در جان‌های افراد با اراده و مصمم و جان‌های افراد درصدد اقدام فتنه ایجاد می‌کند.

قرآن کریم این نوع از شر را تعمیم می‌دهد و این‌گونه در ادامه می‌فرماید : پاره‌ای از این وسوسه‌گران خناس آشکارند و پاره‌ای پنهان. این‌ها هم از مردم و هم از جنیان هستند. جن به معنای موجود پنهان است. پس شروری هستند که پس از آشکار شدن مخفی می‌شوند و شروری که آشکارا پس از خفا می‌آیند. باید این‌ها را بشناسیم و از آن‌ها دوری کنیم. شروری نیز وجود دارند که از سوی نیروها و موجودات مخفی می‌آیند؛ از موجودات پنهانی که ما نمی‌شناسیم و باید با آن‌ها به مقابله پردازیم، ‌یعنی خویش را در برابر تأثیرات آن‌ها مصون سازیم.

معنای جن در قرآن کریم معنای عمیق و عظیمی است. اگر به قرآن کریم رجوع کنیم، در جاهای مختلف کلمه «جن» را می‌یابیم که در مجموعه‌ای از سوره‌ها آمده است. قرآن تأکید می‌کند که جن نیز از آفریدگان است، ولی از ما پوشیده است؛ وجود دارد اما نوعی دیگر غیر از انسان است. انسان از خاک آفریده شده است؛ از مواد غذایی که همگی از خاک به وجود می‌آیند. اما جن را پیش از آن از آتش گرم و سوزان آفریدند. نیز درمی‌یابیم که جنیان می‌زیند و می‌میرند و چون انسان برانگیخته می‌شوند. در آیه هجدهم سوره احقاف می‌خوانیم : « ﴿ أُولَئِکَ الَّذِینَ حَقَّ عَلَیهِمُ الْقَوْلُ فِی أُمَم قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ ﴾ .»[238] در میان جن‌ها مرد و زن وجود دارد و با توالد و تناسل زیاد می‌شوند. سوره جن تأکید می‌کند : « ﴿ وَأَنَّهُ کَانَ رِجَالٌ مِنَ الْإِنْسِ یعُوذُونَ بِرِجَال مِنَ الْجِنِّ ﴾ .»[239] جن‌ها شعور و اراده دارند و می‌توانند حرکت‌های سریع و کارهای دشوار انجام دهند. داستان سلیمان و تسخیر جن و ساختن قصر برای سلیمان و نیز قضیه ملکه سبا و اینکه : « ﴿ قَالَ عِفْرِیتٌ مِنَ الْجِنِّ أَنَا آتِیکَ بِهِ ﴾ »[240]، بر این امر صحه می‌گذارد. جنیان نیز چون انسان مکلف‌اند. مؤمن و کافر، نیکوکار و تبهکار دارند. عبادت بر آن‌ها واجب است.صفاتی دارند که جزو صفات انسان‌ها نیز هست.

حقیقت جن چیست؟ موجوداتی پنهان که ما ماهیت آن‌ها را کشف نکرده‌ایم، اما وجود دارند. می‌دانیم که ادراک ما، ادراک حسی، چشم‌هایمان و گوش‌هایمان و حواسمان محدود به طیف معینی از طول موج است. صداهایی را که طول موج آن‌ها بلندتر یا کوتاه‌تر از حد معینی باشد، درک نمی‌کنیم؛ نه رنگ آن و نه سایر خصوصیات آن‌ها را. بنابراین، نمی‌توانیم وجود جن را انکار کنیم؛ ضمن آنکه قران کریم بر آن تأکید دارد. می‌توان گفت : آن‌ها موجوداتی پنهانی‌اند یا بشر وحشی یا بشری که از انسان پنهان است و آن‌گونه که برخی مفسران می‌گویند، در سرزمین‌ها وجود دارند. مفسران بحث‌ها و معانی مفصلی برای جن دارند که باید در بحثی جدا بدان پرداخت. اما فرشته؛ روشن است که مقصود قرآن از فرشته و فرشتگان، تدبیرگران قوای خیر در جهان است.

در پایان کلام درباره این دو سوره مبارک باید گفت : پناه بردن تنها به خداست نه به کسی غیر از خدا. معنای پناه بردن به خدا اطمینان قلب و تلاش جوارحی آدمی برای نجات است. اما اینکه این دو