موضوع: سخنرانی ـ چرا مسلمانان از کاروان پیشرفت علمی و مادی عقب ماندند؟
مکان و تاریخ: 1/12/1970
مناسبت: سلسله درسهایی برای فرهیختگان.
منبع: نوار صوتی آرشیو جنبش أمل؛ آرشیو مجلس اعلای شیعیان
این سخنرانی از سلسله سخنرانیهایی است که امام موسی صدر روزهای سهشنبه در جمع کادرهای جنبش أمل و جوانان تحصیلکرده ایراد کردهاند.
متن
بسم الله الرحمن الرحیم
سخن ما و پرسش فراروی ما درباره علل عقبماندگی مسلمانان است.
پس از آنکه به بحث وارد شدیم، در برابر خود صدها پرسش یافتیم. طرح این حجم از پرسشها با توجه به نوپایی این جلسه کاملاً طبیعی است. در جلسات نخست پرسشها فراوان است و پس از استمرار این جلسات، طبعاً، در نتیجه تفاهمی که میان حضار و سخنران پدید میآید، پرسشها نیز کاهش مییابد. پرسشهای بسیاری به دستم رسیده است. اگر بخواهم پاسخ به آنها را به تأخیر بیندازم، تازگی و زمان اهمیت خود را از دست خواهد داد و اگر بخواهم به شیوه جلسه قبل، وقت را تقسیم کنم، ناچار خواهم بود که پاسخ به پرسشها را به تأخیر بیندازم. اختصاص کل جلسه نیز برای پاسخگویی به پرسشها دشوار است، زیرا بنا بر این است که بخشی از وقت به مبحث اصلی اختصاص یابد. تقریباً همه وقت جلسه گذشته صرف پاسخ به پرسشها شد. با این حال، بسیاری از پرسشها همچنان بیپاسخ مانده است. ازهاینهرو، جلسه امشب را به پاسخگویی به چکیدهای از پرسشها اختصاص میدهیم. اما دوست دارم مسئلهای تشکیلاتی بیانکنم تا بتوانیم از این جلسات بهره بیشتری ببریم. در این جلسه به بیشترین حجم ممکن از پرسشهایی که مرتبط با موضوع سخنرانی است، پاسخ خواهم داد. به این ترتیب، حرکت ما سریعتر و بحثها آسانتر خواهد شد و پرسشها هم ممکن است به صورت شفاهی صورت بگیرد.
اگر پرسشها شفاهی و در طی سخنرانی و یا پس از سخنرانی مطرح شود، به سرعت بیان میشود و پاسخ هم به سرعت داده میشود. علاوه بر این، طرح پرسش شفاهی مانع از تکرار آن میشود، یعنی وقتی یک نفر پرسشی را مطرح کند، دیگر کسی آن را مطرح نمیکند. در حالی که اگر مکتوب شود، ممکن است پنج، شش یا ده پرسش مشابه داشته باشیم. اگر هم پرسشی خاص و محرمانه باشد که پرسشگر بخواهد شناخته نشود، میتواند آن را بنویسد و در پایان جلسه به من بدهد و طبعاً، پرسش وی در اولویت نخواهد بود و اجازه خواهد داد که در جلسه آینده آن را طرح کنم و پاسخ بگویم. این درخواست من است.
پس از اینکه همگی توافق کردیم که پرسشها را هر قدر تند و سلبی باشد، بدون ملاحظه و تعارف مطرح کنیم، در این جلسات میخواهیم که عملگرا