گام به گام با امام موسی صدر جلد 12
جلد:
12
صفحه:
306
ارزش اضافی را در اینگونه تجارتها بدانگونه که از کتاب کاپیتال نقل کردیم، نمیتوان وارد دانست.
2. در این مبحث برخلاف مبنای «ارزش کار» مارکس، میتوان به سودمندی و ارزش مصرف پرداخت و اشکال ارزش اضافی را براساس آن وارد کرد. بدیهی است هرگاه نظریه خود او را در ارزش، موضوع بحث قرار دهیم، پاسخ اشکال روشنتر میگردد، زیرا سالهاست که اقتصاددانان درباره نقش تاجر در تولید بحث میکنند و بالأخره با تمام اختلافات، همه، به یک حقیقت معترفاند و آن فعالیت تاجر در راه مصرف کالاست. بنابراین، کالای در حال مصرف تجسم کارهای��� تولیدکنندگان به اضافه کار تاجر است و وصف کالا در حالت دوم (کالا ــ پول) با حالت اوّل (پول ــ کالا) متفاوت است.
در تمام مباحث یادشده، منظور ما دفاع از تولیدکنندگان و فعالیتهای گوناگون آنان و همینطور تجار و همه معاملات آنان نبوده و نیست، بلکه یک حقیقت علمی غیرقابل انکار (امکان وجود سرمایه به طریق مشروع) که پایه مباحث آینده ماست، در نظر بوده است.