گام به گام با امام موسی صدر جلد 2
شدن آن تشکیل سلسله نشستهایی مردمی برای تثبیت این احساس است که لبنان کشوری مستقل است که با کشورهای عرب، در چارچوب احترام متقابل، نهایت همکاری را خواهد داشت؟
حقیقت این است که من به دو علت تفاوتی در احساسات ناسیونالیستی لبنانیها نمیبینم:
نخست: به علت آنکه بسیاری از کسانی که ادعا میکنند که احساسات ملیگرایانه لبنانی دارند، در حقیقت، احساس خانوادگی محدود به صورت منطقهای یا فرقهای و یا حزبی دارند. ازهاینهرو، آنان آنقدر که مشکلات خود را حس میکنند، مشکلات مناطق دیگر یا فرقهها و احزاب دیگر را درک نمیکنند.
دوم: آنکه احساس ملی لبنانی، اساساً، منافاتی با احساسات ناسیونالیستی ندارد. چنانچه به احساسات اعراب در سوریه و اردن و عراق و مصر توجه کنیم، درمییابیم که آنان درهعینهحال که احساس ملی دارند و وطنشان را پاس میدارند و آن را کشوری با موجودیت مستقل میدانند، با دیگر برادران عرب خود، احساس اشتراک در سرنوشت و منافع دارند.
خلاصه سخن اینکه احساس عربی بودن در لبنان به معنای انکار موجودیت لبنان نیست، بلکه به معنای احساس عمیق و اصیل به این وطن است و من به حکم تجربه و اطلاع از وضعیت مجموع لبنانیها، این احساس را لمس میکنم. ازهاینهرو، معتقدم که ما نیاز حیاتی به گسترش این احساس در میان هموطنان لبنانی داریم تا آنان به دایرهای فراتر از منطقه و کشور و فرقه خود بیندیشند. ما باید این احساسات را با اقدامات و فعالیتهایی تجسم ببخشیم و اکنون وقت آن است که این احساسات را در خدمت به جنوب ابراز کنیم، زیرا جنوب لبنان هماکنون به لحاظ اجتماعی و سیاسی و دفاعی در خطر است.
دخالت روحانیون در سیاست، از سویی موجب نگرانی و انتقاد حداقل برخی از جوانان شده است و از سوی دیگر، برخی دیگر هم معتقدند که این کار نه تنها مطلوب، بلکه در امور ملی ضروری است. آیا شما میان امور سیاسی و امور ملی و میهنی تفاوتی قائلید؟
انتقاد جوانان یا برخی از جوانان به دخالت روحانیون، معطوف به شکل سنتی دخالت علما در امور سیاسی یا مسائل گوناگون دیگر است که معمولاً اتفاق میافتد. ولی حقیقت این است که دخالت روحانیون، اینبار بهطور جدی با شیوههای سنتی متفاوت است. ازهاینهرو، تأثیری شگرف در مهار بُعد فرقهای بحران داشته است و در آینده نیز نتایج مثبت دیگری خواهد داشت.
اما پیشنهادی عملی نیز وجود دارد که عرض میکنم: پس از آنکه مؤسسه اندیشه متعهد (مؤسسة اسبوع الفکر الملتزم) از حزب فالانژ لبنان، که این مؤسسه را تأسیس کرده، مستقل شد و بلافاصله پس از برگزاری میزگرد دوم، کمیتهای وابسته به این مؤسسه شکل گرفت که مشخصه اعضایش این است که همگی اهل اندیشه و دانشاند. نظر شما چیست که این مؤسسه هسته شورایی ملی را شکل دهد که کارش تحقق خواستههای مطرحشده در سخنرانیهای شما باشد، و برای پربار شدن و کارآمدی آن در عرصه ملی چه پیشنهادی دارید؟
تشکیل هرگونه شورای ملی با اخلاصیکه امور را بهطور دائمی مطالعه و بررسی و درمان کند، خدمت به وطن ما لبنان است و من از آن استقبال میکنم و آماده همکاری با آنم.