توازن عمیقی وجود دارد. بنابراین، خداوند توازنی دقیق در هستی قرار داده و در یک کفه همه بشر و حیوانات و در کفه دیگر درختان و گیاهان، و حتی درختان کوچک و علف‌های کوچک. هر مقداری از علف‌ها و هر تعدادی از حشرات و هر فردی از بشر یا حیوانات در کفه‌ای از ترازو قرار دارند. ﴿ سبحانه و تعالی ﴾ . این توازن عمیق حساب‌شده سبب حیرت من شد. به قرآن کریم رجوع کردم تا نور و بشارت و تأیید و نتیجه‌گیری تربیتی برای این معجزه الهی در آفرینش بیابم؛ تا اینکه به این آیات رسیدم و آن‌ها را خواندم و قلبم با آنچه در این آیات آمده اطمینان یافت. چراکه بر این حقیقت و حقایق دیگر پرتو می‌افکند. معنای جدیدی در این آیات یافتم که با هم تلاوت می‌کنیم :

« ﴿ وَ الأَرضَ مَدَدناها ﴾ .» قصد آیه نفی کروی بودن زمین نیست. گسترده بودن با ذاتاً کروی بودن منافاتی ندارد، کما اینکه واقعیت کره زمین چنین است. زمین را گسترده کردیم برای حرکت، کشاورزی، ساخت و ساز و بهره گرفتن از آن.

« ﴿ وَ أَلقَینا فِیها رَواسِی ﴾ .» چقدر این کلمات زیبا هستند و چقدر موسیقی آن به گوش‌ها و جان‌ها نزدیک است : « ﴿ وَ أَلقَینا فِیها رَواسِی ﴾ » یعنی کوه‌ها. پس در برابر این جمله درنگ می‌کنیم : « ﴿ وَ أَنبَتنا فِیها مِن کُلِّ شَیء مَوزُون ﴾ .» گیاه در جهان از نظر وزن موزون است. هر برگ و هر علف و هر درخت در این مجموعه فراوان از درختان دارای وزن است، چنان‌که بدان اشاره کردیم. بنابراین، مقدار گیاه موزون و مقدر است. قرآن کریم می‌فرماید : « ﴿ وَ جَعَلنا لَکُم فِیها مَعایشَ ﴾ .» ای انسان، زندگی و معیشت تو در درختان است، چراکه درختان اکسیژن و زندگی به تو می‌دهند. همچنین، درختان علاوه بر حیات‌بخشی با تنفس به مردم و حیوانات طعام می‌دهند. حیواناتی که شما به آن‌ها غذا نمی‌دهید، درختان به آن‌ها غذا می‌دهند. پس قرآن کریم از این آیه اعجازگونه نتیجه می‌گیرد : « ﴿ وَ إِن مِن شَیء إِلّا عِندَنا خَزائِنُهُ ﴾ .» ما می‌توانیم هرچیزی را در کمیت‌های بزرگی که می‌خواهیم بیافرینیم، اما « ﴿ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلّا بِقَدَر مَعلُوم ﴾ .»

اینجا به حقیقتی علمی در هستی می‌رسیم و آن حقیقتی است که در جان‌ها و فطرت دانشمندان و پژوهشگران وجود دارد. آنان بیماری‌ها را می‌یابند و راه درمان آن را جست‌وجو می‌کنند، چراکه می‌دانند هر مرضی در هستی علاجی نیز در هستی دارد و آدمی باید راه درمان آن را جست‌وجو کند. بدین‌ترتیب، درمی‌یابیم که علم با قوانین خود و مباحث و اکتشافات تأکید می‌کند که نظام قاطع و ثابتی در این هستی، که در آن زندگی می‌کنیم، حکمفرماست؛ یعنی هرچیز کوچک و بزرگی در هستی اساس و اندازه و شرح و تفصیلی دارد.

والسلام علیکم و رحمةالله و برکاته.