گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 12
صفحه: 15

شود. همچنین، سدهایی نیز در وادی سباط، جنتا، یحفوفه، شمسطار ساخته شود و پروژه‌های آبیاری در مرجحین، جباب‌الحمر، لبوه، حوش، تل صفیه، ایعات و غیر این‌ها اجرا شود.
اداره کل لیطانی در سال 1954 میلادی تأسیس شد و 400 میلیون لیره لبنانی هم صرف آن شد. امّا از آنجا که بررسی‌های اولیه دقیق و کافی نبود، نتیجه آن شد که تنها 300 میلیون متر مکعب از آب رود لیطانی به منظور تولید برق به رودخانه اوّلی سرازیر شود و بدین‌ترتیب، جنوب لبنان از آن محروم ماند.
استعمار فرانسه در سال 1932میلادی ساخت سد عاصی و دو قنات هرمل و العین را آغاز کرده بود، امّا پس از مدتی، کار متوقف شد و تا سال 1964 میلادی پیشرفتی حاصل نشد. در آن سال نیز بررسی‌هایی صورت گرفت و بودجه‌ای تخصیص یافت، امّا به توقف دوباره پروژه‌ها انجامید و این سرزمین حاصل‌خیز را به زمینی بایر و لم‌یزرع مبدل کرد و ساکنان آن را در فقر و محرومیت فرو برد؛ گروهی به شهرها مهاجرت کردند و عده‌ای دیگر به جان هم افتادند. امنیت و آسایش رخت بربست و عقب‌ماندگی و محرومیت جانشین آن شد.
سرنوشت پروژه‌های دیگر نیز به همین منوال بود. میلیون‌ها متر مکعب از آب رودها به دریاها می‌ریخت و خاک حاصل‌خیز را با خود می‌برد؛ دریا را رنگین می‌کرد و بی‌کفایتی مسئولان را نشان می‌داد و دستاویز مناسبی برای هجوم به سرزمین ما و طمع ورزیدن به آب و خاک ما را در اختیار دشمنان قرار می‌داد.
به علت کمبود آب در جنوب لبنان، کشت توتون رواج یافته بود و حکایت کشت توتون خونین و اندوهبار است: کشاورز توتون‌کار به همراه خانواده‌اش یک سال تمام کار می‌کند، امّا قیمت و نوع و اندازه محصول را استثمارگران دایره دخانیات تعیین می‌کنند، چندان که کشاورز برای گرفتن حق مشروع خود ناچار می‌شود به واسطه‌ها و دلالان پناه ببرد. اگر هم رأساً بخواهد حق خود را بگیرد، سرنوشت او یا مطرود شدن است و محرومیت و یا تیرباران. برخی از ابعاد این حکایت غم‌انگیز را از زبان آمار و ارقام بشنوید:
زندگی 300 هزار نفر از جمعیت کشور به کشت توتون وابسته است.
توتون‌کاران بیش از 40 میلیون لیره از درآمد ملی را تأمین می‌کنند.
در لبنان هر کیلو توتون از زمان تحویل گرفتن از کشاورز تا لحظه بارگیری در کشتی 50/5 لیره هزینه در بر دارد. این هزینه در ترکیه و دیگر مناطق حدود 30/1 لیره است. علت این تفاوت، هزینه‌های اداری و گمرکی سرسام‌آوری است که بر کشاورزان تحمیل می‌شود.
میانگین جهانی درصد افت محصول به هنگام جداسازی، بین هشت تا دوازده درصد و در لبنان برابر با 28 درصد است.
میانگین کشت در جهان بین هشت تا سیزده هکتار و در لبنان معادل 80/1 هکتار است. بدین‌ترتیب، می‌توان دریافت که چرا دایره دخانیات خرید توتون در لبنان را زیان‌بار تلقی می‌کند و بر کشاورزان منت می‌گذارد.
در سال 1973 میلادی قیمت جهانی توتون بین سی تا پنجاه درصد افزایش یافت. امّا در لبنان این افزایش برای کشاورزان چیزی در حدود پنج درصد بود. در سال 1972 میلادی، سال محنت، با وجود افزایش جهانی قیمت، قیمت توتون در لبنان با