گام به گام با امام موسی صدر جلد 12

جلد: 12
صفحه: 344

کارآموز کیست؟ دراین‌‌باره‌ به‌ تفصیل‌ سخن‌ خواهیم‌ گفت. امّا به‌‌طور اجمال‌ به‌ کسی‌ گفته‌ می‌شود که‌ پیش‌ آرایشگر یا کسی‌ دیگر کار می‌کند و آرایشگری‌ هم‌ می‌آموزد. کار او گاهی‌ پنج لیره ارزش‌ دارد، امّا یک‌ لیره‌ می‌گیرد و چیزی‌ می‌آموزد. به‌ این‌ شخص‌ کارآموز می‌گوییم. ما در اینجا به‌ این‌ مسائل‌ می‌پردازیم‌ تا به‌ مرحله‌ دیگری‌ از بحث‌ برسیم. گاهی‌ کارگر برای‌ شرکت‌ خود و دیگران‌ کار می‌کند، و گاهی‌ در برابر پول‌ یا آموزش‌ و یا هر دو با هم‌ برای‌ کسی‌ کار می‌کند.
در اینجا به‌ پایان‌ این‌ اصول‌ رسیدیم. من‌ در اینجا پرسشی‌ مطرح‌ می‌کنم‌ و به‌ بحث‌ دیگری‌ می‌پردازم. چرا شرکت‌ها به‌ اَبَرشرکت‌ها بدل‌ شدند، که‌ به‌ افزایش‌ کارگر انجامید؟ چرا سرمایه‌داری‌ طغیان‌ کرد و مردم‌ را به‌ دو گروه‌ کارفرما و کارگر تقسیم‌ کرد؟ این‌ سؤ‌ال‌ مطرح‌ است‌ و پاسخ‌ آن‌ در همین‌ بحث‌هاست. اگر با کارگران‌ به‌ حق‌ رفتار می‌کردیم، سرمایه‌داریِ‌ بزرگ‌ شکل‌ نمی‌گرفت. اختلاف‌ طبقاتی‌ میان‌ مردم‌ صورت‌ نمی‌گرفت. باید دراین‌باره‌ به‌ بحث‌ بنشینیم. امّا پیش‌ از آنکه‌ به‌ این‌ موضوع‌ بپردازیم، موضوع‌ صحبت‌ ما و پس‌ از شرح‌ این‌ اصول‌ و اصطلاحات، درباره‌ ویژگی‌های‌ کار در مکتب‌های‌ اجتماعی‌ و ازجمله‌ آن‌ها اسلام‌ است، یعنی‌ درباره‌ سهم‌ کار و سهم‌ کارگر. وقتی‌ کارگری‌ در تولید مشارکت‌ می‌کند، سهمش‌ و ارزش‌ کارش‌ چه‌ اندازه‌ است؟ چند عامل‌ برای‌ تولید وجود دارد: مدیریت، سرمایه، ابزار، کارگر. این‌ عوامل‌ با همکاری‌ هم‌ تولید می‌کنند، امّا سهم‌ و نقش‌ کارگر چه‌ اندازه‌ است؟