موضوع: گفتوگوی مطبوعاتی- اجازه نمیدهیم در موضوع سکولاریسم، اهداف مؤمنان -که اکثریت مطلق لبنانیاناند- تضییع شود
مکان و تاریخ: بیروت، 28/5/1976.
مناسبت: این مصاحبه پس از مراسم روز شهید در تالار یونسکو و انتقاد امام از طرفداران سکولاریسم انجام شد.
منبع: مجل? الحوادث بیروت، 28/5/1976.
متن
مقدمه، به قلم ولید عوض:
آیا اعضای نشست عرمون به سبب اختلاف نظر بر سر سکولاریسم به دو گروه تقسیم شدهاند؟ کسانی که صبح یکشنب? گذشته در همایش جنبش محرومان در تالار یونسکو حضور داشتند، نشانههایی از اختلافی پنهان را در مورد سکولاریسم میان نمایند? جناب شیخ حسن خالد، مفتی لبنان، از یک سو و امام موسی صدر و رشید کرامی، نخستوزیر، از سوی دیگر شاهد بودند. امام صدر، سکولاریسم را الحاد نامید و سکولارها را با ملحدان و اسرائیلیان برابر دانست و رشید کرامی نیز ضمن مخالفت با سکولاریسم، همگان را به پایبندی به نظام الهی و ادیان فراخواند، امّا شیخ صبحی صالح، نمایند? مفتی لبنان، با لحنی پرخاشگرانه در برابر مخالفان سکولاریسم تصریح کرد: «ایجاد ارتباط میان این نظام سیاسی و فرقهای با نظام الهی و ربانی، امری ناپسند است و ما با هرکس که چنین بگوید مخالفت میکنیم.» وی در ادامه لبنانیان را به «ساختن فردایی بهتر مبتنی بر دموکراسی علمی (به جای سکولاریسم) و براساس برنامهریزی صحیح و با تکیه بر علم و ایمان» فراخواند.
امّا اختلاف مذکور به همین جا ختم نشد. صبح روز سهشنب? گذشته امام صدر در تماس تلفنی با حسین القوتلی، مدیرکل دارالفتوای اهلسنت، از وی خواست مراتب اعتراض امام به اظهارات دکتر صبحی صالح را به جناب مفتی ابلاغ کند. امام صدر همچنین اظهار امیدواری کرد که از این پس جناب مفتی، افرادی را که مانند کمونیستها سخن میگویند، به نمایندگی خود انتخاب نکند؛ بهویژه آنکه براساس صورتجلسههای نشست عرمون، تمامی حاضران دربار? مخالفت با سکولاریسم اتفاقنظر داشتهاند و حتی علت خروج جناب صائب سلام از جلسه آن بود که جناب مفتی به ایشان گفتند: «میخواهید راه کمال جنبلاط را در پیش بگیرید؟» پس چگونه ممکن است که جناب مفتی کسی را که در این راه گام برمیدارد، به نمایندگی خود انتخاب کند؟
برای بررسی بیشتر موضوع، گفتوگویی چالشی با امام صدر و نمایند? جناب مفتی انجام دادهایم که متن کامل آن را در ادامه از نظر میگذرانیم.
ابتدا از امام صدر پرسیدم آیا مخالفت با سکولاریسم و حمله به آن در نشست عرمون برنامهریزی شده بود و شما و رشید کرامی برای مخالفت با آن هماهنگی انجام داده بودید، یا مطرحشدن این موضوع در همایش تالار یونسکو کاملاً اتفاقی بود؟