که جامعه لبنان، چنانکه بیان شد، جامعهای ضعیف و قابل انفجار است. به علاوه، فلسطینیها لبنان را بهمثابه نمونهای برای هدف آینده خود (در سرزمین فلسطین) در نظر داشتند که در آن جامعه تمامی مذاهب همزیستی داشته باشند و با هم زندگی کنند. بنابراین، توطئه از طرف اسرائیل محقق شد. آمریکا هم سوریه و مقاومت فلسطین را مانع اجرای طرح گام به گام کیسینجر میدید. لذا تصمیم گرفته بود که برای تأدیب این دو قدمی بردارد. این توطئه اسرائیل اگر چنانچه اعراب آگاه و با هم متحد بودند، نمیتوانست در لبنان مؤثر افتد. اما با بیخبری و تفرقه آنها، راه برای این توطئه مشترک اسرائیل و آمریکا باز شد. بعدها و هرچه جنگ بیشتر طول کشید، عوامل خارجی بیشتری مزید بر علت شد، از جمله طمع بلوک شرق در به دست آوردن جای پایی در جنوب لبنان، بنادر صیدا و صور، یا طرابلس در کنار آبهای گرم.
رابطه حرکت محرومین را با احزاب چپ لبنان چگونه ارزیابی می کنید؟
روابط ما با احزاب را باید در دو دوره مشخص بررسی کرد: دوره اول قبل از جنگ و دوره دوم بعد از شروع جنگ و در مراحل مختلف جنگ. بسیار واضح است که کمونیستها هدف مردمی خود را با ایدئولوژی ماتریالیسم دیالکتیک و فرهنگ خاص خود تعقیب میکنند و این ایدئولوژی و فرهنگ کمونیستها خودبهخود با ایدئولوژی و فرهنگ مردم در لبنان و سایر کشورهای عرب و مسلمان سازگار نیست.
منظور شما از احزاب کمونیست و چپ چه احزابی هستند و سابقه هر کدام چیست؟
اول حزب کمونیست لبنان (الحزب الشیوعی اللبنانی) به رهبری جورج حاوی که حدود 55 سال قبل در زمان حکومت فرانسویها تأسیس شده است. تا قبل از حوادث اخیر عده اعضای این حزب به پنج هزار نفر هم نمیرسید. در اعلامیهای که به مناسبت پنجاهمین سال تأسیس این حزب از طرف دبیرکل حزب در آن موقع، نیکولا شوی، صادر شد، میگوید: «ما برای حکومت دموکراتیک پارلمانی و برای منظم کردن سرمایهداری لبنان و حفظ آزادیهای فردی مبارزه میکنیم.» یعنی حزب در هر سه مورد از اهداف اصلی انحراف پیدا میکند و این نشان میدهد که چقدر ناموفق بودهاند.
حزب کمونیست لبنان در زمان اشغال لبنان به دست فرانسوی ها، نظیر الجزایر، تأسیس شد. آیا حزب کمونیست لبنان در انقلاب مردم بر ضد استعمار فرانسه نقشی نداشته است؟
درباره قسمت اول بهطور دقیق نمیدانم. اما درباره قسمت دوم باید بگویم که حزب کمونیست لبنان هیچ نقشی در انقلاب لبنان نداشته است. حزب کمونیست لبنان وابسته به روسیه شوروی است و از مشی آن دولت و حزب کمونیست روسیه تبعیت میکند. لذا مواضع آنها در گذشته همیشه مواضع روسها بوده است.
دومین حزب سازمان کار کمونیستی (منظمه العمل الشیوعی) به رهبری محسن ابراهیم است. این سازمان ده سال قبل از حزب کمونیست لبنان انشعاب کرد. تا قبل از حوادث اخیر لبنان، روابط آنها با حزب کمونیست بسیار بد بود. اما در حوادث اخیر لبنان، با هم همکاری میکردند.
سومین حزب، حزب کار سوسیالیستی (حزب