعیت در آینده به مدارس ابتدایی هم کشیده میشود و من معتقدم که عمر مدارس خصوصی در لبنان در آینده نزدیک به بیش از ده سال نخواهد کشید، جز مدارس خصوصی مذهبی که افراد نخبه و برگزیده ـ که شمارشان بسیار اندک است ـ در آنها به تحصیل مشغولاند. بنابراین، ما باید بتوانیم فضای مناسب را در مدارس دولتی پدید آوریم که پایدار و پابرجاست.
اما چرا ما برای تأسیس مدرسه اقدام نمیکنیم؟ قطعاً چنین چیزی برای ما اهمیت دارد. الآن ما مدرسهای در صور داریم که نام آن «مدرسه فنیوحرفهای جبلعامل» است. در این مدرسه سیصد دانشآموز تحصیل میکنند که همگی شبانهروزی هستند و آموزش حرفهای میبینند. هرکس میخواهد با آن آشنا شود، برود و آن را تماشا کند که مدرسه ممتازی است.
ما میکوشیم جوانانی مؤمن و مسلمان و متعهد و به شیوهای درست تربیت کنیم و إنشاءالله موفق خواهیم شد. اما درباره تربیت و آموزش دختران نیز مدرسهای فنیوحرفهای در گوشهای از شهر صور تأسیس کردیم که در آن شمار اندکی از دختران به آموزش خانهداری مشغولاند. این مؤسسه اگر موفق شود و ما بتوانیم امکانات مالی لازم را فراهم کنیم، إنشاءالله این کار را توسعه خواهیم داد و إنشاءالله خواهیم توانست که بسیاری از برادرانمان را برای تأسیس چنین مدارسی و فراهم آوردن فضایی مناسب در این مدارس با خود همراه کنیم.
پاسخ: این پرسش پرسشی سنتی است که آیا پدر مسئول است یا مادر؟ مسئولیت بر عهده همه جامعه است. بسیار دشوار است که از انسان بخواهیم در دریا بیفتد و خیس نشود. مشکل ما جامعه است. مشکل ما خیابان است. مشکل ما مدرسه است. پدر و مادر هم نمیتوانند از مسئولیت شانه خالی کنند: «کُلُّکُم راعٌ وَ کُلُّکُم مَسئولٌ عن رعیتهِ» پدر مسئول است و مادر هم مسئول است. کدامیک مسئولیت بیشتری دارند؟ هرکدام به مقدار آگاهی و نیرویشان مسئولاند. هرکدام آگاهی و نیروی بیشتری دارد، مسئولیت بیشتری هم دارد.